De aanhoudende hitte en droogte hebben een grote impact op alle gewassen. Hoe groot de impact is hangt af van teelt, grondsoort, mogelijkheid tot beregening, enzovoort. We schetsen een beeld van hoe het er op het veld en in de serre momenteel aan toe gaat.
De combinatie van hoge temperaturen, een droge wind en het uitblijven van regen op vele plaatsen zorgt bij heel wat gewassen die nu op het veld staan voor problemen. Het wordt ondertussen wel duidelijk welke factoren een goede impact hebben op de weerbaarheid van onze bodem en de gewassen die er op staan. Bodem die meer water kan vasthouden is cruciaal in de strijd tegen de droogte. Zanderige bodems hebben het moeilijker. Koolstof blijkt ook een bepalende factor voor de waterhoudende capaciteit van de bodem. Een goede bodemkwaliteit is dus zeer belangrijk.
Vooral gewassen met veel water in hun bladeren, stengels of vruchten zien bij droogte extra snel af. Door de hoge verdamping verliezen ze veel vocht, terwijl hun wortels uit een steeds drogere bodem minder water kunnen opnemen. Door aanhoudende droogte en beperkte watervoorraden moeten land- en tuinbouwers steeds vaker scherpe keuzes maken: in welke teelten blijft beregenen economisch en teelttechnisch verantwoord, en waar is bijkomende watergift niet langer haalbaar? Vooral bij kapitaalintensieve teelten of gewassen in een cruciale ontwikkelingsfase kan gerichte beregening het verschil maken. Tegelijk is het belangrijk om tijdig te erkennen wanneer verdere inzet van water onvoldoende rendement oplevert, zodat schaarse middelen zo efficiënt mogelijk worden ingezet.
Ook het inzaaien van groenbemesters, vanggewassen en faunamengsels verloopt moeilijk. De bodem is op sommige percelen te droog en los, terwijl hij elders zo hard is geworden dat bewerking nauwelijks mogelijk is. In faunamengsels krijgen onkruiden daardoor vaak meer kansen dan het ingezaaide bloemenmengsel.
Akkerbouw
De aanhoudende droogte en hoge temperaturen zetten steeds meer akkerbouwgewassen onder druk. Het beeld verschilt sterk van perceel tot perceel en volgens bodemtype, maar de voorbije twee weken zijn op veel plaatsen duidelijke tekenen zichtbaar dat de groei van de gewassen stilvalt, vooral bij suikerbieten.
In maïs worden steeds vaker signalen gezien van een beperkte of ontbrekende kolfvorming. Dat is bijzonder zorgwekkend, omdat de korrels in de kolf belangrijk zijn voor zowel opbrengst als voederwaarde. Door de aanhoudende droogte en bijkomende hitte neemt de kans op een vervroegde maïsoogst toe, met gevolgen voor kwaliteit en opbrengst.
Ook de aardappelteelt lijdt zichtbaar onder het neerslagtekort en er worden lagere opbrengsten verwacht. Neerslag is niet alleen nodig voor de verdere opbrengstvorming, maar ook om een goede oogst mogelijk te maken. Bij pootgoed blijft het beeld voorlopig wisselend.
De opbrengst van consumptieaardappelen en frietaardappelen ligt na 100 groeidagen ongeveer 20% lager dan gemiddeld met 7 ton per hectare minder aardappelen. Als het niet gaat regenen, verwachten we dat dit percentage nog kan oplopen.
Bij uien beginnen de warme en droge omstandigheden eveneens hun tol te eisen. Zelfs beregende percelen ondervinden hinder van de hoge temperaturen. In een periode waarin uien normaal sterk in omvang toenemen, beperkt het gebrek aan beschikbaar vocht de bolvorming. Op veel percelen droogt het loof vroegtijdig op of sterft het af.
Groenten
Groenteteelten hebben van nature veel water nodig. Ze zijn daardoor ook gevoeliger voor droogte. Maar vooral ook de hitte speelt deze teelten parten. De combinatie van droogte en hitte geeft in vele teelten problemen. In de bladgewassen en de sluitkolen zien we verbranding en uitdroging. Gewassen die nog even op het veld moeten staan kennen een algemene groeistop of rijpen versneld af. In bloemkolen en andere vruchten was er door de droogte een slechtere vruchtzetting wat kan zorgen voor een mindere vruchtzetting. Al deze problemen zorgen voor opbrengstverliezen.
Ook jonge aanplanten van groenten vragen heel veel water. De jonge plantjes moeten kunnen wortelen en hebben water nodig om te groeien. Deze nieuwe plantingen moeten vooral kunnen voorzien worden van voldoende vocht. Wie niet in de mogelijkheid is om te beregenen op jongen aanplanten heeft bij deze weersomstandigheden zware problemen.
