Boerderijcompostering komt dichterbij

​Tijdens het event 'Aan de slag met boerderijcompostering' op 14 september in Hansbeke werd duidelijk dat boerderijcompostering een belangrijke stap dichter bij de praktijk komt. Meer dan 130 geïnteresseerden, onder wie heel wat landbouwers en vertegenwoordigers van Boerenbond, zakten af naar het initiatief van ILVO en het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) om zich te informeren over het nieuwe wettelijke kader dat momenteel door de Vlaamse overheid wordt voorbereid.

Voor Boerenbond is die evolutie positief. Boerderijcompostering biedt landbouwers immers extra mogelijkheden om te investeren in bodemkwaliteit, kringlopen te sluiten en de afhankelijkheid van externe meststoffen te verminderen. Tijdens het evenement gaf OVAM toelichting bij de toekomstige regelgeving en demonstreerde Vlaams minister voor Omgeving en Landbouw Jo Brouns hoe compost wordt gekeerd.

Vlaams minister voor Omgeving & Landbouw Jo Brouns: “Boerderijcompostering is een win-win voor landbouw en natuur en biedt ook kansen om onze strategische autonomie en voedselzekerheid te versterken, door onze landbouw minder afhankelijk te maken van buitenlandse kunstmeststoffen.

Boerderijcompost is een complete, emissiearme bemestingsvorm met bewezen positieve effecten op bodem en gewas. Het wordt gemaakt door groene, stikstofrijke reststromen zoals gewasresten of grasmaaisel te mengen met bruine, koolstofrijke reststromen zoals houtsnippers of en stro. Onder de juiste condities (warmte, vocht, zuurstof) en met een goede opvolging (keren, bevochtigen, beluchten) geeft dat al vanaf acht weken een aarde-achtige bodemverbeteraar.

Uit eerste toelichtingen van het wettelijk kader blijkt dat landbouwers zowel alleen als in samenwerkingsverbanden van maximaal drie landbouwers zullen mogen composteren. De compost zal enkel toegepast mogen worden op landbouwgronden die ze zelf in gebruik hebben. Als aanvulling op de eigen reststromen zal gewerkt mogen worden met reststromen uit natuur-, bos- en landschapsbeheer. Vandaar ook de betrokkenheid van natuurorganisaties: hun terreinen produceren jaarlijks heel wat biomassarestromen.

Voordelen op boerderijniveau

​Boerenbond ziet in het nieuwe kader vooral kansen voor landbouwers om lokale reststromen nuttig te valoriseren en tegelijk de bodemvruchtbaarheid op hun bedrijf te versterken. Een gezonde bodem vormt immers de basis van een productieve en weerbare landbouw.

Ook op maatschappelijk vlak biedt boerderijcompostering voordelen. De voorbije jaren maakten landbouwers de sterke prijsschommelingen op de kunstmestmarkt van dichtbij mee. Geopolitieke spanningen hebben aangetoond hoe afhankelijk Europa blijft van ingevoerde grondstoffen.

Boerenbond ziet boerderijcompostering daarom als een praktische manier om de strategische autonomie van onze landbouw te versterken. Nutriënten die vandaag aanwezig zijn in landbouw- en natuurreststromen kunnen opnieuw lokaal ingezet worden in de voedselproductie, waardoor minder externe input nodig is.

​Verdere uitrol vraagt ondersteuning

Tegelijk waarschuwt Boerenbond dat een wettelijk kader alleen niet volstaat. Boerderijcompostering vraagt kennis, investeringen en samenwerking tussen landbouwers, loonwerkers en beheerders van natuurgebieden. Een haalbare implementatie zal dan ook afhangen van voldoende ondersteuning op het terrein, rechtszekerheid voor landbouwers en een blijvende beschikbaarheid van geschikte reststromen.

Boerenbond zal de verdere uitwerking van het kader daarom nauw opvolgen en blijft ijveren voor werkbare voorwaarden zodat landbouwers effectief met boerderijcompostering aan de slag kunnen.