VEUGELS-project wil akker- en weidevogels opnieuw vleugels geven

​Onze akker- en weidevogelpopulaties staan onder druk. Soorten zoals kievit, veldleeuwerik en patrijs verdwijnen alsmaar meer uit ons landbouwlandschap. Om deze verdere achteruitgang een halt toe te roepen, slaan Boerennatuur Vlaanderen, Inagro en het Regionaal Landschap Houtland en Polders de handen in elkaar met een nieuw LEADER-project, VEUGELS. Samen met landbouwers testen we maatregelen die werken voor landbouw én natuur.

Landbouwers spelen een sleutelrol

Zo’n 70% van Noord-West-Vlaanderen bestaat uit landbouwgrond. Dat zorgt ervoor dat landbouwers onmisbaar zijn voor akker- en weidevogels. Maar landbouwers staan onder druk: grotere percelen, intensieve teelten en strikte regels zorgen ervoor dat maatregelen voor akker- en weidevogels niet altijd makkelijk inpasbaar zijn, en vaak te weinig opleveren. Daardoor verdwijnt stilaan het enthousiasme om ermee bezig te zijn.

Volgens Maxim Pauwels van het Regionaal Landschap Houtland & Polders, dat het project mee ondersteunt, is het simpel: “Landbouwers spelen een onmisbare rol voor onze akker- en weidevogels. Door naar elkaar te luisteren en op zoek te gaan naar maatregelen en gewassen die interessant zijn voor de landbouwers én voor de akker- en weidevogels, kunnen we écht het verschil maken.”

Praktijkgerichte oplossingen

Uitvoerend landbouwer Franky, die zijn percelen als demoplatform ter beschikking stelt, benadrukt het belang van een praktische aanpak: “Vanuit mijn idee dat natuur en landbouw elkaar kunnen versterken, wil ik helpen om nieuwe maatregelen voor akkervogels compatibel te maken met de realiteit waarin wij dagelijks werken”, verduidelijkt Franky. “Dat is belangrijk wil je landbouwers mee op de kar krijgen. Ik hoop hiermee bij te dragen aan een positief verhaal voor onze sector.”

Drie maatregelen vormen de kern van VEUGELS:

1. Laagblijvende vlinderbloemigen, zoals rolklaver, die ideale habitats bieden voor akkervogels, de bodemstructuur verbeteren en stikstof binden.
2. Vogelstoppels, waarbij graanstoppels een jaar blijven liggen, voedsel en dekking bieden, en zo het bodemleven stimuleren. Flexibiliteit in beheer wordt samen met de landbouwer getest.
3. Nestbescherming van kievitsnesten, met innovatieve technieken zoals drones met warmtecamera’s en slimme beschermingskoepels om nesten veilig te houden tijdens landbouwwerkzaamheden.

Onderzoeker Willem Van Colen (Inagro): “Wat bezoekers zien, is steeds het resultaat van dialoog met de landbouwer. Dit voorkomt dat maatregelen eenzijdig worden opgelegd en vergroot de kans dat landbouwers enthousiast meedoen.”

‹

›

Samenwerking als motor

Een regionale werkgroep vormt het hart van VEUGELS. Partners komen meerdere keren per jaar samen om vorm te geven aan een langetermijnstrategie. Er wordt besproken wat er op het terrein gebeurt en koppelen dat aan concrete acties. Zo wordt kennis die verloren leek, opnieuw opgepikt en versterken landbouwers, jagers, natuurvrijwilligers en experten elkaar. Het Regionaal Landschap leidt de werkgroep en vervult de brugfunctie tussen alle betrokkenen.

Met VEUGELS gaan we verder dan het aftoetsen van maatregelen op hun haalbaarheid binnen moderne West-Vlaamse landbouw“, zegt Dieter Depraetere van Inagro. “De kracht van het project ligt immers in de lokale samenwerking. Landbouw en natuur samenbrengen, kennis delen en zo een sterke basis leggen voor duurzame partnerschappen op lange termijn.

Voor boeren én vogels

De impact van de maatregelen wordt ecologisch, landbouwkundig en economisch gemonitord. Zo volgt Inagro de effecten op bodem, teeltrotatie en biodiversiteit, terwijl Boerennatuur Vlaanderen het bedrijfseconomisch rendement berekent. Vrijwilligers van Mergus observeren de vogelpopulaties. Deze integrale aanpak zorgt ervoor dat maatregelen zowel nuttig voor de natuur als haalbaar voor landbouwbedrijven zijn.

Doelstelling en toekomst

VEUGELS beoogt:

1. Een blijvende regionale samenwerking tussen landbouw- en natuurpartners.
2. Een gedragen actieplan voor de komende vijf jaar.
3. Praktisch toepasbare maatregelen die ook via het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) kunnen worden ondersteund.