Vlinderbloemigen als hefboom voor een gezonde bodem
Vlinderbloemigen staan volop in de belangstelling - niet alleen als lokale eiwitbron, maar ook vanwege hun positieve impact op bodem, milieu en het teeltsysteem. Op de Proefhoeve Bottelare (UGent/HoGent) wordt binnen het vierjarige Horizon Europe‑project Legendary onderzocht hoe die voordelen concreet en meetbaar kunnen worden gemaakt. De focus ligt daarbij onder meer op de stikstofcyclus, erosiebeheersing, bodemstructuur, koolstofopslag, bodemleven en wortelontwikkeling.
Legendary wil het areaal vlinderbloemigen in Europa duurzaam vergroten. Dat gebeurt niet door enkel naar de opbrengst te kijken, maar door de ecosysteemdiensten van eenjarige en meerjarige vlinderbloemigen systematisch in kaart te brengen en te waarderen. Denk aan bodemvruchtbaarheid, stikstofbenutting, erosiereductie en biodiversiteit. In totaal werken 21 partners uit 11 landen samen, met UGent als projectcoördinator. Ook HoGent, Inagro en Boerenbond zijn Vlaamse partners. Proefhoeve Bottelare vervult een sleutelrol als praktijkgerichte onderzoeksomgeving, waar veldproeven worden opgezet in reële Vlaamse omstandigheden.
Bodemgezondheid centraal
Een gezonde bodem vormt de basis van een rendabele en toekomstgerichte landbouw. Binnen het project Legendary wordt daarom sterk ingezet op het beter begrijpen van hoe vlinderbloemigen bijdragen aan een verbeterde bodemkwaliteit. Op de proefhoeve Bottelare wordt onder meer onderzoek gedaan naar:
Bodemstructuur en erosiebeheersing Op hellende percelen vormt erosie een belangrijke uitdaging. Via veldproeven met eenjarige vlinderbloemigen, al dan niet met onderzaai van klaver, wordt onderzocht of een snelle bodembedekking en een uitgebreid wortelstelsel de waterinfiltratie verbeteren en oppervlakkige afstroming verminderen. Zowel natuurlijke neerslag als gesimuleerde regen worden gebruikt om run-off en sedimentverlies te meten.
Wortelontwikkeling in mengteelten Binnen het project loopt ook onderzoek naar wortelontwikkeling van vlinderbloemigen in mengteelt met granen. Een belangrijke uitdaging hierbij is het onderscheiden van de wortels van beide gewassen. Door dit beter te begrijpen, krijgen onderzoekers inzicht in hoe wortelarchitectuur bijdraagt aan bodemstructuur, nutriëntenopname en erosiereductie.
Bodemleven en microbiële diversiteit Vlinderbloemigen, zeker in mengteelt met granen, blijken een positieve invloed te hebben op het bodemleven. In proeven bij de diverse Europese partners wordt de microbiële diversiteit, biomassa en enzymatische activiteit van de bodem onderzocht. Ook in Bottelare leveren deze inzichten waardevolle informatie op. Een hogere microbiële activiteit ondersteunt de nutriëntenkringlopen en draagt bij aan een veerkrachtige bodem.
Koolstofopslag Bodems vormen wereldwijd een belangrijke opslagplaats voor koolstof. Een deel van de CO2 die door planten wordt opgenomen uit de atmosfeer wordt namelijk ondergronds vrijgegeven via wortels en hun exudaten. Het verschil tussen vlinderbloemigen en granen in de hoeveelheid en stabiliteit van deze koolstofverbindingen wordt momenteel in veldproeven in Bottelare geanalyseerd. De resultaten zullen leiden tot relevante inzichten voor de koolstofcyclus en bodemvruchtbaarheid.
Meten is weten
Om deze effecten objectief te kunnen onderbouwen, combineert Legendary klassieke veldwaarnemingen met innovatieve meetmethoden, zoals sensoren en geavanceerde data-analyse. De verzamelde gegevens worden vertaald naar praktische indicatoren die landbouwers helpen om de meerwaarde van vlinderbloemigen – zowel peulvruchten als meerjarige voedergewassen – in hun rotatie beter in te schatten.
