Energlik is de naam van een Interreg-project waarbinnen de afgelopen jaren onderzoek werd uitgevoerd naar mogelijkheden om de glastuinbouw klimaatneutraler te laten werken. Op 12 februari organiseerde het Proefcentrum Hoogstraten het slotevenement van Energlik.
Copyright: Proefcentrum Hoogstraten
De glastuinbouw staat bekend als een innovatieve en vooruitstrevende sector. Tegelijkertijd wordt ze geconfronteerd met een grote klimaatuitdaging: tegen 2030 moet de CO₂-uitstoot drastisch verminderen, met als einddoel een klimaatneutrale sector in 2050. Binnen het Interreg Vlaanderen-Nederland project ENERGLIK bundelden 11 Vlaamse en Nederlandse partners hun krachten om concrete stappen te zetten richting deze doelstelling. In het project lag de focus op de ontwikkeling van vier innovatieve technologieën die de CO₂-uitstoot in de glastuinbouw kunnen beperken. Naast praktijkproeven werd ook aanvullend onderzoek uitgevoerd naar de economische haalbaarheid en de milieutechnische impact van deze innovaties.
Vier innovaties
In het ENERGLIK-project werden vier nieuwe innovaties ontwikkeld. Zo werd een CO₂-afvangstinstallatie uitgewerkt die CO₂ uit de verwarmingsinstallatie opvangt, zuivert en opslaat om later opnieuw in te zetten in de teelt. Daardoor kunnen de warmtevraag en CO₂-voorziening losgekoppeld worden van elkaar. De gebruikte techniek hiervoor is Pressure Swing Adsorption of kortweg PSA. Jan Creylman van Thomas More:"PSA is een low-tech technologie om CO₂ uit rookgassen op te concentreren, die goed combineerbaar is met een WKK, en goedkoop, veilig en schaalbaar is."
In een tweede innovatie werd ingezet op de ontwikkeling van vernieuwde schermmaterialen die de serre beter isoleren zodat minder warmte verloren gaat, wat de CO₂-uitstoot aanzienlijk beperkt. De focus ligt op de schermeigenschappen."Het is wetenschappelijk vastgesteld dat telers het bij het juiste eind hadden dat ontvochtigen doorheen het scherm zeer efficiënt is",aldus Filip Bronchart van Universiteit Gent.
Een derde innovatie richtte zich op energie-efficiënte actieve ontvochtigingssystemen. Deze systemen verwijderen vocht uit de serre zonder de ramen te openen, waardoor energieverlies wordt vermeden. Filip Bronchart: "Binnen Energlik hebben we de mogelijkheden verkend voor energie-efficiënte ontvochtiging van kaslucht in de glastuinbouw, op basis van beproefde technieken uit andere sectoren."
Tot slot werden sensoren ontwikkeld die schimmelsporen kunnen detecteren. Omdat energiezuinig telen vaak betekent dat ramen langer gesloten blijven, neemt het risico op schimmelziekten toe. "We hebben biosensoren eerder al succesvol ingezet om bacteriën en moleculen te detecteren, maar bij schimmelsporen bleek dat een grotere uitdaging. Met surface imprinting en elektropolymerisatie hebben we toch twee routes gevonden om dit ook voor schimmelsporen mogelijk te maken",legt Bart van Grinsven uit. Met deze sensoren zou wellicht in de toekomst de schimmeldruk nauwkeurig worden gemonitord en kan tijdig worden ingegrepen.
Praktijktesten
Verschillende innovaties werden uitgebreid getest in de praktijk. Nieuwe schermmaterialen werden ontwikkeld, doorgemeten en geselecteerd op isolerende prestaties. De best isolerende schermen werden vervolgens ingezet in teeltproeven met tomaat, paprika en komkommer, waarbij tot drie schermen per teelt werden gecombineerd. Ook verschillende types ontvochtigingssystemen werden ontworpen, gebouwd en geïnstalleerd, met voelbare warmteterugwinning of met warmtepomp. In combinatie met een energiezuinige klimaat- en schermsturing resulteerden deze maatregelen in alle teelten in aanzienlijke energiebesparingen zonder productieverlies. Bovendien toonde een proef in een commerciële tomatenserre aan dat een intensiever gebruik van meerdere schermen, zowel overdag als ’s nachts, het energieverbruik sterk kan verlagen. Teler Jelle De Ryck van Tomerel: "In 2025 moesten we onze gasketel niet bij aanschakelen, terwijl dit in 2024 – ondanks het warmere voorjaar – wel het geval was. Dit was mogelijk dankzij het dubbele energiescherm en een intensiever schermgebruik."
