Neerslag helpt, maar herstelt niet: grondwaterstanden blijven relatief laag
Aangemaakt op
Januari 2026 was een normale neerslagmaand maar maakt de droge periode vanaf februari 2025 niet goed. Grondwaterstanden en debieten van onbevaarbare waterlopen staan relatief laag voor de tijd van het jaar. Dit blijkt uit het maandelijks rapport van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) over de kwantitatieve toestand van de onbevaarbare waterlopen en het freatisch of oppervlakkig grondwater.
Januari, een ‘normale’ maand
In januari 2026 viel in Ukkel een normale hoeveelheid neerslag, namelijk 98% van de normale hoeveelheid neerslag in de maand januari. Opvallend is dat bijna de helft van deze neerslag op 9 januari viel. De neerslag viel verspreid over Vlaanderen, Niel-bij-St.-Truiden kreeg de minste regen, terwijl in Waregem de meeste neerslag viel.
Neerslagtotalen voor de voorbije maand (bron: VMM (2026), Toestand van het watersysteem - 4 februari 2026)
Grondwaterstanden lager dan normaal
Onder invloed van de droogte sinds februari 2025 blijven de freatische grondwaterstanden (oppervlakkig grondwater) overwegend lager dan normaal. Hoewel januari 2026 een gemiddelde maand was, volstond dit niet om de freatische grondwaterstanden structureel te herstellen. Op 1 februari 2026 noteerde 75% van de meetlocaties een lage (27%) tot zeer lage (48%) grondwaterstand voor de tijd van het jaar. 16% zat op een normaal niveau, terwijl 9% een hoge (7%) tot zeer hoge (2%) grondwaterstand liet optekenen.
Onderstaande figuur geeft de verdeling weer van de afwijkingen (op 170 locaties) tussen het gemiddelde grondwaterpeil per seizoen en het seizoensgemiddelde in de referentieperiode 1991-2020. De grafiek toont met andere woorden hoeveel de grondwaterstanden per seizoen afwijken van het normale niveau.
Verdeling van de verschillen tussen het grondwaterpeil per seizoen t.o.v. het gemiddeld peil in de referentieperiode voor dat seizoen, (bron: VMM (2026), Toestand van het watersysteem - 4 februari 2026)
In de jaren 2017-2020, met een duidelijke uitschieter in de herfst van 2018, lag de gemiddelde grondwaterstand enkele tientallen centimeters onder normaal. In de lente en zomer van 2024 lag de gemiddelde grondwaterstand dan weer ruim 40 cm hoger dan normaal. Van lente tot en met herfst 2025 zakte de grondwaterstand opnieuw tot verschillende tientallen centimeters onder het seizoensgemiddelde. Die verschillen zijn uiteraard te wijten aan het enorme contrast in weersomstandigheden tussen 2024 en 2025: 2024 was in Ukkel het natste jaar sinds 1833 (de start van de metingen), terwijl de periode van maart t.e.m. augustus 2025 de tweede droogste was sinds 1892 (KMI).
Debieten van waterlopen stijgen, maar blijven laag tot zeer laag
Waterlopen worden gevoed door het grond- en regenwater, daardoor zijn de debieten van deze ook relatief laag voor de tijd van het jaar. Op de onbevaarbare waterlopen zijn de debieten bijna overal in Vlaanderen gestegen tegenover begin vorige maand. Het gaat om 75 procent van de meetplaatsen om lage tot zeer lage debieten, tegenover 96 procent begin januari. De stijging is het sterkst in het westen van Vlaanderen. Toch is er geen sprake van normalisering, de gemiddelde debieten blijven vooral laag tot zeer laag.
2026 start droog, maar alles is nog mogelijk
Omdat de grondwaterbuffer onvoldoende is aangevuld start 2026 met een verhoogde droogtekwetsbaarheid. Het weer laat zich niet voorspellen dus alles is nog mogelijk voor het komende groeiseizoen. Bijkomende neerslag in het voorjaar is meer dan welkom om de grondwaterstanden aan te vullen. In het ideale geval valt dit geleidelijk en niet in piekbuien, om wateroverlast te voorkomen.
Tip: kijk na of jouw stuwen of peilgestuurde drainage momenteel correct afgesteld staat om water zoveel mogelijk vast te houden zolang veldwerkzaamheden niet nodig zijn.
Binnen het Europese project Re-Greenhouse kunnen glastuinbouwers zich kandidaat stellen voor een begeleidingstraject met een nieuwe energietool. Die helpt om na te gaan welke hernieuwbare of alternatieve energiebronnen technisch en economisch interessant kunnen zijn voor jouw bedrijf. Inschrijven kan tot 23 augustus 2026 om 17 uur.
Ontdek tijdens de Demoreeks Klimaat & Technologie praktische innovaties voor land- en tuinbouwbedrijven. Bekijk demo’s op het veld, stel vragen en laat je inspireren door concrete oplossingen uit de praktijk.
Bayer toont op zijn proefplatform hoe gewasbescherming evolueert naar gerichte, goed getimede combinaties. Van aardappelen tot tarwe en mais: resistentie, timing en formulering bepalen steeds vaker het verschil.
Ondanks de vele voorzorgen die werden genomen om het draaglijker te maken voor de dieren, heeft de combinatie van hitte en hoge luchtvochtigheid voor oversterfte gezorgd op heel wat veehouderijen. Rendac heeft een achterstand, maar belooft de achterstand zo snel mogelijk weg te werken.
Beitems Bodemfestival bracht landbouwers, onderzoekers en machinebouwers samen rond bodemgezondheid, met demo’s, getuigenissen en praktijkinzichten over innovatie, precisielandbouw en duurzaam bodembeheer.
Binnen het Europese project Re-Greenhouse kunnen glastuinbouwers zich kandidaat stellen voor een begeleidingstraject met een nieuwe energietool. Die helpt om na te gaan welke hernieuwbare of alternatieve energiebronnen technisch en economisch interessant kunnen zijn voor jouw bedrijf. Inschrijven kan tot 23 augustus 2026 om 17 uur.
Ontdek tijdens de Demoreeks Klimaat & Technologie praktische innovaties voor land- en tuinbouwbedrijven. Bekijk demo’s op het veld, stel vragen en laat je inspireren door concrete oplossingen uit de praktijk.
Bayer toont op zijn proefplatform hoe gewasbescherming evolueert naar gerichte, goed getimede combinaties. Van aardappelen tot tarwe en mais: resistentie, timing en formulering bepalen steeds vaker het verschil.
Ondanks de vele voorzorgen die werden genomen om het draaglijker te maken voor de dieren, heeft de combinatie van hitte en hoge luchtvochtigheid voor oversterfte gezorgd op heel wat veehouderijen. Rendac heeft een achterstand, maar belooft de achterstand zo snel mogelijk weg te werken.
Beitems Bodemfestival bracht landbouwers, onderzoekers en machinebouwers samen rond bodemgezondheid, met demo’s, getuigenissen en praktijkinzichten over innovatie, precisielandbouw en duurzaam bodembeheer.
Tijdelijk onttrekkingsverbod in de Kleine Nete, de Aa en Vrouwvliet vanaf 2 juli 2026 door aanhoudende droogte. Ontdek waar het geldt en welke alternatieve waterbronnen beschikbaar zijn.
