In de septembereditie van Boer&Tuinder doken we in de rubriek ‘Terugblik’ in de geschiedenis van de kapelletjesactie van de Boerinnenbond, die in 1936 haar 25-jarig jubileum vierde. De opvallende driehoekige Mariakapelletjes die vandaag nog verspreid over Vlaanderen te vinden zijn, vormen blijvende getuigen van dat initiatief. Daarom waren we benieuwd: staat er ook in jouw buurt nog zo'n kapelletje?
Veldkapel van de Boerinnenbond in Waarmaarde in 1937.
Kapelletjesactie leeft voort in het landschap
In de september blikten we terug op een opmerkelijk initiatief van de toenmalige Boerinnenbond (later KVLV, vandaag Ferm). Naar aanleiding van haar 25-jarig bestaan in 1936 lanceerde de organisatie een grootscheepse kapelletjesactie. Lokale afdelingen werden aangemoedigd om een Mariakapelletje op te richten volgens een uniform ontwerp. Ingenieur Cools uit Heverlee tekende daarvoor een opvallende driehoekige kapel, waarvan de vorm zou verwijzen naar Maria die haar beschermende mantel uitspreidt.
Niet iedereen was destijds enthousiast over het moderne ontwerp. Critici vonden het ontwerp te stedelijk en vreesden dat de traditionele kapelletjes in het landschap zouden verdwijnen. De Boerinnenbond benadrukte echter dat de bestaande kapellen behouden moesten blijven en dat de nieuwe kapelletjes daar een aanvulling op vormden. Uiteindelijk verrezen er verspreid over Vlaanderen en Brussel tientallen, mogelijk zelfs meer dan honderd, jubileumkapelletjes. Veel daarvan worden vandaag nog onderhouden door lokale Ferm-afdelingen en vormen een blijvende herinnering aan dit stukje plattelandsgeschiedenis.
Naar aanleiding van het artikel deden we een oproep aan onze lezers. Staat er in jouw gemeente nog zo'n kapelletje? Dan vroegen we om een foto op te sturen. Op die oproep kregen we inmiddels enkele mooie reacties.
Zo bezorgde Ann De Bie uit Kalmthout ons foto's van kapelletjes in Nieuwmoer. Of het in alle gevallen effectief gaat om kapellen die gebouwd werden naar aanleiding van het 25-jarig bestaan van de Boerinnenbond, is niet met zekerheid te zeggen.
‹
›
De foto die Wilfried Nijs uit Kortrijk-Dutsel ons bezorgde, lijkt al veel meer op het originele ontwerp. Je vindt deze kapel in de Hollestraat in Holsbeek. Online vonden we de volgende uitleg: De veldkapel op de kruising van de Oude Leuvenseweg en de Hollestraat werd in 1936 gebouwd ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van de Boerinnenbond. De lokale jonge boerinnen zamelden zelf het geld in, terwijl de familie Van Criekingen-Van Rijmenant de grond schonk. De kapel is een typisch voorbeeld van de driehoekige ‘mantelkapellen’ die toen op verschillende plaatsen in Vlaanderen werden opgericht.
Door haar ligging op een belangrijke verbindingsweg groeide de kapel uit tot een ontmoetingsplaats voor het dorp. Tijdens de Tweede Wereldoorlog kwamen er regelmatig mensen samen voor gebedsdiensten. Nadat de kapel in verval was geraakt, werd ze in 1984 gerestaureerd. Vandaag staat ze opnieuw mooi in het groen als herinnering aan een bijzonder stukje lokale geschiedenis.
Dankjewel Ann en Wilfried, voor jullie inzendingen. We belonen jullie elk met het boek ‘Vloek en Zegen’ dat we een van de komende weken naar jullie toe zullen sturen.
De inzendingen tonen aan dat het erfgoed van de kapelletjesactie nog altijd zichtbaar aanwezig is in het Vlaamse landschap. Wat negentig jaar geleden begon als een jubileumproject, leeft vandaag verder in de herinneringen van bewoners en in de kleine Mariakapelletjes die nog altijd langs Vlaamse wegen en velden te vinden zijn. Heb jij ook nog een dergelijk kapelletje in jouw buurt ontdekt? Dan mag je ons uiteraard nog altijd een foto bezorgen.
Update: Ook vanuit Ramskapelle kregen we na dit artikel een berichtje. Ann Vanderheeren van Ferm Ramskapelle (Nieuwpoort) liet ons weten dat de plaatselijke afdeling hun kapelletje nog altijd met trots onderhoudt. Een foto vind je hieronder.
De bestuursleden van de Antwerpse studiekringen groenteteelt startten het werkjaar met een uitwisseling en een boeiend bezoek aan de fossielvrije onderzoeksserre van KU Leuven.
Tijdens het actuawebinar voor Antwerpen, Limburg en Vlaams-Brabant krijg je in één uur een update over onder meer MAP-meetpunten, vogelgriep, de Vlaamse begroting en nitraatresidumetingen. Schrijf nu in.
LRV Boskantruiters Leopoldsburg organiseerde het nationaal ruitertornooi van de Landelijke Rijverenigingen. De club was heel dankbaar voor alle hulp die zij kreeg, onder andere van de landbouwer van wie het bedrijf grenst aan de wedstrijdterreinen bij de familie Philippaerts.
