Werkgroep kalkoenen bediscussieert nieuwe dierenwelzijnseisen

Vlaanderen introduceert vanaf januari 2027 nieuwe regelgeving voor het welzijn van kalkoenen. Deze zijn aangekondigd door Vlaams minister van Dierenwelzijn Ben Weyts. De maatregelen zijn bedoeld om een wettelijk kader te bieden aan kalkoenhouders, met onder meer een maximaal aantal dieren per vierkante meter en andere welzijnsparameters. Het voorstel wekt echter bezorgdheid op binnen de kalkoensector. De werkgroep kalkoenen kwam daarom voor de feestdagen (virtueel) bijeen om van mening te wisselen, onder leiding van Boerenbond en de Landsbond.

Nieuw ministerieel besluit

​Minister Weyts stelt dat de nieuwe normen essentieel zijn voor de bescherming van de 1,2 miljoen kalkoenen die jaarlijks in Vlaanderen worden geproduceerd. Hij introduceert ook een detectiesysteem voor slachthuizen voor het scoren van de voetzoollaesies. Daarnaast moeten de kalkoenhouders aan de slag met platformen als extra verrijkingsmateriaal, zonder dat deze in de praktijk onderzocht zijn. De regelgeving is niet gloednieuw. Een ministerieel besluit werd vernietigd door de Raad van State, nadat de kalkoenhouders zich formeel hadden gekant tegen het besluit. De Raad van State maakte bezwaar omdat enkel de bedrijven met meer dan 200 kalkoenen gevat waren en zo werd het gelijkheidsprincipe geschonden. Dat betekent dat de bevoegde minister de wetgeving moest aanpassen.

Aanpassingen ten goede

Dat de dieren tweemaal daags moeten worden gecontroleerd, dat er een ziekenboeg aanwezig moet zijn en dat er een strikt euthanasiebeleid moet worden toegepast, veranderen niet in het nieuwe voorstel en de meeste kalkoenbedrijven zijn hiermee reeds in orde. Naast het manueel vangen en tillen van de dieren (vanaf 8 weken minstens aan 1 poot en schouder) zal machinaal vangen nu ook toegelaten worden. Het gradueel opbouwende lichtschema is niet aangepast, maar nu zal er wel 1 lux toegelaten zijn in de donkere periodes. De natuurlijke lichtinval moet nog steeds 3% van het oppervlak bedragen, maar ook ventielkokers en andere technologieën die lichtinlaat verzorgen worden toegestaan. Dit geldt voor nieuwbouw en bedrijven die een grondige renovatie toepassen. Voor de andere bedrijven is er een overgangsperiode van 5 jaar. De bezettingsdichtheid - het aantal dieren per m² - werd licht aangepast voor de jongere dieren en vanaf 7 weken leeftijd mag de bezettingsdichtheid nooit meer dan 52 kg per m² bedragen voor hennen; voor hanen is dit 56 kg per m². In het vorige besluit was er ook een passage opgenomen over de beperking van de groeisnelheid, maar die is nu geschrapt gezien het beperken van voeder negatief inwerkt op het dierenwelzijn.

Belangrijkste bezorgdheden

Het verplichten van zitstokken en/of plateaus baren de meeste zorgen. De sector vraagt zich af of deze maatregelen enerzijds praktisch uitvoerbaar zijn en daadwerkelijk tot beter dierenwelzijn leiden. Kalkoenen zijn niet te vergelijken met legkippen, met een zesvoud aan gewicht. Het springen op plateaus kan gemakkelijk voor borstblaren, borstbeen- of vleugelbreuken zorgen. Dit zou dan juist het dierenwelzijn verslechteren. Daarenboven is de planning voor velen reeds opgesteld voor het volledige komende jaar en zal het aan tijd ontbreken om veel infrastructurele aanpassingen te doen voor 1 januari 2027. De Europese Commissie werkt ook aan nieuwe geharmoniseerde Europese normen, de vraag rijst waarom Vlaanderen hier niet op wacht. De teneur was in het algemeen dat er eerst wetenschappelijk onderzoek dient verricht te worden naar deze regelgeving, alvorens alles dient aangepast te worden.

Toekomstperspectief

De kalkoenhouders waren tevreden over de aanpassingen die nog doorgevoerd werden in het nieuwe ministerieel besluit, maar blijven evenwel bezorgd over de toepasbaarheid van enkele maatregelen. Boerenbond zal zich verder blijven inzetten om te komen tot een regelgeving die werkbaar is. Belangrijk daarbij is dat de maatregelen gebaseerd zijn op gedegen wetenschappelijk onderzoek en op reële praktijkervaringen. Er zal dan ook bekeken worden of er op korte termijn een onderzoeksproject kan worden uitgewerkt voor het gebruik van plateaus in de stallen. Tot slot is het ook belangrijk dat wij als Vlaanderen niet aan goldplating doen en het is dan ook belangrijk om onze wetgeving te aligneren aan de Europese regelgeving, eens die er is.