Extra ophaling NBGM in West-Vlaanderen

AgriRecover en de provincie West-Vlaanderen slaan de handen in elkaar voor een extra ophaling van Niet-Bruikbare-GewasbeschermingsMiddelen (NBGM) in de provincie West-Vlaanderen. Deze ophaling gebeurt traditoneel in de onpare kalenderjaren maar n.a.v. een aantal problemen wordt nu een extra inspanning geleverd om zo land- en tuinbouwers de kans te geven om eenvoudig, gratis en anoniem ook in 2026 NBGM in te leveren.

Extra controles

Traditioneel zijn er al heel wat controles op aanwezigheid van gewasbeschermingsmiddelen in oppervlaktewater in de drinkwaterwingebieden in West-Vlaanderen. Wil je hier meer over weten dan kan dat in de fytochecker. Na het aantreffen van een hoge concentratie oxamyl (Vydate), een middel dat al enkele jaren verboden is, waren er dit jaar nog meer dan andere jaren heel wat extra controles.

Er waren dan ook heel wat vragen van telers waar ze ook dit jaar met NBGM terecht konden. Na overleg met Inagro en Boerenbond sloegen de provincie West-Vlaanderen en Agrirecover de handen in elkaar om ook dit jaar NBGM in te zamelen bij de jaarlijkse AgriRecover-inzamelingen van lege verpakkingen. Wat een logische keuze is daar AgriRecover al jaren beschikt over de nodige kennis om dit vlot te laten verlopen en deze ook gekend is bij de land- en tuinbouwers.

Inzamelingen AgriRecover

Jaarlijks organiseert AgriRecover een inzameling voor lege verpakkingen van producten van hun leden. Het grootste deel zijn verpakkingen van gewasbeschermingsmiddelen maar ook van een aantal biociden, meststoffen en van behandelde zaaizaden. Enkel de verpakkingen met het logo van AgriRecover worden aanvaard. Zorg dat de lege verpakkingen correct werden gespoeld, droog zijn en in de juiste zakken worden ingeleverd. De niet-spoelbare fractie moeten in een aparte zak, ook doppen en zakken van meststoffen en zaaizaden moeten apart worden ingeleverd. Alle informatie over het correct sorteren van de verpakkingen vind je hier.

Tweejaarlijks wordt ook een inzameling voorzien van NBGM om te vermijden dat deze op een onrechtmatige manier in het milieu terecht komen. Deze middelen kunnen volledig gratis en anoniem ingeleverd worden waarna ze op een correcte manier vernietigd worden. Enkel voor wie na een controle door het FAVV een aantal verzegelde producten inlevert wordt ook een attest opgemaakt dat deze verzegelde producten werden ingeleverd. Deze inzamelingen vinden traditioneel plaats in de onpare jaren. Omwille van de problemen vastgesteld in oppervlaktewater en de extra controles wordt uitzonderlijk ook in 2026 een inzameling van NBGM voorzien waarbij de provincie de logistieke kost op zich neemt en Agrirecover zorgt voor de verwerking. Om telers die tijdens het drukke najaarswerk onvoldoende tijd vinden om middelen te sorteren en een betere verdeling van ophaallocaties te hebben werd 1 extra locatie toegevoegd nl. bij loonwerker Niels Caignie in Heuvelland. Alle ophaallocaties vind je op www.agrirecover.eu

NBGM in het spuitlokaal

Regelmatig is er onduidelijkheid over wat je als teler met dergelijke niet meer bruikbare producten moet doen. Dit kan gaan over gewasbeschermingsmiddelen die hun erkenning verloren maar het kan ook gaan over niet meer leesbare etiketten of over producten die je niet meer kan gebruiken omwille van bv. een wijziging in het teeltplan.

Ook al zijn het NBGM het blijven wel potentieel gevaarlijke producten die niet in het milieu mogen terecht komen. Deze horen dus nog altijd thuis in het spuitlokaal maar het FAVV heeft daar duidelijke regels voor omschreven. Zo moeten de middelen duidelijk apart staan in het spuitlokaal met de vermelding van ‘NBGM’ (vroeger ‘oude/vervallen producten’). Op deze manier kan je vermijden dat deze middelen toch nog foutief zouden gebruikt worden. Daar er niet jaarlijks ophalingen zijn van Agrirecover voor deze NBGM zijn er ook duidelijke regels over hoe lang je deze producten nog mag opslaan. Deze zijn beschreven in een omzendbrief van het FAVV.

Middelen die nooit een toelating kregen in België zullen altijd aanleiding geven tot een sanctie bij een controle tenzij je bv. als grenslandbouwer beschikt over de nodige toelatingen om deze middelen te stockeren voor gebruik op je buitenlandse percelen.

Middelen voor noodtoelatingen, de zogenaamde 120-dagen regelingen worden ook best apart opgeslagen en aangeduid met 120-dagen of noodtoelating. Voor deze middelen wordt de einddatum van de noodtoelating aanzien als vervaldatum van het betrokken product. Dit kan ook zijn voor middelen die wel nog een noodtoelating kregen ondanks het feit dat deze middelen in principe verboden zijn voor verkoop en gebruik. Een voorbeeld daarvan dit jaar is spirotetramat (Movento e.a.) waarbij de toelating werd ingetrokken eind oktober 2025 maar waarvoor er in 2026 nog diverse noodtoelatingen waren.

Tabel 1: enkele concrete voorbeelden, vanaf vervaldatum staan middelen apart bij NBGM: resultaat controles FAVV maar met inbeslagname van producten

Bij middelen die niet meer mogen verkocht en gebruikt worden hanteert men verschillende data. Essentieel is dat de middelen apart staan in het spuitlokaal met de aanduiding NBGM anders wordt het in elk geval als non-conformiteit beschouwd. Middelen die nog toegelaten waren op 1 januari van het jaar x-2 en apart staan worden wel als conform aanzien en geven geen aanleiding tot sancties. Dit jaar betekent dat dus dat alle middelen die nog toegelaten waren op 1/1/2024 gedurende 2026 conform in het spuitlokaal kunnen aanwezig zijn. In beide gevallen zal het FAVV de middelen wel in beslag nemen en in een verzegelde zak plaatsen die kan ingeleverd worden bij Agrirecover.

Voor middelen die wel apart staan en niet meer toegelaten waren op 1 januari van het jaar x-2 maar wel van het jaar x-4 geldt een tussenoplossing. De controle wordt als niet-conform beschouwd maar als er geen andere non-conformiteiten zijn dan volgt geen PV. Ook deze middelen zullen worden in beslag genomen. Middelen die al langer niet meer mogen verkocht en gebruikt worden en middelen die niet apart staan geven altijd aanleiding tot een PV. Dit PV wordt ook doorgestuurd naar andere overheidsdiensten waardoor automatisch ook een sanctie volgt i.k.v. de conditionaliteit op de GLB-steun.