Wie denkt dat na de opstart van een coöperatie de zwaarste fase achter de rug is, heeft nog geen groeipijnen gevoeld. En wie ondanks het harde werk afgeremd lijkt te worden in zijn ondernemen, kan wel eens last hebben van de groeiparadox. Die komt er als je de groeipijnen niet (h)erkent en je de groei niet correct aanpakt. Een pijnpunt voor veel coöperaties.
Op het Cera Coop Event in mei was Matty Paquay, ervaringsdeskundige in het begeleiden van bedrijven met groeipijnen, een van de sprekers. Hij baseerde zijn workshop op de getuigenis van Lukas Vanelderen, co-founder van Wooncoop cv.
1. Leren van andere coöperaties
Wooncoop werd opgericht in 2017 met als doel de mogelijkheid te scheppen om voor iedereen een kwalitatieve en duurzame woning te voorzien. De coöperatie groeide heel snel van drie naar tweeduizend coöperanten, wat bij de oprichters logischerwijs leidde tot heel wat kopzorgen. In een te korte tijd moesten zij als bestuurder steeds meer borden in de lucht houden. Ondanks het aanwerven van personeel bleef de stress domineren. Extra personeel als pijnstiller werkte niet meer. Het was tijd om de onderliggende oorzaken in kaart te brengen en structurele oplossingen te zoeken.
Het verhaal van Wooncoop is herkenbaar voor veel agrarische coöperaties. De stichters zijn een groep enthousiaste boeren, maar hun bestuurlijke functie wordt overschaduwd door operationele taken. Elke bestuurder neemt bepaalde taken op zich en doet zijn uiterste best om die goed in te vullen: klanten zoeken en contacteren om er nadien mee te onderhandelen, vennoten werven en tevreden stellen, eventueel een personeelslid aan het werk zetten en aansturen.
Elke beginnende onderneming, ook een coöperatie, is bij de opstart gediend met een ploeg mensen die duizendpoten zijn: generalisten die van alles wat weten en veel zelf kunnen doen. Eerder (te) snel dan traag bereikt die onderneming het punt waarop alles pijn doet. Altijd tijd te kort, altijd brandjes blussen, nooit tijd om dingen grondig af te werken.
2. Groeien door te lossen
Dit is het moment waarop je als ondernemer of als bestuur van een coöperatie echt de tijd moet nemen om alle zaken die een vlotte werking afremmen in kaart te brengen. Je kan (als bestuur) onmogelijk alle borden zelf in de lucht houden, je moet dus loslaten. Groeien doe je door te lossen. Wat wel belangrijk is, is dat je het overzicht houdt.
3. Breng structuur in je onderneming
De kans is groot dat je een nieuwe organisatiestructuur moet uittekenen, en daarbij aansluitend, naar nieuwe bestuurs- of personeelsleden moet zoeken.
Waar bestuurders van een startende coöperatie vooral doeners moeten zijn, ga je na verloop van tijd op zoek naar ‘stuurlui’. In een groeiende coöperatie komt er een moment waarbij je ploeg personeelsleden ook een manager nodig heeft. Ze zijn de invulling van je nieuwe organisatiestructuur.
Benoem hierin zeer duidelijk de rollen die elk individu moet opnemen. Overlegmomenten en vergaderingen dienen om het overzicht te houden en de werking te stroomlijnen.
4. Hou vast aan je missie, maar hernieuw je werking
In een groeiende coöperatie blijft de missie centraal staan. De missie formuleert het waarom van de samenwerking. Besef wel dat het bedrijf zo geen grotere versie is van het vroegere bedrijf. Het is een andere versie. De missie (waarom) blijft overeind, maar wat (visie) en hoe je het doet (strategie) kan heel anders zijn.
De kans is reëel dat je in een groeiproces afscheid moet nemen van pioniers. Je hebt nu mensen nodig met strategisch inzicht en een langetermijnvisie. Mensen die vanuit de praktijk, met de voeten op de grond, toch verder kunnen kijken dan de dagdagelijkse bekommernissen op het eigen landbouwbedrijf en in de coöperatie. Een externe bestuurder kan heel wat nieuwe expertise binnenbrengen.
5. Vennoten mee aan boord
Je hebt ook nood aan bestuurders die aandacht hebben voor de vennoten en kunnen meegeven waar de coöperatie naartoe gaat. Duidelijkheid is cruciaal om de groep in één richting te laten bewegen. Want naast personeel meekrijgen, is het voor een coöperatie ook belangrijk dat de vennoten de koers kennen en volgen – een extra dimensie van coöperatief ondernemen.
“Vertrouwen brengt snelheid en resultaten”, gaf Matty Paquay mee en het besef dat je in de levensloop van een bedrijf meermaals door die groeicurve moet. “Je moet jezelf geregeld herpositioneren. Je kan dat zo vaak als je hoofd dat aankan.”
Zomerlectuur
Meer weten over hoe omgaan met groeipijnen? Lees dan het boek De groeiparadox. Waarom groeien ondernemingen afremt en pijn doet, en wat eraan te doen. Auteurs zijn Matty Paquay en Bart Lodewyckx. Het boek is uitgegeven bij Neno en telt 248 pagina’s.
De Europese Commissie zet veehouderij opnieuw centraal met een strategie richting 2040: meer rendabiliteit, minder vergunningenknelpunten, aandacht voor dierziekten, mest als grondstof en een sterker Europees eiwitplan.
Ontdek in onze economische sectoroutlook vleesvee hoe Boerenbond en KBC samen hun gemeenschappelijke economische kennis toegankelijk maken voor leden en klanten. Een beknopte webinarvideo voor en op maat van onze vleesveehouders.
Peilbesluiten bepalen waterpeilen in Vlaanderen en beïnvloeden landbouw, natuur en bedrijfsvoering. Ontdek hoe de procedure verloopt, waar inspraak mogelijk is en wat de impact is op percelen.
Campo Solar groeide in tien jaar van een tuinfeest uit tot een festival voor 30.000 bezoekers, met landbouw als hart van de beleving: tussen mais, bloemen en lokale smaken.
