Gezien in Boer&Tuinder: Veilig werken op het landbouwbedrijf zonder bedrijfsblindheid

​In onze sector werken we dagelijks met zware machines, dieren, elektriciteit, chemische producten en wisselende weersomstandigheden. Risico’s volledig uitsluiten is onmogelijk. Daarom kiezen we voor een veiligheidsaanpak die verder gaat dan simpelweg ‘opletten’. Boerenbond ondersteunt land- en tuinbouwondernemers om arbeidsveiligheid structureel te verankeren op het bedrijf. Praktisch, preventief en in lijn met de geldende regelgeving. Zo bouwen we samen aan een veilige en gezonde werkomgeving voor iedereen op het erf.

​Op de voorbije Agro-Expo organiseerden we ontbijtsessies rond arbeidsveiligheid, waarbij diverse gespecialiseerde organisaties aan bod kwamen. Zij informeerden de aanwezige landbouwers over onder meer brandpreventie, verzekeringen en machineveiligheid.

​Belangrijke veiligheids- en preventietips voor landbouwers

Brand voorkomen begint vaak bij eenvoudige maatregelen op het landbouwbedrijf. Zo waarschuwt Brandweerzone Midwest voor risicovolle handelingen zoals slijp- en laswerken in stallen of loodsen. Vonken kunnen er makkelijk brand veroorzaken, zeker wanneer er stof, mestgassen of brandbaar materiaal aanwezig is. Extra opletten is ook nodig bij mestputten, want mestgassen kunnen zich daar ophopen en levensgevaarlijke situaties veroorzaken. Wie werkzaamheden moet uitvoeren in of rond een put, doet dat best nooit alleen en enkel met de juiste bescherming, zoals onafhankelijke ademlucht. Een eenvoudig gasmasker of filtermasker biedt immers geen garantie in een omgeving waar mogelijk te weinig zuurstof aanwezig is.

Ook op de weg zijn er enkele aandachtspunten voor landbouwers. Volgens Boerenbond-medewerker Tom Destoop is het belangrijk om de vergunningen voor tractoren en aanhangwagens tijdig in orde te brengen. Op één vergunning kunnen bijvoorbeeld meerdere tractoren worden opgenomen, wat de administratieve last beperkt. Daarnaast vraagt de opkomst van snelle tractoren, dat zijn voertuigen die tot 50 of 60 km/u kunnen rijden, extra aandacht. Niet elke aanhangwagen mag immers achter zo’n tractor hangen. Wie een snelle tractor gebruikt met een klassieke landbouwkar riskeert vanaf nu bij controle een boete, waardoor het belangrijk is om na te gaan of het materiaal en de papieren in orde zijn.

Tot slot blijft preventie op het landbouwbedrijf cruciaal, zowel voor machines als voor personeel. Organisaties zoals Prevent Agri raden landbouwers aan om hun bedrijf regelmatig te screenen op mogelijke risico’s. Dat kan bijvoorbeeld door machines te voorzien van duidelijke afschermingen, pictogrammen en veiligheidsinstructies. Werknemers moeten bovendien opleiding krijgen over hoe ze veilig met machines werken en die instructies worden best ook geregistreerd. Daarnaast is het belangrijk om na te gaan of de verzekeringen nog aansluiten bij de huidige bedrijfsvoering. Volgens KBC bestaan er vandaag bijkomende waarborgen, bijvoorbeeld voor schade door uitval van ventilatie- of koelsystemen of voor inkomensverlies bij ziekte-uitbraken bij dieren. Door zowel preventie als verzekeringen regelmatig te bekijken, kunnen landbouwers risico’s op hun bedrijf beter beheersen.

Bedrijfsblindheid doorbreken met regelmatige screening

Volgens Boerenbond-ondervoorzitter Lut D'Hondt toonden de sessies vooral aan hoe breed het thema veiligheid is en dat we als landbouwers er soms te weinig bewust bij stilstaan. Ze verwees naar de term ‘bedrijfsblindheid’ waarmee ze bedoelt dat wie elke dag op het erf werkt, bepaalde risico’s op de duur niet meer ziet. Nochtans zijn die reëel, zeker wanneer ook externen of schoolkinderen het bedrijf bezoeken. Het is duidelijk dat de landbouwers er goed aan doen om hun bedrijf geregeld te screenen op mogelijke gevaren en gericht werk te maken van preventie.

Concreet helpt Boerenbond ondernemers om risico’s tijdig te herkennen en te beperken. Dat gaat van veilig werken met tractoren, werktuigen en hefmiddelen tot het voorkomen van val- en beknellingsongevallen in loodsen en stallen. Ook thema’s zoals veilig omgaan met gewasbeschermingsmiddelen, correcte opslag en etikettering, ventilatie, brandpreventie en elektrische installaties krijgen aandacht.

Kennis omzetten naar bruikbare informatie

Daarnaast ondersteunen we werkgevers in hun verantwoordelijkheden die voortvloeien uit de wetgeving ‘Welzijn op het werk’. We helpen bij het opmaken van duidelijke afspraken op de werkvloer, veilige werkmethodes, instructies voor seizoensarbeid en uitzendkrachten, en het correct gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen.

Boerenbond brengt actuele kennis samen en vertaalt die naar bruikbare informatie via vorming, sectorgerichte communicatie en uitwisseling in netwerken. We volgen beleid en regelgeving op Vlaams, federaal en Europees niveau op en brengen knelpunten uit de praktijk onder de aandacht, zodat regels werkbaar blijven en veiligheid effectief verbeteren. Waar nodig verwijzen we door naar gespecialiseerde partners en stimuleren we een preventiecultuur waarin iedereen op het bedrijf mee verantwoordelijkheid draagt. Zo bouwen we mee aan professionele bedrijven waar veilig werken een vaste plaats krijgt in de dagelijkse bedrijfsvoering.