Hennep krijgt de laatste jaren steeds meer aandacht in Vlaanderen. Het gewas past netjes in de rotatie, heeft nauwelijks gewasbescherming nodig en biedt een waaier aan toepassingen: van bouwmaterialen tot textiel en industriële vezels. Toch blijft het areaal voorlopig klein. Want achter de groeiende interesse schuilt één hardnekkige vraag die veel akkerbouwers bezighoudt: waar kan je met je hennep terecht, onder welke voorwaarden en tegen welke prijs?
Met het EIP-project Hemp-Match willen Inagro, HoGent en de Arteveldehogeschool daar antwoorden op vinden. Het project bracht de voorbije maanden telers, verwerkers en afnemers samen om te bekijken hoe een werkbare Vlaamse hennepketen kan groeien.
Grootste uitdaging ligt na de teelt
Tijdens een overlegmoment met telers, verwerkers, bouw- en textielbedrijven, onderzoekers en overheidspartners werden de belangrijkste knelpunten in kaart gebracht. Daarbij kwam telkens dezelfde conclusie terug: de teelttechniek zelf vormt vandaag niet langer de grootste drempel. De echte uitdaging begint na de oogst. Gespecialiseerde oogstmachines zijn beperkt beschikbaar en vragen stevige investeringen. Daarnaast ontbreekt vaak aangepaste verwerking voor verschillende toepassingen. Ook afzetzekerheid blijft een heikel punt.
Zolang er geen duidelijke contracten of gegarandeerde afnemers zijn, blijft investeren in hennep een risico.
Voor landbouwers betekent dat een moeilijke afweging. Zolang er geen duidelijke contracten of gegarandeerde afnemers zijn, blijft investeren in hennep een risico. Verschillende deelnemers gaven aan dat net die onzekerheid verdere opschaling vandaag afremt. Toch zien de projectpartners potentieel in het gewas. Hennep groeit snel, past goed in de rotatie en vraagt geen gewasbescherming en relatief weinig bemesting. Bovendien groeit de vraag naar biogebaseerde grondstoffen in bouw en industrie.
Ruwe hennepvezel
Franse voorbeelden tonen belang van samenwerking
Om te bekijken hoe een sterkere keten eruit kan zien, trok een delegatie van landbouwers, onderzoekers en beleidsmakers naar Frankrijk. Daar wordt vandaag ongeveer 23.000 hectare hennep geteeld, verspreid over verschillende toepassingen.
Tijdens het bezoek aan onder meer Gatichanvre, FRD-Codem en Terre de Lin werd vooral duidelijk hoe sterk de Franse sector inzet op samenwerking. Landbouwers delen er machines, werken met contractteelt en maken duidelijke afspraken over kwaliteit, logistiek en afname. Ook schaalgrootte speelt een belangrijke rol. De teelt gebeurt vaak binnen een beperkte straal rond de verwerking, zodat transportkosten beheersbaar blijven en voldoende volumes gegarandeerd zijn. Volgens de deelnemers zit net daar een belangrijk verschil met Vlaanderen. Niet zozeer de kennis rond teelt ontbreekt, maar wel de structurele organisatie van de keten.
Bezoek bij bedrijf Jos Vanneste met specialisatie cottonisatie van vlas.
Niet alleen de vezel telt
Het bezoek maakte ook duidelijk dat de economische waarde van hennep veel breder gaat dan enkel de lange vezels voor textieltoepassingen. Ook de scheven, het houtachtige binnenste van de stengel, blijken economisch belangrijk. Ze worden onder meer verwerkt in isolatiematerialen en andere toepassingen in de bouwsector. Volgens verschillende Franse spelers is die valorisatie zelfs mee bepalend voor de rentabiliteit van de volledige keten.
Daarnaast bleek dat textielhennep niet zomaar een kopie van vlas is. Bij het bezoek aan het bedrijf van Jos Vanneste leerden we dat voor textieltoepassingen vaak bijkomende verwerkingsstappen nodig zijn, soms zelfs met extra chemische voorbehandeling. Dat verhoogt de kosten en zorgt voor rendementsverlies. Verder onderzoek op vezelniveau is dus noodzakelijk. Daardoor lijken toepassingen in bouw en industrie vandaag economisch het meest haalbaar om de Vlaamse hennepketen verder uit te bouwen.
