Geen onrust nodig rond vrijstelling kilometerheffing

​De voorbije maand ontstond er via sociale media heel wat onrust over de kilometerheffing. Na overleg met de bevoegde overheid kunnen we echter iedereen geruststellen: wie zijn tractor uitsluitend gebruikt voor werkzaamheden in het kader van landbouwactiviteiten, hoeft geen boete te vrezen.

Wat is de kilometerheffing?

Eigenaars van bepaalde vrachtwagens of tractoren moeten een kilometerheffing betalen voor het gebruik van de autosnelwegen en bepaalde gewest- en gemeentewegen in België. Elk voertuig dat de kilometerheffing moet betalen, moet een werkende OBU (On Board Unit) hebben.

Landbouwsector is vrijgesteld

De landbouwsector is gelukkig vrijgesteld van de kilometerheffing. Tractoren die uitsluitend voor landbouwactiviteiten worden ingezet, hoeven dus niet met een OBU uitgerust te zijn. Deze vrijstelling geldt zowel voor landbouwers als voor loonwerkers. Ook het vervoer van landbouwproducten valt ten allen tijde onder deze uitzondering.

Aanvraag vrijstelling

Via de website van de Vlaamse Overheid kan een vrijstelling aangevraagd worden. Deze vrijstelling is in principe verplicht, maar hoeft niet fysiek aanwezig te zijn in de tractor. In de praktijk is het echter vooral de feitelijke activiteit die telt bij een controle.

Rijdt een tractor zonder vrijstelling rond met bijvoorbeeld een lading aardappelen, dan wordt er geen boete uitgeschreven. Omgekeerd zal een tractor mét vrijstelling die grondverzet uitvoert wél worden beboet. Het is dus altijd de daadwerkelijke activiteit die doorslaggevend is.

Zelfrijdende machines zijn geen transportmiddel. Dit type machine is dus sowieso vrijgesteld en moet dus geen vrijstelling aanvragen.

Wat met gemengd gebruik?

Een tractor die zowel voor landbouwactiviteiten als voor andere werkzaamheden wordt gebruikt, kan geen vrijstelling aanvragen. In dat geval moet de tractor uitgerust zijn met een OBU. Wanneer de tractor effectief wordt ingezet voor landbouwactiviteiten, mag de OBU worden uitgeschakeld en is er geen kilometerheffing verschuldigd.

Wordt er echter gewerkt zonder werkende OBU tijdens niet-landbouwactiviteiten, zoals grondverzet, dan kan een boete van 800 euro worden opgelegd.

De kilometerheffing is uitsluitend van toepassing op transportactiviteiten. Tractoren die uitgerust zijn met machines die niet bedoeld zijn voor transport, worden daarom niet beboet. Een tractor met bijvoorbeeld een klepelmaaier op arm voor het onderhoud van wegbermen moet dus geen kilometerheffing betalen. Trekt diezelfde tractor echter ook een kar om het maaisel te verzamelen, dan is de heffing wél van toepassing.

Overstelpte overheidsdienst

​Door de commotie van de voorbije weken ontving de Vlaamse Belastingdienst plots een enorme toevloed aan aanvragen voor vrijstellingen. Enkele duizenden aanvragen kwamen binnen, terwijl er eigenlijk geen nieuw beleid of recente wijzigingen zijn rond dit thema.

Het gerucht dat er vanuit de overheid extra controles zouden zijn op tractoren is ook helemaal niet waar.
Deze verhoogde instroom aan vrijstellingsaanvragen zorgt ervoor dat een antwoord iets langer op zich kan laten wachten. De Vlaamse Belastingdienst vraagt hiervoor begrip en benadrukt dat niet de aanvraag van de vrijstelling het belangrijkste is, maar het correct naleven van de regels op het terrein: bij niet-landbouwactiviteiten moet er een werkende OBU aanwezig zijn. Extra e-mails sturen of telefonisch contact opnemen heeft daarom weinig zin.