20 jaar ondersteuning voor zorgboerderijen in Vlaanderen
Aangemaakt op
Exact twintig jaar geleden kende Vlaanderen voor het eerst steun toe aan zorgboerderijen. Ondertussen investeerde Vlaanderen meer dan 24 miljoen euro, goed voor duizenden zorggasten die de voorbije twintig jaar ondersteuning vonden op een zorgboerderij. Wat begon als een vernieuwend initiatief, groeide uit tot een structureel samenwerkingsmodel tussen landbouw, zorg en onderwijs.
Zorgboerderijen zijn tegelijk actieve landbouwbedrijven en veilige groeiplekken. Mensen met een zorgnood nemen er deel aan het dagelijkse leven op de boerderij, tussen dieren en velden. Die combinatie van structuur, buitenlucht en vertrouwen blijkt voor veel zorggasten van onschatbare waarde.
Investeren in mensen
“Twintig jaar investeren in zorgboerderijen is vooral investeren in mensen”, zegt Vlaams minister van Landbouw en Omgeving Jo Brouns. “We bieden zekerheid en ondersteunen landbouwers die de poort van hun erf én hun hart openen voor mensen met een zorgnood. Zo nemen zij een belangrijke maatschappelijke rol op, terwijl duizenden zorggasten opnieuw verantwoordelijkheid krijgen en aansluiting vinden bij het dagelijkse leven. Dit is een sterk Vlaams succesverhaal.
Momenteel krijgen zorgboerderijen 20 euro per gast per dagdeel. Dat bedrag is al veel jaren hetzelfde, en zou zeker verhoogd mogen worden. Jammer genoeg is dat dit jaar niet gelukt. Ik ben wel tevreden dat zorgboerderijen ondersteund blijven, en ik zal ijveren voor verhoogde subsidie in de toekomst”, zegt Vlaams minister van Landbouw en Omgeving Jo Brouns.
Van bezorgdheden naar een stevig kader
De basis voor het succes van zorgboerderijen werd gelegd in 2005, met de uitwerking van een duidelijk wettelijk kader en een subsidieregeling binnen het landbouwbeleid. Dat gebeurde op initiatief van Steunpunt Groene Zorg, in samenwerking met het Departement Landbouw, Welzijn en Onderwijs, en met betrokkenheid van de sociale inspectie.
Het Steunpunt Groene Zorg, opgericht door Boerenbond en Ferm in 2003, ging van start met het veld te verkennen. Door te luisteren naar wie toen al zorgboerderij was, en kwamen er heel concrete vragen van op het terrein.
Landbouwers wilden zorggasten ontvangen, maar vroegen terecht duidelijkheid en zekerheid,” zegt Els Roelof, coördinator van Steunpunt Groene Zorg. “Wat bij controle? Wat als er iets gebeurt? Tegelijk vroeg de welzijnssector garanties rond kwaliteit en veiligheid. Door die vragen samen te brengen en een luisterend oor te krijgen bij de overheid, kwam er in 2005 een wettelijk kader dat landbouwers zekerheid gaf en zorggasten bescherming bood.”
Dat kader bleek cruciaal voor de verdere uitbouw van zorgboerderijen in Vlaanderen en vormde het startpunt voor een duurzame samenwerking tussen landbouw en welzijn.
Bezoek aan Hoeve Engelenveld
Minister Brouns bracht het twintig jarig jubileum onder de aandacht tijdens een bezoek aan zorgboerderij Hoeve Engelenveld in Kinrooi. Het melkveebedrijf van de familie Steensels is sinds 2019 ook actief als zorgboerderij. Wat begon met één zorgvraag uit de buurt, groeide uit tot een vaste zorgwerking met twee zorggasten die er wekelijks meedraaien in het dagelijkse leven op de boerderij.
Mathieu en Annemie Steensels kozen bewust voor zorg op maat, binnen een duidelijk en veilig kader. “We wilden zorggasten ontvangen, maar alleen als alles correct geregeld was,” zegt Mathieu Steensels. “Dankzij het wettelijk kader en de begeleiding weten we waar we aan toe zijn, en kunnen we ons focussen op wat telt: mensen een plek geven.”
Vandaag zijn onder meer René en Richard wekelijks actief op de boerderij, via de begeleidende dienst Gastopvang. Voor Annemie is het belangrijk om te vertrekken vanuit vertrouwen in hen, en op hen, en hen zo te doen groeien in hun capaciteiten.
“Ik kom hier graag, Het geeft me een goed gevoel om hier iets te kunnen doen.” zegt René. “Ze kennen mij, en ik voel me welkom. Dat maakt werken hier mogelijk voor mij, want ik ken het hier zelf ondertussen ook allemaal goed.”
Ondanks de vele voorzorgen die werden genomen om het draaglijker te maken voor de dieren, heeft de combinatie van hitte en hoge luchtvochtigheid voor oversterfte gezorgd op heel wat veehouderijen. Rendac heeft een achterstand, maar belooft er alles aan te doen om de achterstand zo snel mogelijk weg te werken.
Beitems Bodemfestival bracht landbouwers, onderzoekers en machinebouwers samen rond bodemgezondheid, met demo’s, getuigenissen en praktijkinzichten over innovatie, precisielandbouw en duurzaam bodembeheer.
Boerenbond bracht landbouwers in Ronse en Wetteren samen rond slim energiebeheer, met praktische inzichten over zonnepanelen, batterijen en kosten op het erf.
Bayer toont op zijn proefplatform hoe gewasbescherming evolueert naar gerichte, goed getimede combinaties. Van aardappelen tot tarwe en mais: resistentie, timing en formulering bepalen steeds vaker het verschil.
Ferm voor Agravrouwen organiseerde op 3 juli een fietsbenefiet om aandacht te vragen voor het mentale welzijn van boeren en boerinnen. De opbrengst gaat naar Boeren op een Kruispunt.
Ondanks de vele voorzorgen die werden genomen om het draaglijker te maken voor de dieren, heeft de combinatie van hitte en hoge luchtvochtigheid voor oversterfte gezorgd op heel wat veehouderijen. Rendac heeft een achterstand, maar belooft er alles aan te doen om de achterstand zo snel mogelijk weg te werken.
Beitems Bodemfestival bracht landbouwers, onderzoekers en machinebouwers samen rond bodemgezondheid, met demo’s, getuigenissen en praktijkinzichten over innovatie, precisielandbouw en duurzaam bodembeheer.
De provincie Antwerpen blijft de landbouwkamer ondersteunen als adviesorgaan en maakt jaarlijks 25.000 euro vrij voor scholenbezoeken en imago-activiteiten rond land- en tuinbouw.
