Greet Keysers vindt levenslang leren essentieel voor land- en tuinbouwers

Greet Keysers runt samen met echtgenoot Ben Van Looveren een braadkippenbedrijf in Wuustwezel in de Noorderkempen. Het koppel is - als ze op dat moment tenminste geen kippen moeten laden - vaste klant in de cursus Pluimvee van de provinciale vakgroep Pluimvee Antwerpen-Brabant. Maar ook bij niet-sectorgebonden vormingen zit Greet graag op de eerste rij, want zij beseft heel goed hoe belangrijk bijleren en bijscholen is, ook lang na de start van een carrière in de land- of tuinbouw.

“Het ouderlijk bedrijf van mijn man was een gemengd bedrijf met melkvee en slachtkuiken-ouderdieren. Ben nam in 1997 deels over. Toen we in 2001 volledig overnamen, heb ik mijn job buitenshuis stopgezet en ben ik mee in het bedrijf gekomen.” Zowel Ben als Greet zijn van boerenafkomst. Greet studeerde aan de landbouwschool in Stabroek en was gepassioneerd door melkvee. “Maar in het pluimvee kon ik mij ook helemaal vinden! In 2004 zijn we overgestapt naar braadkippen. Enkele jaren later hebben we daarvoor een grotere stal bijgebouwd op het ouderlijk bedrijf. We wilden graag verder uitbreiden, maar dat ging niet op deze locatie. Wat toen volgde was een procedureslag van 5,5 jaar. Uiteindelijk hebben we op een tweede locatie een vergunning gekregen en nu staan er op een viertal kilometer van hier vier nieuwe braadkippenstallen.”

Focus op braadkippen

“Onze zonen hebben altijd goed meegeholpen op het bedrijf. Toen we hen polsten naar hun interesse om eventueel in de toekomst in het bedrijf te komen, bleek dat zij wel wat voelden voor de braadkippen, maar minder voor het melkvee. In 2021 zijn wij daarom gestopt met melkvee. Nu focussen wij ons dus volledig op de braadkippen, met daarnaast nog een beetje akkerbouw. Dat is voornamelijk mais en gras voor de verkoop. De twee locaties zetten wij op met zo’n drie weken ertussen, zodat de drukste periodes niet samenvallen. Op deze manier kunnen we het werk met ons tweeën gedaan krijgen.”

“’s Morgens bij het ontbijt bespreken wij wat er die dag op de planning staat. We kijken de gegevens van de stallen na, en dan beginnen wij met onze ronde door de pluimveestallen. Dat doen wij samen. Tegen de middag hebben we de basis rond. Na de middag doet Ben allerlei klusjes en herstellingen of houdt hij zich bezig met veldwerk, ik hou me dan voornamelijk bezig met de administratie. Na nog een laatste controleronde door de stal ‘s avonds zit de werkdag er zo goed als op.” Aangezien er nu geen koeien meer moeten worden gemolken, kunnen Ben en Greet zich net wat makkelijker vrijmaken om aan het einde van de dag nog een vergadering bij te wonen of op een opleiding te volgen. Iets wat ze graag en vaak doen.

Snelle veranderingen

“Ik heb landbouwschool gedaan en heb dus een goede basis meegekregen. Vroeger zat ik in het bestuur van Groene Kring en daar woonde ik veel vergaderingen bij. Nu is dat ook zo bij Ferm voor agravrouwen, de bedrijfsgilde en het bestuur van de vakgroep Pluimvee. Als je in zo’n bestuur zit, kom je veel te weten, maar het is ook belangrijk om zelf goed van alles op de hoogte te zijn. En dat is niet altijd even eenvoudig. Op school werden we goed voorbereid wat het dierenluik betreft. De basis van het boeren, die is ook nog altijd dezelfde. Maar de regels errond zijn helemaal veranderd, en nu we wat ouder worden lijkt het zelfs nog sneller te veranderen. En je moet wel altijd bijblijven, je moet het weten.”

“Toen we nog melkvee hadden, ging ik ‘s avonds vaak alleen naar de vergaderingen. De dag nadien kreeg Ben dan altijd een uitgebreid verslag. ‘t Is dus niet omdat hij er niet bij was op de vergadering, dat hij niet op de hoogte is. De laatste tijd gaat hij wel vaker mee, omdat het nu mogelijk is in combinatie met het bedrijf.”

Via Ferm voor agravrouwen zijn Greet en heel wat andere boerinnen gestart met computerlessen specifiek voor de landbouw. Ze leren er bij over onder meer het e-loket, fytolicentie en facturatie. Een andere vormingsactiviteit die met stip in Greets agenda staat, zijn de vergaderingen van de vakgroep Pluimvee. “Die vergaderingen vinden vaak plaats in Geel. Dat is voor ons een eindje rijden, maar het is meer dan de moeite waard. Je komt daar veel collega-pluimveehouders tegen. Na een tijdje ken je mekaar goed. Gesprekken verlopen vlot. En dat is o zo belangrijk. De vergaderingen zelf zijn heel interessant, maar ook de gesprekken vooraf en nadien vind ik heel waardevol. Onze groep is divers. Er zijn mensen met braadkippen, opfok leghennen, consumptie-eieren, broedeieren ... Hoewel veel zaken specifiek zijn, steek je ook heel veel op van mekaar. De autorit terug naar huis is het moment om wat je tijdens zo’n avond geleerd hebt, te projecteren op het eigen bedrijf. Hoe zit dat bij ons, die vraag stellen we ons dan.”

