In de zomer van 2024 werd er gestart met de sanering van de door arseen vervuilde site van ‘Reppel fabriek’ in Bocholt. Eind april opende de aannemer samen met OVAM de werf voor een bezoek aangezien de werken op hun einde lopen.
Vanop de acht meter hoge top van de saneringsberging kregen de bezoekers niet alleen een panoramisch zicht over de gehele site (7 ha) maar kregen ze ook een beter inzicht in de ingrijpende saneringswerken die de voorbije jaren werden uitgevoerd. Zo werden de bodem en het grondwater opnieuw veilig gemaakt. Voor de landbouwers in de omgeving wordt op die manier hun teelten en het gebruik van drinkwater veilig gesteld voor de toekomst.
panoramisch zicht over de gehele site (7 ha)
Een site met een zwaar industrieel verleden
De arseenfabriek in Reppel speelde decennialang een belangrijke economische rol in de regio. Van eind negentiende eeuw tot aan de sluiting in 1971 werd op de site arseen gezuiverd uit ertsen, met toepassingen in onder meer verf, glasproductie en geneesmiddelen.
Wat toen nog niet bekend was, is dat tijdens die activiteiten op verschillende manieren zware metalen in de bodem en het grondwater terechtkwamen. Een situatie die we jammer genoeg op meerdere plaatsen in Vlaanderen terugvinden. De verontreiniging ontstond onder meer door bovengrondse opslag van afval, het lozen van afvalwater tijdens het productieproces en neerslag via de fabrieksschouw. Via het grondwater kon de verontreiniging zich bovendien verder ondergronds verspreiden, ook buiten de site. In 2001 werden de laatste resten van de fabriek afgebroken, maar de verontreiniging bleef aanwezig in de ondergrond.
Indrukwekkende cijfers
Na jaren van onderzoek en voorbereiding gingen de effectieve saneringswerken in juni 2024 van start. Intussen werden op het terrein uitzonderlijke volumes verontreinigde grond en water aangepakt:
in totaal werd 312 000 m³ grond afgegraven;
daarvan was 245 000 m³ zwaar verontreinigd, deze grond werd veilig ingepakt en definitief geborgen in een speciaal aangelegde, acht meter hoge saneringsberging;
om de pluim van verontreinigd grondwater onder controle te houden, werd 290 000 m³ grondwater opgepompt en gezuiverd;
dit leidde tot de verwijdering van ongeveer 2 450kg arseen uit het grondwater.
Dankzij deze ingrepen is de historische verontreiniging vandaag onder controle en wordt verdere verspreiding voorkomen.
meer dan 120 buurtbewoners en betrokkenen kregen een unieke inkijk in de complexe en grootschalige operatie
Uniek werfbezoek voor de buurt
Tijdens het bewonersmoment kregen meer dan 120 buurtbewoners en betrokkenen een unieke inkijk in deze complexe en grootschalige operatie. Ze konden zowel de werf als de acht meter hoge saneringsberging bezoeken en kregen ter plaatse uitleg over de uitgevoerde werken, de veiligheidsmaatregelen en de toekomstplannen voor de site. Voor veel inwoners betekende dit een belangrijk moment van transparantie na jaren van onzekerheid over de bodemkwaliteit in hun leefomgeving.
Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns: “De sanering van de voormalige arseenfabriek in Reppel toont hoe we ook de zwaarste historische verontreiniging doelgericht kunnen aanpakken. Dit is een technisch complexe onderneming die vandaag tastbare resultaten oplevert: de verontreiniging is onder controle en verdere verspreiding wordt voorkomen. Tegelijk vind ik het bijzonder belangrijk dat OVAM de buurt hierbij betrekt en laat zien wat hier gerealiseerd wordt. We maken deze site opnieuw veilig en geven ze stap voor stap een nieuwe toekomst.”
bodem en het grondwater werden opnieuw veilig gemaakt
Blik op de toekomst
De saneringsberging wordt in de komende periode verder afgewerkt en afgedekt met propere aarde, zodat natuurontwikkeling opnieuw kansen krijgt. Er is bewust gekozen voor een groen inzaaibeheer dat biodiversiteit ondersteunt, met aandacht voor flora en fauna. De site zal echter afgesloten blijven voor het publiek om de integriteit van de berging te garanderen.
Daarnaast wordt samen met de gemeente en de provincie onderzocht hoe de site ook economisch opnieuw een betekenisvolle invulling kan krijgen. Zo wordt gekeken naar de plaatsing van zonnepanelen op de saneringsberging, in combinatie met mogelijke batterijopslag dankzij de nabijheid van het hoogspanningsnet.
Met dit project wordt niet alleen een historisch milieuprobleem aangepakt, maar krijgt een zwaar belaste bodem stap voor stap opnieuw een toekomst – in dialoog met de buurt, de landbouwers en met respect voor mens, milieu en volgende generaties.
Doornappel rukt op en vormt een giftig risico voor landbouwers. Leer hoe je de plant tijdig herkent, veilig verwijdert en correct afvoert om besmetting en schade te voorkomen.
Door de aanhoudende droogte gaan land- en tuinbouwers op zoek naar alternatieve waterbronnen. Vier voedingsbedrijven kregen al een tijdelijk watertoelating. Boerenbond brengt landbouwers in contact met bedrijven.
Kenniscarrousel Zwinstreek brengt praktijkgerichte kennis naar landbouwers met demo’s en advies over bodem, water, klimaatrobuuste teelten en precisielandbouw. Ontdek de eerste sessies en schrijf je in.
Europese spelregels voor koolstofopslag krijgen vorm, maar voor Boerenbond moet koolstoflandbouw vooral een haalbaar verdienmodel voor landbouwers worden, met minder administratie en meer duidelijke vergoedingen.
179 kievitsnesten werden dit voorjaar opgevolgd in West-Vlaanderen, met 139 beschermde nesten dankzij samenwerking tussen landbouwers en vrijwilligers. De subsidie krijgt in 2027 een vervolg.
Binnen het Europese project Re-Greenhouse kunnen glastuinbouwers zich kandidaat stellen voor een begeleidingstraject met een nieuwe energietool. Die helpt om na te gaan welke hernieuwbare of alternatieve energiebronnen technisch en economisch interessant kunnen zijn voor jouw bedrijf. Inschrijven kan nog tot 23 augustus.