Het uiteindelijke doel is een gebruiksvriendelijk beslissingsondersteunend systeem dat landbouwers adviseert bij de keuze van soorten en teeltsystemen, afgestemd op hun bedrijf en bodemtype.
Van proefveld naar praktijk
Kennisdeling is een essentieel onderdeel van het project. Via workshops, demonstraties en het jaarlijkse proefveldbezoek eind juni zet de Proefhoeve Bottelare de resultaten in de kijker voor landbouwers, adviseurs en andere stakeholders. Zo wordt wetenschappelijk onderzoek rechtstreeks vertaald naar praktisch toepasbare inzichten. Meer info vind je op www.legendaryproject.eu.
‹
›
De verschillende proefvelden op proefhoeve Bottelaere
Landbouwers-vermeerderaars zijn essentieel in het innovatieproces van zaaizaden. Goede contractuele praktijken en sluitende afspraken staan garant voor een goede samenwerking tussen de vermeerderaars en de handelaars-bereiders
Extreme droogte en hitte hebben de Belgische aardappeloogst zwaar getroffen. Belpotato.be en Boerenbond roepen telers en afnemers op om snel in overleg te gaan over volumes, kwaliteit en contracten van aardappelen.
Nieuwe regels maken fiscale compensatie voor seizoenwerknemers opnieuw mogelijk vanaf 1 januari 2026. Ontdek hoe de gedeeltelijke niet-doorstorting van bedrijfsvoorheffing werkt en wat je nu moet doen.
Kom naar de Netwerkdag 'Techniek in bio tuinbouw' en ontdek de wondere wereld van bio-regerenatieve landbouw: een beurs- en demonstratiedag rond mechanisatie voor biologische tuinbouw op kleine en middelgrote schaal. Zet jij verschillende teelten op een beperkte oppervlakte of ben je benieuwd naar hoe dit in de praktijk kan? Ontdek innovatieve mechanisatie op maat, gedemonstreerd in het veld!
Landbouweducatie laat kinderen de sector van dichtbij beleven en vergroot begrip en draagvlak voor de landbouw van morgen. Ontdek hoe boeren hun verhaal kunnen delen met scholen en jongeren.
De Vlaamse uienteelt groeit snel, maar telers worstelen met gewasbescherming en rassenkeuze. Jonas Bodyn van Viaverda pleit voor een scherpere blik op opbrengst, kwaliteit en afzet.
Jonge boeren lopen vast op de complexe NER-regels in Vlaanderen. Groene Kring vraagt snelle hervorming, zodat bedrijfsovernames haalbaar blijven en de sector toekomst krijgt.
De Vlaamse uienteelt groeit snel, maar telers worstelen met gewasbescherming en rassenkeuze. Jonas Bodyn van Viaverda pleit voor een scherpere blik op opbrengst, kwaliteit en afzet.
Landschapspark Vlaamse Ardennen lanceert een gidsencursus die landbouw, natuur en landschap verbindt. Cursisten leren het volledige verhaal van de streek vertellen tijdens gidsbeurten. Inschrijven voor de gidsenopleiding kan tot en met 29 september.
Hoe breng je de milieu-impact van een product op een betrouwbare en vergelijkbare manier in kaart? Ontdek op 8 september hoe LCA en PEF daarbij helpen. Tijdens dit webinar krijg je praktische inzichten, voorbeelden en concrete handvaten voor de voedingsketen.
Boerenbond plaatst nieuwe infobordjes langs bufferstroken in Schelde-Leie om voorbijgangers te informeren over de inspanningen die de landbouwers leveren.
Tijdens de Uiendag in Nederland draaide alles om technieken die de uienteelt vooruit moeten helpen: van rassenkeuze en rooien tot onkruidbestrijding en irrigatie.
