Schaapjes tellen voor een duurzame teelt
Loopt er bij jou op het werk een office dog rond? Bij hopkwekerij ‘t Hoppecruyt in Poperinge alvast wel, al heeft Odette dan wel een office dat zich voornamelijk in de buitenlucht bevindt. Én ook heel bijzondere teamgenoten! Want er grazen veertig enorm schattige zwartblesschapen tussen de hopranken. Dat zijn veertig ecologische collega’s!
De kudde zwartblesschapen loopt sinds 2020 tussen de hopranken van ‘t Hoppecruyt. Fotogeniek is het zeker, maar er zit meer achter dan alleen een mooi plaatje. “Het idee van de schapen hebben we opgepikt in Nieuw-Zeeland”, vertelt zaakvoerster Benedikte Coutigny. “In de zomer eet onze kudde van 40 schapen het onkruid op en ook de blaadjes onderaan van de hopranken. Ze helpen ons zo om op een ecologische manier rode spint te bestrijden. Dat insectje gebruikt namelijk de onderste blaadjes als een soort van trapje om tot bij de hop te komen. Geen blaadjes, geen trapje. De spint kan dus niet bij onze hop geraken, waardoor we ook geen bestrijdingsmiddelen moeten inzetten. De hopbelletjes laten onze schapen trouwens netjes hangen!”

Mest, bodemstructuur en reeënafweer
“Hop wordt geoogst aan het einde van de zomer. Na de oogst, van september tot januari, lopen de schapen opnieuw in het hopveld. Dan eten ze de groenbedekker op. Dat is een plant die daar in de zomer werd gezaaid om de bodem gezond te houden en om voedingsstoffen vast te houden.” Dat de schapen die opeten en omzetten in mest, betekent dat de boer voor deze taak niet meer zelf met de machine aan de slag moet. En de natuurlijke bemesting die de schapen leveren, is van topkwaliteit! “Met hun pootjes maken ze ook kleine putjes in de bodem dat helpt bij de gelijkmatige insijpeling van het regenwater. En de wol gebruiken we rondom ons terrein om reeën op afstand te houden, zodat zij onze hop niet komen opeten nog voor we hem kunnen oogsten. De schapen zorgen dus eigenlijk voor minder werk voor ons, én het levert een ecologischere teelt op. Bovendien tellen we tot wel 10% meer opbrengst! Wij houden ervan om zulke zaken te ontdekken en uit te proberen. Hoe meer je daar in zit, hoe makkelijker het lijkt te worden om nog eens iets te proberen en nog een stap te zetten naar ecologischer werken.”

Minder energie, efficiënter werken
Om op vlak van energie en klimaat nóg beter te scoren, schafte de familie een nieuwe hopoogstmachine aan en investeerden ze in een warmtewisselaar. “Als vijfde generatie hopboer, vind ik dat een heel logische stap”, vertelt Roel, de zoon van Benedikte. “We installeerden de warmtewisselaar op onze hopdrooginstallatie. Daarmee kunnen we ons energieverbruik verlagen. De vrijgekomen warmte wordt gerecupereerd, waardoor we ook sneller zullen kunnen drogen.” Dat verloopt op dit bedrijf heel snel. Acht jaar geleden groeide hier het idee om de hop binnen 24 uur na de oogst te pelletiseren, zodat het krachtige aroma behouden blijft. Bierbrouwers zijn hierover natuurlijk razend enthousiast want meer aroma in de hop, betekent een smakelijker biertje.”
“We werken samen met heel wat Belgische brouwerijen. Zo heeft Alken Maes ons enorm gesteund in onze stap om ecologischer te werken. De brouwerij wil CO2-neutraal werken en natuurlijk maakt hop daar een onderdeel van uit. Om een idee te krijgen van de mogelijkheden, bezochten wij een tijdje geleden hun mouterij Albert in Puurs. Dat maakte enorme indruk op ons en opende onze ogen. Op ecologisch vlak zijn we best al wel goed bezig wat het teeltproces betreft, maar het oogsten is enorm energieverslindend. Daarom investeerden we in een nieuwe hopoogstmachine. Die zal efficiënter en sneller werken dan de oude en minder stroom verbruiken.”
Veelgestelde vragen
Hoe groeit hop?
Hop is een klimplant. Afhankelijk van de soort, kan hij 5 à 10 meter hoog worden. Dat gebeurt op minder dan een jaar tijd. Bij goed groeiweer kan een hopplant dus wel tot 30 centimeter per dag groeien!
Wanneer wordt hop geoogst?
De hopbelletjes, die nodig zijn om bier te maken, worden meestal in september geoogst.
Welk stuk van de hopplant kan je nog eten?
Hopscheuten zijn een delicatesse! De oogst van de scheuten gebeurt in het voorjaar en is heel arbeidsintensief.
Waarom zet de boer schapen in om aan onkruidbestrijding te doen?
Daar zijn meerdere redenen voor. De schapen doen het werk efficiënt en zonder schadelijke neveneffecten: ze eten enkel wat ze mogen opeten. Leuk neveneffect is dat ze ook de onderste hopranken eten, wat ervoor zorgt dat de plant minder makkelijk bereikbaar is voor een schadelijk insect: rode spint.
Waarom legt de boer schapenwol rond zijn velden?
Reeën zijn mooie diertjes, waar als ze aan de gewassen knabbelen, kunnen ze veel schade veroorzaken. Schapenwol werkt als een natuurlijk afschrikmiddel voor reeën. Die houden niet van de geur en blijven dus uit de buurt. Een veel eenvoudigere oplossing dan het bouwen van een hoog hek rond je plantage!