Totaalplan Ruimte voor de Getes: stand van zaken

​Naar aanleiding van de overstromingen van juli 2021 werkt de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) aan een concreet actieplan om de Getestreek beter te wapenen tegen wateroverlast. Het doel is de valleien klimaatrobuuster en overstromingsbestendiger te maken door water maximaal te spreiden over het volledige valleigebied, met prioriteit voor de bescherming van de woonkernen. We overlopen de stand van zaken.

​VMM analyseerde de overstromingen op de Kleine en Grote Gete in de zomer van 2021. Daaruit blijkt dat er in het volledige stroomgebied knelpunten zijn, maar dat de zwaarste schade vooral stroomafwaarts optrad. Door de beschikbare ruimte stroomopwaarts beter te benutten, kan de impact van toekomstige piekdebieten aanzienlijk worden beperkt.

‹

›

Om dit gericht uit te werken, verdeelt VMM de Getestreek in twaalf deelgebieden. In elk deelgebied worden mogelijke maatregelen onderzocht, en dat van stroomopwaarts naar stroomafwaarts. Die volgorde is essentieel, omdat ingrepen hogerop een directe invloed hebben op de lagergelegen zones.

Hieronder bespreken we kort elk deelgebied:

Deelgebieden A, B en C (Grote Gete)

• A: Grote Gete opwaarts E40 (Hoegaarden), B: Grote Gete opwaarts R27 (Tienen), C: Grote Gete tussen Molenstraat en RWZI Tienen

In het najaar van 2024 vond een infomoment plaats. Intussen is het ontwerp-project-MER voor deze deelgebieden afgewerkt en werden adviezen ingediend. Na de adviesronde formuleert het Vlaams Expertisecentrum MER vermoedelijk tegen de zomer een (geïntegreerd) scopingsadvies. Op basis daarvan werkt VMM in tegen dit najaar een definitief project-MER uit.

Dat definitieve MER wordt vervolgens samen met de omgevingsvergunningsaanvraag ingediend, het een openbaar onderzoek vindt vermoedelijk dit najaar plaats. Een finale vergunningsbeslissing wordt ten vroegste eind dit jaar of in de loop van 2027 verwacht, afhankelijk van adviezen en eventuele bezwaren.

Deelgebieden G en H (Kleine Gete)

• G: Kleine Gete in Ezemaal (Eliksem), H: Kleine Gete in Wange en Overhespen

Tijdens de voorbije winter van 2025 organiseerde VMM in Landen een infomoment. De voorgestelde maatregelen en scenario’s werden toegelicht. Intussen is de opmaak van het ontwerp-MER gestart. De uitwerking zal nog enkele maanden in beslag nemen.

Deelgebieden I en J

• I: Kleine Gete in Orsmaal-Gussenhoven, J: Kleine Gete tussen Orsmaal-Gussenhoven en Zoutleeuw

De eerste ontwerpen zijn opgemaakt en worden momenteel verder uitgewerkt. Dit najaar plant VMM een infomoment om de ontwerpen voor te stellen.

Laatste deelgebieden D, E, F, K en L

• D: Tiens Broek, E: Laterbroeken, F: Grote Getevallei (Linter), K: Samenvloeiing Grote en Kleine Gete, L: Getevallei in Geetbets

​Nog veel vragen

Vanuit de landbouwsector blijven er veel vragen over het verdere verloop van het project. Zo worden er al gronden verworven terwijl er nog geen definitieve keuze is gemaakt voor een scenario en de bijbehorende maatregelen. Ook bestaat er onduidelijkheid over het instrumentarium waarmee landbouwers zullen worden vergoed. Komen er afgebakende overstromingsgebieden, en zo ja: wanneer en op welke manier worden die vastgelegd? En volstaat een eenmalige vergoeding, of is een structureler systeem nodig?

Daarnaast is er nood aan duidelijkheid over de structurele effecten van het project, zoals een mogelijk hoger basispeil van de Gete en de impact daarvan op bewerkbaarheid, grondwaterstanden en de afwatering via grachten en drainage. Voor landbouwers gaat het om cruciale vragen, omdat zij vandaag al regelmatig geconfronteerd worden met terugkerende schade en onzekerheid over de toekomstige situatie.

Alle projectdetails en de meest actuele stand van zaken zijn te raadplegen via de website van VMM: Totaalplan Ruimte voor de Getes.