“Wat we leren op de vergadering, projecteren we nadien op ons eigen bedrijf.”

“We kijken echt wel uit naar deze vergaderingen omdat we er écht iets van opsteken. Het gaat heel vaak over onderwerpen die heel relevant zijn voor onze sector. De vorige keer hadden we de nacht voordien geladen, maar we zijn tóch naar de vergadering geweest. Het ging toen over een ‘gePASte toekomst’. Dat is superbelangrijk voor ons bedrijf. Dat wil ik weten.”

Kennisstress

“Tegen mekaar zeggen wij wel eens dat het vaak dezelfde gezichten zijn, die je ziet op zo’n vergadering. Dat maakt dat je mekaar goed kent, maar ik vraag mij wel af hoe andere mensen zich informeren. Dit gaat echt over onderwerpen die heel belangrijk zijn voor onze toekomst. Weten alle pluimveehouders wel wat er boven ons hoofd hangt? Anderzijds, je wordt ook niet altijd vrolijk van zo’n vergadering. Wie er niet was, kan zich er ook niet druk over maken. Want dat doe ik wel eens. In mijn hoofd ben ik dan al scenario’s aan het doorrekenen: wat tegen 2030, veranderen de regels, hoe kunnen wij ons aanpassen ...? Wie niet op de vergadering was, heeft daar geen stress over. Maar wij zijn altijd graag van alles op de hoogte. Het gaat ten slotte over je toekomst. Wij rekenen bijvoorbeeld op een adviesbureau om onze Mestbankaangifte in te vullen, maar wanneer die eraan beginnen, zal ik goed voorbereid zijn. Ik vind het heel belangrijk om mee te zijn, om te weten waarover het gaat.”

“Ik vind het goed van Boerenbond dat er in de streek vergaderd wordt. De meeste onderwerpen worden toch minstens in elke provincie gebracht. En voor algemene onderwerpen zijn het nu steeds meer webinars, waar je met enkele honderden aanwezig bent. Dat is ook wel interessant. Ook daar worden vragen gesteld waar je wat van kan leren.” Naast de fysieke vergaderingen op locatie, volgt Greet dus ook onlinevormingen. Zónder het sociale aspect van de babbels voor en na, maar wel in het comfort van de eigen thuis. “Ik heb al wel enkele lunchdates gevolgd, maar ik geef toe dat ik daar niet zo goed in ben. Voor een avondvergadering op locatie blokkeer ik mijn agenda. Die lunchdates staan daar misschien ook wel in, maar ‘t is toch net iets makkelijker om ‘s morgens wat langer door te werken en daardoor misschien niet op tijd aan de computer te zitten. Gelukkig zijn er wel opnames beschikbaar. Die herbekijken we als het onderwerp voor ons van belang is. Ik ben dan iemand die veel noteert, zodat ik er makkelijk kan op terugvallen, of achteraf vragen van collega-boeren kan proberen te beantwoorden.”

“Er zijn wel eens collega’s die mij opbellen en vragen: ‘Greet, hoe zat dat nu weer?’ Ze weten dat ik graag van alles op de hoogte ben. En het is ook gewoon heel moeilijk om met alles mee te zijn. Je krijgt zo veel brieven: Mestbankaangifte, verzamelaanvraag ... Er zijn zo veel datums die je niet mag vergeten. Je moet alles goed bijhouden. Als land- of tuinbouwer kan je niet anders dan levenslang leren. Alles verandert zo snel en wij veranderen mee.”

“Alles verandert snel, en wij veranderen mee.”

Greet en Ben hebben een hedendaags bedrijf. Ze kijken positief, maar waakzaam naar de toekomst. “Wij zijn een modern bedrijf met emissiearme stallen. Ook op energievlak werken wij zo efficiënt mogelijk dankzij zonnepanelen, een batterij, frequentiesturing en ledverlichting. Wij voldoen aan alle mogelijke regeltjes. Als je dan ziet dat ze het daar in het buitenland niet zo nauw mee nemen ... We hebben een zoon van 24 die wel interesse heeft in het bedrijf, maar of hij ook effectief zal overnemen is nog een vraagstuk. Vanwege de heersende onzekerheid.” Voor nu blijven Ben en Greet geïnformeerd en correct doorwerken. “Wij willen alles heel precies doen en geen steek laten vallen. Als je iets doet, moet je het goed doen. Zo staan wij er allebei in dus het is fijn dat we dit met ons twee kunnen doen. Elke ronde streven wij opnieuw naar de best mogelijke uitkomst.”