Schermen hebben grootste potentieel
Uit de economische en ecologische evaluaties blijkt dat schermen momenteel het grootste potentieel hebben om de glastuinbouw richting klimaatneutraliteit te sturen. Ze vereisen een relatief beperkte investering en leveren aanzienlijke warmtebesparingen op, zeker in alle onbelichte teelten. In combinatie met energiezuinige ontvochtigingssystemen worden de CO₂-emissies verder verlaagd. "Ontvochtigingssystemen verlagen de impact op het milieu, maar een hoge efficiëntie is hiervoor essentieel", kadert Luis Corbala Robles van ILVO. De economische haalbaarheid is vooral afhankelijk van investeringskosten.
Voor de andere innovaties is de economische en ecologische meerwaarde op dit moment nog minder duidelijk, onder meer door hoge investeringskosten en de nood aan bijkomend onderzoek. Deze factoren zullen mee bepalen welke technologieën in de toekomst breed ingang vinden in de praktijk. Het project heeft nog eens duidelijk laten zien dat energiezuinige teeltsturing (hogere RV, meer schermuren) tot aanzienlijke besparingen leidt, iets wat geen additionele investeringen van een teler vraagt. Dat wordt nog eens benadrukt door Silke Hemming van Wagingen University and Research: "Een hogere RV accepteren, een warmtepomp voor ontvochtiging en meer schermen met betere energieschermen leveren de belangrijkste bijdrage aan energiebesparing bij vruchtgroenten.”
Boerenbond bracht landbouwers in Ronse en Wetteren samen rond slim energiebeheer, met praktische inzichten over zonnepanelen, batterijen en kosten op het erf.
Doornappel rukt op in meerdere percelen: snel ingrijpen voorkomt zaadvorming en verspreiding. Kom meer te weten over de aanpak per teelt en lees hoe je planten veilig verwijdert.
De sectorvakgroep Fruit trok naar Diest voor een boeiende bijeenkomst over driftreductie, robuuste rassen en inspirerende bedrijfsbezoeken bij fruit-, witloof- en wijnbedrijven.
Campo Solar groeide in tien jaar van een tuinfeest uit tot een festival voor 30.000 bezoekers, met landbouw als hart van de beleving: tussen mais, bloemen en lokale smaken.
Braambessen beleefden in 2025 een sterk jaar met stabiele prijzen, constante vraag en groeiend areaal. In 2026 start het seizoen nog beter, met in juni middenprijzen boven 10 euro/kg.
Bayer toont op zijn proefplatform hoe gewasbescherming evolueert naar gerichte, goed getimede combinaties. Van aardappelen tot tarwe en mais: resistentie, timing en formulering bepalen steeds vaker het verschil.
Ondanks de vele voorzorgen die werden genomen om het draaglijker te maken voor de dieren, heeft de combinatie van hitte en hoge luchtvochtigheid voor oversterfte gezorgd op heel wat veehouderijen. Rendac heeft een achterstand, maar belooft er alles aan te doen om de achterstand zo snel mogelijk weg te werken.
Beitems Bodemfestival bracht landbouwers, onderzoekers en machinebouwers samen rond bodemgezondheid, met demo’s, getuigenissen en praktijkinzichten over innovatie, precisielandbouw en duurzaam bodembeheer.
Boerenbond bracht landbouwers in Ronse en Wetteren samen rond slim energiebeheer, met praktische inzichten over zonnepanelen, batterijen en kosten op het erf.
De stormschade van 27 op 28 juni heeft heel wat mais doen omvallen. Landbouwcentrum voor Voedergewassen publiceerde nu een beslissingsboom die je helpt te beslissen wat je moet doen na schade.
Peilbesluiten bepalen waterpeilen in Vlaanderen en beïnvloeden landbouw, natuur en bedrijfsvoering. Ontdek hoe de procedure verloopt, waar inspraak mogelijk is en wat de impact is op percelen.