Glasgroenten
In de serre zijn de effecten van de hitte ook voelbaar. De hitte kan zorgen voor een snellere rijping, met soms kleinere vruchten als gevolg zoals bij bijvoorbeeld tomaten. De vruchtzetting is ook een uitdaging bij de warme temperaturen. Daarnaast kan de hoeveelheid zon ook zorgen voor verbranding. Schermen of het witten van de serre kan hiertegen mee helpen.
Veel serrebedrijven hebben een waterbassin en vaak wordt het water gerecirculeerd. Dit zorgt voor een hogere beschikbaarheid van water, maar door de aanhoudende droogte en hitte daalt ook het waterniveau in de buffers.
Fruit
Ook bij zachtfruit zie je dezelfde problemen terugkeren. Vooral de hitte is hier een probleem en heeft er voor gezorgd dat bloemen verbrandden en er een slechtere vruchtzetting was. Aardbeien zijn door de droogte vaak ook iets kleiner dan we gewoon zijn. De vele zonne-uren zorgen er daarentegen wel voor dat de smaak van de vruchten op en top zal zijn.
Appels en peren staan vlak voor de start van de oogst. Ook hier heeft de droogte nog tot op het laatste moment voor moeilijkheden gezorgd. Telers proberen ook hier te zorgen dat er voldoende vocht in de bodem aanwezig is zodat de vruchten voldoende groot kunnen worden en de bomen gezond blijven. Gezien het hier gaat over meerjarige teelten is ook de weerbaarheid van de bomen in het najaar en de winter zeer cruciaal.
Voor de druiventeelt zijn droge zomers beter dan natte zomers, zeker voor druivenstokken die al diep geworteld zijn. Voor jonge aanplant is de droogte wel problematisch en kan die gevolgen hebben op lange termijn. Minder vocht in de lucht zorgt ook voor minder schimmels, al is de druk van schimmelziektes zoals valse meeldauw en botrytis dit jaar toch hoger dan vorig jaar. Afhankelijk van de methode van ontbladering kunnen druiven ook verbranden. Door de zonnige zomer zal de oogst vroeger starten dan voorgaande jaren. Kwaliteit van druiven die kleiner blijven door beperking in vocht is meestal goed, maar de opbrengst zal die van het recordjaar 2025 niet overtreffen.
Prognosfruit 2026 vierde de 50ste verjaardag in Konstanz aan de Bodensee. De prognoses zelf brachten zorgen bij het begin van het seizoen en de hitte en droogte over heel Europa waren alomtegenwoordig in de gesprekken.
Europese spelregels voor koolstofopslag krijgen vorm, maar voor Boerenbond moet koolstoflandbouw vooral een haalbaar verdienmodel voor landbouwers worden, met minder administratie en meer duidelijke vergoedingen.
ILVO geeft op Dag van de Landbouw in Kinrooi een infosessie voor Limburgse boeren over veehouderij, nieuwe teelten, datadelen, wijnanalyses en landbouwinnovatie. Schrijf je vooraf in voor 10u30 of 15u.
Graanprijzen blijven extreem volatiel door oorlog in de Zwarte Zee, geopolitieke spanningen en tegenvallend weer in Europa. Franse maïsproductie staat zwaar onder druk.
Nieuwe VLIF-oproep ondersteunt projecten die landbouwproducten duurzamer verwerken en afzetten. Tot 400.000 euro steun voor meerwaarde, reststromen en een sterkere positie van landbouwers in de keten.
Binnen het Europese project Re-Greenhouse kunnen glastuinbouwers zich kandidaat stellen voor een begeleidingstraject met een nieuwe energietool. Die helpt om na te gaan welke hernieuwbare of alternatieve energiebronnen technisch en economisch interessant kunnen zijn voor jouw bedrijf. Inschrijven kan nog tot 23 augustus.
Prognosfruit 2026 vierde de 50ste verjaardag in Konstanz aan de Bodensee. De prognoses zelf brachten zorgen bij het begin van het seizoen en de hitte en droogte over heel Europa waren alomtegenwoordig in de gesprekken.
Graanprijzen blijven extreem volatiel door oorlog in de Zwarte Zee, geopolitieke spanningen en tegenvallend weer in Europa. Franse maïsproductie staat zwaar onder druk.
Zuivelprijzen blijven stabiel tot licht stijgend, met kleine bewegingen voor boter, melkpoeder en kaas. Ook de melkprijs in Nederland en België beweegt voorzichtig omhoog.