Overzicht van hennepproducten: lange vezel, korte vezel, scheven, olie, zaden, touw, verpakking, isolatie, bouwplaten en hennepblokken.
Vlaanderen heeft troeven, maar mist structuur
De inzichten uit Hemp-Match werden nadien samengebracht in een SWOT-analyse. Daaruit blijkt dat Vlaanderen wel degelijk troeven in handen heeft. Er is ervaring met vezelgewassen, infrastructuur vanuit de vlassector en interesse vanuit verschillende industrieën. Wat vandaag ontbreekt, is volgens de projectpartners vooral een sterke ketenorganisatie met duidelijke afspraken over afzet, gedeelde investeringen in mechanisatie en verwerking en een spreiding van risico’s tussen de verschillende schakels.
Voor akkerbouwers lijkt de conclusie voorlopig duidelijk: hennep biedt potentieel, maar de economische haalbaarheid hangt sterk af van hoe snel de keten zich verder organiseert. De volgende stap is dan ook logisch: verder bouwen aan het opzetten van structurele samenwerking om ketenpartners te verbinden en bottlenecks gericht weg te werken.
Landbouwers-vermeerderaars zijn essentieel in het innovatieproces van zaaizaden. Goede contractuele praktijken en sluitende afspraken staan garant voor een goede samenwerking tussen de vermeerderaars en de handelaars-bereiders
Extreme droogte en hitte hebben de Belgische aardappeloogst zwaar getroffen. Belpotato.be en Boerenbond roepen telers en afnemers op om snel in overleg te gaan over volumes, kwaliteit en contracten van aardappelen.
Kom naar de Netwerkdag 'Techniek in bio tuinbouw' en ontdek de wondere wereld van bio-regerenatieve landbouw: een beurs- en demonstratiedag rond mechanisatie voor biologische tuinbouw op kleine en middelgrote schaal. Zet jij verschillende teelten op een beperkte oppervlakte of ben je benieuwd naar hoe dit in de praktijk kan? Ontdek innovatieve mechanisatie op maat, gedemonstreerd in het veld!
Landbouweducatie laat kinderen de sector van dichtbij beleven en vergroot begrip en draagvlak voor de landbouw van morgen. Ontdek hoe boeren hun verhaal kunnen delen met scholen en jongeren.
De Vlaamse uienteelt groeit snel, maar telers worstelen met gewasbescherming en rassenkeuze. Jonas Bodyn van Viaverda pleit voor een scherpere blik op opbrengst, kwaliteit en afzet.
Ontdek hoe je zelf aan de slag kunt gaan met variabel spuiten op basis van taakkaarten. Tijdens deze praktijkdemo tonen we hoe dronebeelden worden omgezet in taakkaarten en hoe je deze inlaadt in jouw tractor en spuit. Deze vorming komt in aanmerking als fytobijscholing.
Nieuwe regels maken fiscale compensatie voor seizoenwerknemers opnieuw mogelijk vanaf 1 januari 2026. Ontdek hoe de gedeeltelijke niet-doorstorting van bedrijfsvoorheffing werkt en wat je nu moet doen.
Jonge boeren lopen vast op de complexe NER-regels in Vlaanderen. Groene Kring vraagt snelle hervorming, zodat bedrijfsovernames haalbaar blijven en de sector toekomst krijgt.
De Vlaamse uienteelt groeit snel, maar telers worstelen met gewasbescherming en rassenkeuze. Jonas Bodyn van Viaverda pleit voor een scherpere blik op opbrengst, kwaliteit en afzet.
Landschapspark Vlaamse Ardennen lanceert een gidsencursus die landbouw, natuur en landschap verbindt. Cursisten leren het volledige verhaal van de streek vertellen tijdens gidsbeurten. Inschrijven voor de gidsenopleiding kan tot en met 29 september.
Hoe breng je de milieu-impact van een product op een betrouwbare en vergelijkbare manier in kaart? Ontdek op 8 september hoe LCA en PEF daarbij helpen. Tijdens dit webinar krijg je praktische inzichten, voorbeelden en concrete handvaten voor de voedingsketen.
