Meer dan 150 starters-geïnteresseerden namen vorige week deel aan een inspiratieavond over de generatiewissel in land- en tuinbouw, georganiseerd door het Kenniscentrum Bedrijfsopvolging. In het publiek: boeren die hun pensioen zien naderen en al dan niet een opvolger hebben, of nog niet weten wat ze precies met hun bedrijf willen doen. En daarnaast jongeren die staan te popelen om een bedrijf over te nemen. Enkelen onder hen met concrete plannen, anderen met grote dromen of hoopvolle ideeën. Eén rode draad liep door de avond: elk bedrijf is verschillend, elke situatie is verschillend. Maar passie zien we overal.
Anne-Marie Vangeenberghe is coördinator bij het Kenniscentrum Bedrijfsopvolging en zij praatte de avond aan mekaar. Zo vertelde ze dat de gemiddelde leeftijd van de bedrijfshoofden van beroepslandbouwbedrijven in Vlaanderen vorig jaar 56 jaar was en dat slechts 14% van de vijftigplussers onder hen een opvolger heeft. Het aantal stoppers ligt 37% hoger dan het aantal starters. Dat kan een opportuniteit zij voor wie wél een toekomst ziet in land- en tuinbouw.
Gouden regels
Met collega's die zich in dezelfde situatie bevonden, legden de deelnemers hun ervaringen met uitdagingen en mogelijke oplossingen naast elkaar. Die zijn heel talrijk en divers, maar er zitten toch enkele constanten in:
Maak je bedrijf overnameklaar. Er zijn meer mogelijkheden dan je denkt.
Neem de tijd.
Betrek alle kinderen.
Bedrijfsleiding en bedrijfseigendommen zijn twee verschillende aspecten.
Stel een doordacht stappenplan op met een visie en strategie voor het bedrijf, en aandacht voor het financiële, juridische en fiscale aspect.
Stimuleer talent bij je (potentiële) overnemer.
Communiceer helder.
Betrek experts.
Deze zaken kwamen ook terug in de gesprekken die de aanwezigen nadien nog hadden met elkaar. “De situatie is nu zo anders dan vroeger”, vertelt een tuinbouwster uit de provincie Antwerpen. “Bij ons op het bedrijf is de overname zeer bespreekbaar, maar daarom niet eenvoudiger. Wij zijn destijds klein gestart en dan gegroeid. Een overnemer nu zou een groot bedrijf overnemen en daar komt een zware investering bij kijken.”
Dilemma’s
Ook veel vragen bij een Vlaams-Brabants koppel met een gemengd bedrijf. “Onze zoon heeft vorig jaar de starterscursus gevolgd en aangegeven dat hij wil overnemen. Maar het bedrijf is te groot voor één persoon. Hij zal moeten kiezen op welke tak hij wil focussen en dat is moeilijk. Het is vooral niet eenvoudig om dit allemaal te bespreken. We zijn zelf jong gestart en zouden graag hebben dat hij ook niet te lang wacht. Vanavond werd aangeraden om iemand van het Kenniscentrum Bedrijfsopvolging mee aan tafel uit te nodigen om vaart in het gesprek te krijgen. Misschien doen we dat wel.”
Een Limburgse veehouder kwam inspiratie opdoen. “De overname zit bij ons nog in een eerste fase. Mijn zoon heeft nog maar heel recent beslist dat hij toekomst ziet in het bedrijf. Hij kon er vanavond niet bij zijn, want hij is de starterscursus aan het volgen. Ik ga wel proberen om ook de vormingen ‘generatie-overdracht doordacht’ te volgen. Er valt zo veel te ontdekken!”
Robuuste appel- en perenrassen, VLIF-steun en een nieuwe vakgroepstructuur: dit artikel bundelt de belangrijkste keuzes voor fruitteelt, van ziektegevoeligheid tot investeringen en regionale vertegenwoordiging.
Boerenbond realiseerde een belangrijke bijsturing van het Mestdecreet: voor spruitkool is voortaan geen voorafgaande bodemanalyse met bemestingsadvies meer nodig. Een praktijkgerichte maatregel voor de sector.
Boerenbond licht de nieuwe nitraatresiducampagne toe: wie geselecteerd is, betaalt meer en krijgt te maken met een nieuwe staalnameprocedure, maar ook met extra regels, onzekerheden en praktische uitdagingen.
Infomoment in Brugge voor land- en tuinbouwers: ontdek hoe je gemotiveerde arbeidskrachten uit de eigen streek vindt en stel je vragen over het pilootproject.
Sectorvakgroep groenten legt prioriteiten voor het GLB vast, met focus op VLIF, GMO en vorming. Ook de structuurhervorming en energierapportering komen aan bod.
Boerenbond licht de nieuwe nitraatresiducampagne toe: wie geselecteerd is, betaalt meer en krijgt te maken met een nieuwe staalnameprocedure, maar ook met extra regels, onzekerheden en praktische uitdagingen.
De technologie meet rechtstreeks de elektrische signalen van de plant zelf. Met behulp van biosensoren en kunstmatige intelligentie worden deze signalen vertaald naar bruikbare inzichten over stress, tekorten aan voedingsstoffen, ziekten, plagen en de reactie van de plant op teeltmaatregelen.
Ontdek tijdens het match-making event Natte Landbouw: van teelt tot afzet inspirerende praktijkvoorbeelden, marktkansen en netwerkmomenten rond natte teelten, met focus op nieuwe samenwerkingen.
Hier en daar was het flink aanschuiven om achter de schermen te kunnen kijken bij Oost-Vlaamse land- en tuinbouwers. Land- en tuinbouw maakt deel uit van het DNA van de provincie en de brede verscheidenheid van de sector kwam goed aan bod.
Het verzameldecreet Omgeving-Landbouw versoepelt de bijstelling van omgevingsvergunningen. Adviesinstanties zullen sneller de milieuvoorwaarden kunnen bijstellen. De VMM kan het voorwerp en duur bijstellen in functie van de Kaderrichtlijn Water.
