De balans na 2,5 jaar nationale en landschapsparken
In juni 2023 keurde de Vlaamse regering het parkendecreet goed, waarmee de basis werd gelegd voor een nieuw parkenbeleid in Vlaanderen. Enkele maanden later, in oktober, volgde de bekendmaking van de erkende gebieden. Vier nationale parken - Bosland, Brabantse Wouden, Hoge Kempen en Scheldevallei - en vijf landschapsparken - Grenzeloos Bocageland, Haspengouw, Rivierpark Maasvallei, Vlaamse Ardennen en de Zwinstreek - kregen officieel erkenning.
In een nationaal park ligt de nadruk op de natuur- en biodiversiteitswaarden van het gebied. Bij de erkenning moest de gezamenlijke oppervlakte van de natuurkernen minimaal 5.000 hectare bedragen. Vierentwintig jaar na de erkenning moeten deze natuurkernen zijn uitgebreid tot minstens 10.000 hectare. Onder bepaalde voorwaarden kan de Vlaamse regering afwijken van deze minimale uitbreidingsdoelstelling. Voor de werking ontvangt het parkbureau, het bestuursorgaan van het nationaal park, een jaarlijkse toelage van 608.000 euro van de Vlaamse overheid.
Een landschapspark legt de focus meer op de wisselwerking tussen mens en landschap, waarbij ook landbouw een duidelijke plaats heeft. De jaarlijkse werkingstoelage voor het parkbureau van een landschapspark ligt iets lager en bedraagt ongeveer 489.000 euro. Daarnaast kunnen subsidiedossiers zorgen voor aanvullende middelen, waarmee concrete realisaties op het terrein mogelijk worden gemaakt.
De oprichting van de parken verliep niet zonder slag of sloot. Verschillende elementen die werden opgenomen in de goedgekeurde master- en operationele plannen zorgden voor discussie met de sector. Ook een deugdelijke inspraak van de landbouwsector was (veel) te beperkt voorzien. Om deze redenen, startte Boerenbond eind 2023 een procedure tegen het Vlaams parkendecreet bij het Grondwettelijk Hof. De uitspraak die volgde in maart 2025 vernietigde het decreet niet, maar benadrukt uitdrukkelijk dat er geen eigendomsbeperkende gevolgen kunnen zijn voor gebruikers en eigenaars in de erkende gebieden. Zo kunnen doelstellingen uit de operationele- en masterplannen geen grond zijn voor het weigeren van een vergunning of het instellen van een onteigening. Ook tegen de specifieke erkenningsbesluiten van de Nationale Parken Bosland, Brabantse Wouden en Scheldevallei loopt vandaag nog een procedure bij de Raad van State.
Na 29 maanden parkenbeleid is het duidelijk dat er veel verschillende initiatieven lopen, en de betrokkenheid van zowel Boerenbond als de bredere sector verschilt. Op de volgende pagina’s brengen we een samenvattend overzicht van de evoluties per park.
Op de Vlaamse Carbon Farming Dag in Lennik ontdekten landbouwers, onderzoekers en bedrijven hoe levende bodems, nieuwe technologie en samenwerking carbon farming vooruit kunnen helpen.
Meer dan 200 lokale mandatarissen volgden Boerenbonds webinar over het BRV. Ontdek waarom we hen vroegen landbouw een volwaardige plek te geven in het Vlaamse ruimtelijk beleid.
Vanaf 30 oktober 2026 moet je bij bepaalde aannemersfacturen 15% inhouden als de aannemer schulden heeft. Ontdek wanneer de nieuwe regel geldt en hoe je dit controleert.
Voor Patrick en Chiel Lemahieu-Ameloot begint een teeltplan niet bij de hoogste opbrengst, maar bij bodem, rotatie en wat hun bedrijf aankan. Ontdek hoe ze rekenen met gemiddelden én ruimte laten voor onzekerheid.
Aardbeien telen vraagt lange dagen, maar Luc Fleerackers kiest bewust voor balans: naast zijn bedrijf maakt hij enthousiast tijd voor zijn gezin en de hobby's.
Voor het viaduct van Gentbrugge zijn zeven haalbare alternatieven geselecteerd. Ontdek tijdens een infomarkt wat de plannen betekenen voor de E17, E40 en R4 en hoe u uw mening kunt geven.
