Toekomstgericht ondernemen door automatisering en energiebesparing

Door de erkenning als Europees streekproduct lijkt het overbodig om nog eens te vermelden dat de Gentse azalea wereldwijd bekend staat als prachtig bloeiende plant met mooie kleurrijke bloemen. De azalea komt oorspronkelijk uit China, Taiwan en Japan, maar wordt tegenwoordig voor meer dan 80% geteeld in de streek rond Lochristi. Het was daar dat de ouders van Kristof Van Laere in de jaren 70 hun eigen kwekerij startten. Sinds 2001 zet Kristof, ondertussen ook samen met zijn vrouw Sofie, de Azaleashop met dezelfde passie voort. Je kan hun lokale trots bemachtigen bij verschillende handelaars, maar evengoed bij hen thuis of via hun webshop.

Het bedrijf is aanvankelijk opgestart met 1500 m². Geleidelijk aan groeide het tot 3 ha waarvan de helft buiten gekweekt wordt en de andere helft binnen in serres. “Mijn ouders zijn begonnen met een blote akker. Op dergelijke manier kleinschalig opstarten is vandaag zo goed als onmogelijk geworden. Er is ondertussen natuurlijk wel veel veranderd, zeker op het vlak van handenarbeid en ergonomie.” Het grootste deel van de afzet gebeurt nog steeds via de groothandel aan marktkramers, winkeliers of tussenpersonen. “Het afgewerkte, bloeiende product wordt dus zo goed als op het einde van de keten afgeleverd. Dat zorgt ervoor dat we zelf vrij veel controle kunnen houden op de staat waarin ons product bij de consument terechtkomt. Dat is meteen ook de reden waarom we acht jaar geleden onze webshop opgestart hebben, waar mijn vrouw Sofie vooral mee bezig is. Dat was nog voor de coronapandemie, waardoor onze fysieke verkoop stilviel in die periode. Hierdoor werd meteen het belang van onze webshop duidelijk."

Liefde voor programmeren en automatiseren

Kristof heeft schoolgelopen op de land- en tuinbouwschool, maar toen hij 14 jaar was en de eerste computer in huis kwam, was het al snel duidelijk dat hij een grote interesse voor IT en programmeren had. De kennis die hij in zijn vrije tijd opdeed bleek een goeie hulp in zijn bedrijfsvoering. “De gebruikelijke automatisatie naar transportbanden kwam er bij ons al vrij snel en ondertussen worden de planten zo veel mogelijk automatisch op- en afgezet door plantenrobots. Ik heb zelf enkele programma’s geschreven die er onder andere voor zorgen dat de begieting nog makkelijker verloopt en dat ons energiegebruik nog beter afgestemd wordt op de productie en afname. Ik heb vroeger op school dan wel het vak van bloemist geleerd, maar ben blij dat mijn interesse in programmeren me goed van pas gekomen is in het verder uitbouwen van ons bedrijf. Juist daardoor kan ik me nog net iets meer onderscheiden ten opzichte van mijn collega-kwekers.”

Lange teeltduur van stekje tot plant

Azaleashop is een zelfbedruipend bedrijf en neemt zelf stekjes van de eigen planten. Het enige wat aangekocht moet worden, zijn potten en potgrond. “Op het vlak van water zitten we met een volledig gesloten systeem. We proberen in de winter zo veel mogelijk water op te vangen en op te slaan om het te kunnen blijven hergebruiken. Het feit dat ik niet veel extern water nodig heb, zorgt er gelukkig voor dat ik in vergelijking met andere collega’s veel minder stress heb in periodes van droogte die we de laatste jaren vaker zien. Voor het opkweken van een azaleaplant mag je rekenen op 18 tot 24 maanden om te groeien van stekje tot verkoopbare plant. Dat is op zich een vrij lange teeltduur in vergelijking met sommige andere planten, maar de liefde voor de azalea die ik van mijn ouders meekreeg, zorgt er toch voor dat ik bij die keuze blijf. Ik hoop dat nog lang te kunnen blijven volhouden, want ik zie het persoonlijk niet echt zitten om iets anders te moeten kweken.”

“​Ons product zorgt spontaan voor een glimlach op het gezicht van onze klanten.”

Zelf kunnen kiezen en rekenen

Het spreekt bijna voor zich dat Kristof bij de opkomst ervan al snel mee op de kar van zonnepanelen gesprongen is. Zelf stroom produceren past perfect in zijn manier van werken. “Toen we onze zonnepanelen gelegd hebben, heb ik datzelfde jaar ook meteen een kleine wkk van 30 kW toegevoegd aan mijn slimme sturing. In de winter moeten we onze azalea’s in bloei kunnen trekken met onze SON-T-assimilatiebelichting en daarvoor is vrij veel stroom nodig. Ik ben niet mee gestapt in ledverlichting omdat we vrij veel in de serre werken en die blauwpaarse schijn van leds het lastig maakt om de bladen van de plant voldoende goed te kunnen bekijken. Twee jaar geleden hebben we een nieuwe, dubbel zo grote wkk extra bijgezet en daar hebben we dit jaar een batterij aan toegevoegd om onze stroom nog efficiënter te kunnen opslaan en gebruiken. Die toevoeging opent nu wel kansen om in de toekomst misschien naar een warmtepomp over te schakelen. Zonder batterij ben je te afhankelijk van de schommelende energieprijzen, wat ik nu dus veel beter kan opvangen.”

Bedrijfsbezoeken en naambekendheid

Kristofs vrouw Sofie is van opleiding licentiaat vertaler-tolk en begon mee te werken in het bedrijf vanaf de start van de onlineverkoop. “Ik was blij dat Sofie enthousiast was over het idee van een webshop. We zijn in die periode meteen ook beginnen werken aan naambekendheid en bedrijfsbezoeken. We houden jaarlijks toch zeker een 30-tal rondleidingen voor groepen van Ferm, Okra, Landelijke Gilden … Eens de bezoekers ons bedrijf gezien en gevoeld hebben, voelen ze een soort verbondenheid en willen ze vaak wel een product van bij ons kopen. Mensen weten niet altijd goed wat er op onze bedrijven gebeurt en om dat te kunnen laten zien, zijn die bedrijfsbezoeken dus wel ideaal. We merkten dat veel van onze online-klanten die niet meteen in een vereniging zitten, ook graag eens ons bedrijf zouden willen bezoeken en beslisten daarom om dit jaar dus ook deel te nemen aan Dag van de Landbouw. Zo kan iedereen die dat wil in september een kijkje komen nemen achter onze poorten.”

​​Hoe korter de keten, hoe beter

De azaleashop is qua lokale verkoop natuurlijk wel net iets anders dan de doorsnee hoevewinkel op een landbouwbedrijf waar voedsel rechtstreeks wordt afgezet. “Door ons product moeten wij ruimer gaan dan 10 tot 20 km in onze buurt. De lokale verkoop is voor ons wel een belangrijke pijler inzake duurzaamheid. We hebben in onze thuisverkoop ook wel wat vaste klanten waarvan we dus altijd kunnen inschatten dat ze na een paar weken weer langskomen. Door onze webshop zien wij Frankrijk, Nederland en Duitsland ook als lokale verkoop. Bij ons spreken we dus eerder over het belang van de korte keten. Een zo snel mogelijke weg van bij de producent direct naar de consument. Dat is heel belangrijk om de versheid en kwaliteit van ons product te kunnen garanderen, zodat onze planten de consument gelukkig kunnen maken. Als dat lukt, dan zijn wij zelf ook gelukkig!”