IBR-situatie noopt tot bijkomende maatregelen

​​Het is de laatste weken al meermaals gecommuniceerd, maar de evolutie van het aantal haarden en bedrijven dat hervalt met IBR is niet goed. Over heel 2025 zijn er ondertussen 48 hervallen bedrijven en haarden vastgesteld in Vlaanderen en er komen er mogelijk nog enkele bij de volgende weken.

​Laat ons duidelijk zijn, dit zijn drama’s voor de getroffen bedrijven. Er is dus dringend nood aan verhoogde waakzaamheid, aandacht voor bioveiligheid en vooral (bijkomende) acties om de situatie te stabiliseren en terug te keren. De voorbije week hebben we de situatie uitvoerig besproken in zowel de provinciale als de sectorvakgroepen melkvee, vleesvee en vleeskalveren. Voor hen is het duidelijk: er is dringend nood aan het uitvoeren van een set van bestaande en bijkomende maatregelen, waarbij iedereen in de sector zijn verantwoordelijkheid neemt. Zo niet blijft het dweilen met de kraan open en hypothekeert het uiteindelijke doel om in België IBR-vrij te geraken. Dit laatste blijft nog steeds het doel voor onze vakgroepen. Dit loslaten zou een kaakslag zijn voor het overgrote deel van de bedrijven die de voorbije jaren inspanningen geleverd hebben om IBR-vrij te worden en een kaakslag voor herbesmette bedrijven die hun dieren reeds geruimd hebben om weer IBR-vrij te geraken. Vanuit Boerenbond gaan we hierover alvast in overleg met FAVV en minister Clarinval.

​Handel en aankopen blijft een risico

Het verhandelen en aankopen van dieren blijft direct of indirect de belangrijkste bron van besmetting. Dit blijkt duidelijk uit de cijfers van DGZ en Arsia. Het is dan ook duidelijk dat er meer transparantie in de bewegingen van dieren moet komen en dat het contact op transport of in handelaarsstallen met besmette dieren moet vermeden worden. De huidige wetgeving regelt dit al en moet effectief toegepast en verscherpt gecontroleerd worden. Eventuele fraude moet opgespoord en aangepakt worden. De vakgroepleden vragen bovendien een onmiddellijke registratie van alle dierbewegingen in de handel en een inkorting van de periode dat dieren kunnen ‘zweven’ zonder aangemeld te zijn op een beslag. Ook een strikte scheiding tussen handelaarsstallen en conventionele stallen of afmestbedrijven is noodzakelijk.

Het is in deze ook belangrijk om een duidelijk beeld te krijgen van de epidemiologische situatie op de afmestbedrijven. Zolang deze niet gekend is, kan afvoer naar het slachthuis met verzegeld transport een bijkomende bescherming bieden. Daarnaast kan een extra bloedname voor verkoop van dieren een bijkomende zekerheid bieden en beter zicht geven op dieren die de handel in gaan, naast het bestaande aankooponderzoek. Hierbij worden dan wel best steekproefsgewijs DNA-analyse genomen van dier en bloed om de correctheid van bloedname te controleren. Tot slot wordt er best ook ingezet op voldoende screening van IBR op de bedrijven. Een verplicht tankmelkonderzoek op melkveeberdrijven laat toe sneller op de bal te spelen. Ook moet bekeken worden of een uitbreiding van de steekproeven bij bloedanalyse niet sneller dragerdieren kan opsporen.

Bioveiligheid

Uiteraard moet er naast de focus op de handel ook blijvende aandacht zijn voor bioveiligheid en het correct toepassen van isolatie bij aankoop van dieren. Laat niemand in de stal die er niet hoogstnoodzakelijk moet zijn, zorg voor bedrijfseigenkledij en laarzen voor uw dierenarts en andere erfbetreders …

Tracht ook de dieren die moeten afgevoerd worden maximaal gescheiden aan te bieden zodat de veehandelaar of vervoerder niet in de stallen hoeft te komen. Er is alleszins nood om hierover blijvend te sensibiliseren naar de veehouders, maar ook naar alle erfbetreders. Ook is het, gezien de huidige situatie, voor de vakgroepleden niet aangewezen om dieren op prijskampen of jaarmarkten te verzamelen. Ze vragen dan ook een tijdelijke opschorting van de organisatie van prijskampen tot de situatie meer gestabiliseerd is.

Vaccinatie

Het is duidelijk vaccinatie in een aantal gevallen zeker verantwoord kan zijn. Daarom pleiten de vakgroepleden om in de risicozones rond hervallen bedrijven en haarden een verplicht te vaccineren, ook al zal dit achteraf bijkomende maatregelen met zich meebrengen. Vaccineren zal een herinsleep misschien niet vermijden, maar kan de impact van een uitbraak op een bedrijf wel intomen.

Begeleiding hervallen bedrijven

Tot slot moet ook de nodige begeleiding en ondersteuning voorzien worden voor bedrijven die geconfronteerd worden met een herinsleep of uitbraak van IBR. Voor deze veehouders is dit een harde klap, en ze blijven achter met tal van vragen. Duidelijke antwoorden, protocols met de te volgen stappen en één aanspreekpunt dat vlot bereikbaar is, zijn hierbij onontbeerlijk.