​Criminelen op zoek naar landbouwloodsen: ‘Weet aan wie je je stal verhuurt’

In de actualiteitenpodcast Boer&Bondig (luister hier!) vertelt de Federale Gerechtelijke Politie West-Vlaanderen dat maar liefst 76% van de bevraagde eigenaars van loodsen al gecontacteerd werd door criminelen. De politie waarschuwt landbouwers dan ook om goed na te gaan aan wie ze een leegstaande stal, loods of schuur verhuren.

Leegstaande landbouwgebouwen kunnen interessant zijn voor verschillende vormen van georganiseerde criminaliteit. Ook voor de productie of opslag van synthetische drugs worden landelijke locaties gebruikt. De Federale Gerechtelijke Politie merkt daarbij een toenemende aanwezigheid van synthetische drugslabo’s op. Dat betekent echter niet dat criminele groepen die vroeger cannabisplantages exploiteerden, nu simpelweg zijn overgestapt op de productie van synthetische drugs. Het gaat doorgaans om verschillende dadergroepen.

“De door onze nationale cel verzamelde cijfers liegen er niet om, in 2025 werden er 41 industriele labo’s voor de productie van synthetische drugs ontdekt, 12 opslagplaatsen voor de daaraan gelinkte stoffen (precursoren of basisgrondstoffen, gebruikte chemicaliën of afvalstoffen) en 14 gevallen van dumpingen, zeer gevaarlijke en toxische stoffen afkomstig van dergelijke productie die in de omgeving en/of natuur achtergelaten worden. Nationaal gaat het hier soms ook over woningen of industriële loodsen, zelfs tuinhuizen of ondergrondse mergelgrotten, maar in West-Vlaanderen specifiek gat het bijna altijd over boerderijen of serres. Voor 2026 zitten we op hetzelfde niveau, dus de trend zet zich door.

Landelijke locaties zijn voor criminelen interessant door hun ruimte en relatieve discretie. Een gebouw kan gedurende enkele maanden worden gebruikt en daarna weer worden verlaten. “Een crimineel zoekt zo weinig mogelijk weerstand”, klinkt het bij de Federale Gerechtelijke Politie West-Vlaanderen. “Als iemand vanuit Antwerpen of Nederland een uur rijdt en hier een discrete locatie vindt waar hij enkele maanden zijn criminele activiteiten kan uitvoeren, dan is dat voor hem interessant.”

Landbouwer weet soms van niets

Voor landbouwers schuilt volgens de politie een belangrijk risico in het feit dat ze zelf niet altijd weten wie er achter een kandidaat-huurder zit of waarvoor hun gebouw uiteindelijk wordt gebruikt. Criminele organisaties kunnen daarbij gebruikmaken van tussenpersonen of stromannen. Potentiële verhuurders kunnen rechtstreeks of via kennissen, collega's of andere contacten worden aangesproken.

De politie maakt daarbij de vergelijking met phishing. “Bij phishing proberen criminelen mensen ervan te overtuigen dat een bericht betrouwbaar is. Bij de verhuur van een locatie gebeurt eigenlijk iets gelijkaardigs. De landbouwer is eigenaar van het gebouw en verhuurt het, maar weet niet altijd wie er werkelijk achter zit of wat er uiteindelijk gebeurt.”

Een aantrekkelijk financieel aanbod kan daarbij een rol spelen. In eerste instantie worden afspraken soms correct nagekomen en worden huurprijzen cash betaald. Maar wanneer betalingen vervolgens wegvallen, kan de situatie veranderen. De landbouwer zit intussen in een constructie waar hij niet zomaar uit raakt. Soms wordt ook gevraagd om extra zaken te doen, zoals een sleutel bezorgen of een poort openen.

Niet altijd gemakkelijk te herkennen

De voorbije jaren worden steeds vaker grote, industriële labo’s voor synthetische drugs ontdekt. Cannabisproductie gebeurt vandaag in belangrijke mate buiten België. Zo wordt cannabis onder meer geproduceerd in landen als de Verenigde Staten, Canada en Thailand, waar legale productie bestaat, maar export verboden blijft. Een deel van de cannabis komt vervolgens via andere kanalen, onder meer via postpakketten, ons land binnen.

