Aanpassing gedragscode voor de opmaak van aardappelcontracten

Dit voorjaar waren er heel wat problemen met éénzijdige aanpassingen van aardappelcontracten. Het betrof zowel aanpassingen aan reeds ondertekende contracten maar ook contracten waar een akkoord over was maar die nog niet ondertekend waren. Boerenbond vroeg daarom om de werkgroep contracten van Belpotato.be opnieuw samen te brengen om dit in de toekomst te vermijden.

Gewijzigde marktsituatie

​In het voorjaar zagen we plots een scherpe daling van de prijzen van bewaaraardappelen, zie de grafiek met de prijsnotering van Fontane van Viaverda. Naast het grotere aanbod van de voorbije jaren is er ook een verminderde vraag. De afnemers wezen hiervoor naar de toegenomen productie en export vanuit Azië (China, India), de onzekerheid door de handelsoorlog door Trump en voor export naar derde landen door de dure euro. We zien bij de start van het nieuwe bewaarseizoen met de aardappeloogst van 2025 dat de moeilijke marktsituatie blijft aanhouden.

​Deze prijsdaling zorgde ervoor dat een aantal afnemers de gecontracteerde hoeveelheden éénzijdig verminderden. Hierover diende Boerenbond samen met ABS, FWA en FIWAP een klacht in bij de economische inspectie die de zaak momenteel onderzoekt. Op hetzelfde moment werd gevraagd aan de FOD Economie om de werkgroep contracten van Belpotato.be opnieuw samen te roepen. Tijdens deze werkgroepen werd gediscussieerd over een aanpassing van de gedragscode voor aardappelcontracten om dergelijke situatie in de toekomst te vermijden.

Gewijzigde gedragscode

Voor de start van het teeltseizoen of tijdens de eerste maanden van het jaar vinden traditioneel de onderhandelingen plaats tussen telers en afnemers over de contracten voor het nieuwe seizoen. Deze starten meestal met een voorstel van de afnemer betreffende prijs, maar ook variëteit, volume, ontvangstvoorwaarden, kwaliteitsnormen of leveringsperiode kunnen daarin reeds opgenomen zijn. Dit eerste voorstel is niet bindend noch voor de koper, noch voor de verkoper. Daarna zijn er twee mogelijkheden van onderhandelen: fysiek of via schriftelijke procedure.

De voorkeur van de leden van Belpotato.be gaat uit naar de fysieke onderhandeling waarbij beide partijen tot een akkoord komen en onmiddellijk het contract ondertekenen. Deze onderhandelingen gebeuren binnen de maand na het bezorgen van het eerste voorstel.

Wanneer de verdere afspraken schriftelijk gemaakt worden via mail of een internetplatform zijn nu strikte deadlines voorzien die moeten vermeld worden in het voorstel. Deze tijdsafspraken zullen inspanningen vragen van zowel teler als afnemer. De teler moet binnen de 15 kalenderdagen reageren op het eerste voorstel van de afnemer, zoniet kan deze het voorstel niet meer aanvaarden of een gewijzigd voorstel doen. Na het tegenvoorstel van de teler heeft de afnemer vanaf het moment van het tegenvoorstel ook 15 kalenderdagen de tijd om dit voorstel te aanvaarden of een gewijzigd tegenvoorstel te doen. Wanneer de afnemer binnen die termijn niet reageert, wordt verondersteld dat de afnemer akkoord gaat en dan is er een overeenkomst. Als de afnemer een gewijzigd tegenvoorstel doet dan heeft de teler nog zeven kalenderdagen om dit al dan niet te aanvaarden. Ook hier is het zo dat men ervan uitgaat dat wanneer de teler niet reageert, hij akkoord is met het voorstel en dat er dus een overeenkomst is.

Nadat er een akkoord is, wordt dit zo snel mogelijk door beide partijen ondertekend en dergelijke ondertekening is bindend, want een ondertekening onder voorbehoud van goedkeuring door bevoegde organen is wettelijk verboden.

Tevreden

De discussies verliepen in een constructieve sfeer tussen alle leden van Belpotato.be. Boerenbond is tevreden met de aanpassingen van de gedragscode voor de aardappelcontracten en de snelle manier waarop deze tot stand is gekomen, zodat ze reeds van toepassing zijn voor het teeltseizoen 2026.

De volledige versie van de gedragscode vind je hier.