Vlaamse Code van Goede Praktijk voor de aanleg van vul- en spoelplaatsen eindelijk goedgekeurd

Al van in het voorjaar 2019 pleit Boerenbond ervoor om een werkbaar kader te hebben voor de aanleg van een vul- en spoelplaats voor spuittoestellen in de landbouwsector. Zeven jaar later zijn we dan ook tevreden dat de Vlaamse overheid een Code van Goede Praktijk gepubliceerd heeft voor de aanleg van vul- en spoelplaatsen en watercaptatiepunten. Als Boerenbond vinden we het belangrijk dat het nodige maatwerk per bedrijf hierin mogelijk blijft, maar dat we wel samen stappen vooruit zetten richting een betere waterkwaliteit.

Puntvervuiling wordt aangepakt

Puntvervuiling blijft de belangrijke oorzaak van watervervuiling met gewasbeschermingsmiddelen in de land- en tuinbouwsector in Vlaanderen. De nieuwe Code Goede Praktijk rond de aanleg van vul- en spoelplaatsen voor spuittoestellen en watercaptatiepunten biedt landbouwers voortaan duidelijke richtlijnen om via aangepaste infrastructuur en correct gebruik van gewasbeschermingsmiddelen de waterkwaliteit te verbeteren. De Vlaamse land- en tuinbouwsector staat voor de uitdaging om op korte termijn de emissies van gewasbeschermingsmiddelen naar oppervlakte- en grondwater in de mate van het mogelijke uit te sluiten. Met deze code wordt een werkbare oplossing voorgesteld.

Zowel in Vlaanderen als in Europa is waterkwaliteit een thema dat bovenaan de politieke agenda staat. Normen worden herzien, nieuwe elementen worden gemeten, … dit zorgt voor een sterke evolutie in de wetgeving op vlak van waterkwaliteit. Dit om zowel de mens als ons leefmilieu te beschermen.

Eén visie vanuit de Vlaamse overheid

Boerenbond heeft er hard voor gevochten dat er vanuit de Vlaamse overheid met één stem gesproken wordt. Een landbouwer heeft er geen boodschap aan dat de ene overheid net iets anders zegt dan de andere overheid. Het Agentschap Landbouw en Zeevisserij heeft dan ook intensief samengewerkt met het Departement Omgeving, OVAM en VMM. Het is zeer belangrijk dat deze overheidsdiensten ook de tijd genomen hebben om samen te werken met verschillende praktijkcentra (Viaverda, Pcfruit en Inagro) en ILVO. Zo is er naast de praktische kennis vanuit Boerenbond ook rekening gehouden met de wetenschappelijke inzichten.

Mogelijkheden voor een vul- en spoelplaats

Op een (overdekte) vul- en spoelplaats (al dan niet met zuiveringssysteem voor restvloeistoffen of afvoer via vergund verwerker) kan je alle werkzaamheden met het spuittoestel verrichten zonder dat er risico is voor het milieu. Het gaat dan om het vullen met water en gewasbeschermingsmiddelen alsook het spoelen en reinigen van het spuittoestel.

Op een watercaptatiepunt kan je het spuittoestel vullen met water, maar dan moeten alle handelingen met gewasbeschermingsmiddelen gebeuren op het veld. Dit om te vermijden dat er gewasbeschermingsmiddelen morsen (overlopen, druppels, schuimvorming, …) en rechtstreeks afstromen naar het oppervlaktewater.

Boerenbond blijft benadrukken dat het een goede landbouwkundige praktijk blijft om het spuittoestel na de behandeling te spoelen op het behandelde veld. Zo kan je ook de hoeveelheid restvloeistof op het bedrijf beperken. Op die manier blijven de gewasbeschermingsmiddelen waar ze bedoeld zijn, namelijk op het veld en met inachtneming van de verplicht te respecteren bufferzones. We moeten ons er bewust van zijn dat het extern reinigen in het te behandelen veld in de toekomst mogelijk zal verboden worden.

Een overzicht van de mogelijkheden:

Vrijstelling aanvraag stedenbouwkundige vergunning

De Code van Goede Praktijk legt de huidige wetgeving uit en duidt de stappen die al dan niet noodzakelijk zijn om een omgevingsvergunning aan te vragen. Een vrijstelling van de aanvraag tot het stedenbouwkundig luik van de omgevingsvergunning is mogelijk als er een overdekte vul- en spoelplaats van max. 150 m2 wordt aangelegd op het bedrijf volgens de voorwaarden uit het vrijstellingsbesluit stedenbouwkundige handelingen dat is ingegaan op 1 maart 2026.

Boerenbond heeft hard gewerkt om deze vrijstelling te bekomen zodat de administratieve last beperkt blijft bij de aanleg van een overdekte vul- en spoelplaats.

Er zullen in de toekomst ook verdere stappen gezet worden om de wetgeving te laten evolueren en knelpunten die op heden ervaren worden, zoals de mogelijkheid om gezamenlijke vul- en spoelplaatsen aan te leggen, op te lossen. Belangrijk is dat wie op vandaag aan de slag wil met de aanleg van een vul- en spoelplaats, dat ook kan doen. Er is nog wel een omgevingsvergunning nodig voor het stuk dat valt onder de Vlarem-wetgeving, maar dit kan eenvoudig als aanvulling op een bestaande vergunning. Hier werken we verder om ook dit nog te kunnen vereenvoudigen.

Voor de aanleg gelden aanbevolen minimale afstanden van 5 meter tot onder andere de openbare weg, oppervlaktewater, grondwaterwinningspunt, luchtinlaat van stallen, rioolaansluitingen en bewoning op het bedrijf. Voor bewoning van derden geldt een minimale afstand van 10 meter.

VLIF-steun als extra stimulans

Vanuit het Agentschap Landbouw en Zeevisserij is VLIF-steun mogelijk om een overdekte vul- en spoelplaats, al dan niet met een zuiveringssysteem voor restvloeistoffen, aan te leggen. Standaard is de steun in het VLIF voor een vul- en spoelplaats vastgelegd op 50% investeringssteun, die nog 10% kan verhogen als je een jonge boer bent.

Als je kiest voor een overdekte vul- en spoelplaats in combinatie met een zuiveringssysteem, dan kom je in aanmerking voor 5% extra steun via de IPM-claim. Zo kan je maximaal uitkomen op 65% VLIF-investeringssteun. Boerenbond hoopt dat dit een stimulans mag zijn om deze investeringen vlotter ingang te doen vinden in Vlaanderen.

Wil je meer informatie?

Lees hier meer in een uitgebreid technisch artikel.

Lees hier meer in de Code goede Praktijk.