Voor synthetische drugs blijft lokale productie wel belangrijk. Tegelijk worden productieprocessen efficiënter. Daardoor is een labo vandaag niet noodzakelijk meer te herkennen aan grote hoeveelheden opvallend materiaal. “Het is niet meer zo dat je duizenden vaten en ander groot materiaal moet zien aanleveren. Productieprocessen zijn geëvolueerd en daardoor zijn labo’s soms moeilijker te detecteren.” Verdachte zaken in de loods blijven wel de kenmerkende productiematerialen als bidons met chemicaliën en industriële kookketels of IBC vaten, maar het kan bijvoorbeeld ook dat je als eigenaar plots geen toegang meer hebt tot de locatie door andere sloten. Soms kunnen ook nieuw cameratoezicht in of aan de loods afvallen of geurhinder door de aanwezige chemische processen.

Meer en meer illegale sigarettenproductie

De politie ziet daarnaast een opmars van grootschalige illegale sigarettenproductie. Dergelijke producties worden vandaag in verschillende soorten loodsen aangetroffen. In het verleden werden dergelijke locaties onder meer gekozen in de buurt van belangrijke invalswegen, omdat die logistiek interessant waren voor de bevoorrading van vrachtwagens richting het Verenigd Koninkrijk.

Volgens de politie valt niet uit te sluiten dat ook landbouwbedrijven voor dergelijke activiteiten worden gebruikt. Het gaat daarbij vaak om andere dadergroepen dan de groepen die actief zijn in de productie van synthetische drugs.

Grote gevolgen voor de landbouwer

Wanneer een landbouwgebouw effectief voor criminele activiteiten wordt gebruikt, blijft de eigenaar vaak met een groot probleem achter. Bij de productie van synthetische drugs komen aanzienlijke hoeveelheden chemisch afval vrij. Dat kan in het gebouw achterblijven, maar ook in de omgeving worden gedumpt.

Wanneer bodem of water verontreinigd raken, kunnen de gevolgen voor een landbouwbedrijf bijzonder groot zijn. Een sanering kan complex en duur zijn en de grond of het gebouw kan lange tijd niet opnieuw bruikbaar zijn.

Daar komt bij dat een verhuurder in een gerechtelijk onderzoek terecht kan komen. Een eigenaar die zonder zijn medeweten slachtoffer wordt, wordt uiteraard niet automatisch als dader beschouwd. Wie bewust een locatie ter beschikking stelt aan een criminele organisatie, kan wel als facilitator in beeld komen.

De gevolgen kunnen bovendien verder gaan dan de eigenlijke sanering. Wanneer op een landbouwbedrijf een drugslabo wordt ontdekt, kunnen ook andere huurders of klanten afhaken. De politie waarschuwt daarom dat de opbrengst van een dergelijke verhuur niet opweegt tegen het risico. “De landbouwer krijgt misschien een paar honderd of een paar duizend euro huur, maar de criminelen verdienen het grote geld. Als zij vertrokken zijn, blijft de eigenaar met het afval en de gevolgen zitten.”

Wees alert bij verhuur

De politie wil landbouwers vooral sensibiliseren. Wie een leegstaande stal of loods verhuurt, hoeft geen rechercheur te worden, maar doet er wel goed aan kritisch te kijken naar een potentiële huurder. Wie is de persoon of onderneming achter het aanbod? Waarvoor zal het gebouw worden gebruikt? Wie krijgt toegang? En klopt het verhaal dat de kandidaat-huurder vertelt? Waarom is de huurder weigerachtig om een sluitend huurcontract te laten afsluiten waarbij bedenkelijke identiteitsstukken worden voorgelegd?

“Laat je niet zomaar verleiden door de wortel die wordt voorgehouden. Er is nog niemand rijk geworden door zijn locatie aan een criminele organisatie te verhuren. De criminelen verdienen het geld, terwijl de landbouwer met de gevolgen blijft zitten.”

Wie vermoedt dat zijn gebouw voor criminele activiteiten wordt gebruikt, moet volgens de politie vooral niet zelf op onderzoek gaan. Een vermoedelijk drugslabo betreden kan gevaarlijk zijn. Bij twijfel is het beter om contact op te nemen met de politie en de situatie te melden.

Luister naar het volledige gesprek met de Federale Gerechtelijke Politie West-Vlaanderen in de actualiteitenpodcast Boer&Bondig.