De glastuinbouwsector staat voor grote uitdagingen op het gebied van energie. Sinds de stijging van de energieprijzen en de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen is er een noodzaak om naar duurzame oplossingen te zoeken. Tijdens een recente studiedag werden verschillende innovatieve strategieën en maatregelen besproken om energie-efficiëntie in de glastuinbouw te verbeteren.
De noodzaak van verandering
Simon Verreckt van het Agentschap Landbouw en Zeevisserij startte de studiedag met de noodzaak voor verandering. De energieprijzen blijven hoger dan voor de inval in Oekraïne en we zijn erg afhankelijk van andere landen voor fossiele brandstoffen. Dit onderstreept de noodzaak voor energiebesparing en gebruik van alternatieve energiebronnen. Daarnaast speelt ook het klimaat een cruciale rol. Ondanks de verlaging van de Vlaamse doelstelling tegen 2030 blijft het een zware opgave. Tegen 2030 moet de energie-uitstoot in de glastuinbouw verminderen van 2,2 Mton naar 1,6 Mton equivalent CO2. Om dit te bereiken, zijn aanzienlijke inspanningen nodig.
Opti-Energie wil efficiëntie verhogen
Het project Opti-Energie biedt telers advies met als doel 20% te besparen op hun energie. Ben Vanvoorden van het Proefstation voor de Groenteteelt (PSKW) sprak over een experiment met hydrocultuur sla waarbij de schermsturing werd geoptimaliseerd voor meer energiebesparing. De conclusie was dat een energiebesparing van 25% mogelijk is door intensiever te schermen. Ook was er een betere kwaliteit (rand) door de lagere buistemperaturen en een hoger (en stabieler) vochtgehalte. Meer schermen kan wel leiden tot een lagere productiviteit, al waren deze verschillen niet significant.
Technologische en economische uitdagingen
Warmtepompen zijn technologisch klaar voor gebruik met een aantal aandachtspunten, vertelde Bert De Schutter van Thomas More. Zo moet de elektriciteitsaansluiting voldoende groot te zijn. Door de hogere elektriciteitsprijzen ten opzichte van gas is het momenteel niet rendabel om dit als enige verwarmingsbron te gebruiken. Het zal dus cruciaal zijn om de warmtepomp enkel op goedkopere momenten in te schakelen. Hierbij is er nog verder onderzoek nodig om te kijken of er voldoende van deze momenten zijn waarbij een warmtepomp een meerwaarde biedt.
Innovatieve ontvochtigheidsoplossingen
Klassiek wordt de ontvochtiging gedaan door de lucht in de serre te verversen met drogere buitenlucht. Het nadeel is dat je op deze manier veel warmte en CO2 verliest. Bert De Schutter sprak over de verschillende alternatieve ventilatiemethoden. Zo zijn actieve condensatietechnieken via warmtepompen veelbelovend, hoewel de initiële investeringen hoog kunnen zijn.
Verticale teelten
Over verticale teelten nam Annelies Christiaens van Viaverda het woord. Ze bieden voordelen zoals efficiënter landgebruik, maar hebben een hoog energieverbruik. Licht zorgt hierbij voor het grootste deel. Met nieuwere leds die efficiënter zijn, zou dit al gereduceerd kunnen worden. Hierdoor zou er ook minder koeling nodig zijn.
AI in de glastuinbouw
Fjo De Ridder gaf uitleg over AI, aan de hand van voorbeelden. Zo gaf hij het voorbeeld dat op bepaalde warme dagen het binnenklimaat in een serre oké was en op andere vergelijkbare dagen het te warm werd. In totaal werden er 2500 mogelijke oorzaken geïdentificeerd. AI werd vervolgens gebruikt om de meest plausibele oorzaak te identificeren. Uit de analyse bleek dat als de buistemperatuur tussen 6 en 7 uur ‘s ochtends boven de 40 °C was, er een grote kans op oververhitting in de namiddag zou zijn. Niet per se een reden die men rechtstreeks kan verklaren, maar dit is ook niet noodzakelijk voor AI.
E-boiler met potentieel ondanks hindernissen
E-boilers zijn grote verwarmingselementen die elektriciteit omzetten in warmte. Van 1 kWh elektriciteit wordt 1 kWh warmte gemaakt. Het voordeel aan een e-boiler is dat deze zeer goed regelbaar is en qua kostprijs een stuk goedkoper in vergelijking met een warmtepomp. Een e-boiler ga je dan ook inzetten op de dynamische prijzen in combinatie met onbalans. Deze sessie werd gegeven door Herman Mariën.
Batterijopslag in de serre: haalbaar en betaalbaar?
Maarten van den Broek van Boerenbond gaf meer uitleg over batterijen en wat je ermee kan doen. De basisfunctie van een batterij is je eigen opgewekte energie opslaan. Hierdoor kun je deze later zelf gebruiken, waardoor je distributietarieven en taksen bespaart. Daarnaast ben je onafhankelijker van elektriciteitsprijzen. Net als e-boilers kunnen batterijen flexibel worden ingezet binnen onbalansmarkten.
Zonnepanelen anno 2025
Zijn zonnepanelen in 2025 nog een interessante investering? Deze vraag beantwoordde Pieter Vercruysse van Inagro. Hij overliep de verschillende types zonnepaneelinstallaties waarbij drijvende zonnepanelen op een waterbassin een interessante piste is voor serretelers. Op een termijn van 25 jaar wek je met drijvede zonnepanelen energie op aan 4,3 cent/kWh. Zonnepanelen op daken doen het iets beter aan 3,2 cent/kWh. Elektriciteit van het net kost je afhankelijk van je type aansluiting zo’n 25 cent/kWh.
Aanhoudende droogte en hitte zetten akkerbouw, groenten, fruit en serreteelten zwaar onder druk. We schetsen per teelt wat de impact is op groei, opbrengst en oogst.
Europese spelregels voor koolstofopslag krijgen vorm, maar voor Boerenbond moet koolstoflandbouw vooral een haalbaar verdienmodel voor landbouwers worden, met minder administratie en meer duidelijke vergoedingen.
ILVO geeft op Dag van de Landbouw in Kinrooi een infosessie voor Limburgse boeren over veehouderij, nieuwe teelten, datadelen, wijnanalyses en landbouwinnovatie. Schrijf je vooraf in voor 10u30 of 15u.
Nieuwe VLIF-oproep ondersteunt projecten die landbouwproducten duurzamer verwerken en afzetten. Tot 400.000 euro steun voor meerwaarde, reststromen en een sterkere positie van landbouwers in de keten.
Binnen het Europese project Re-Greenhouse kunnen glastuinbouwers zich kandidaat stellen voor een begeleidingstraject met een nieuwe energietool. Die helpt om na te gaan welke hernieuwbare of alternatieve energiebronnen technisch en economisch interessant kunnen zijn voor jouw bedrijf. Inschrijven kan nog tot 23 augustus.
Ontdek hoe je zelf aan de slag kunt gaan met variabel spuiten op basis van taakkaarten. Tijdens deze praktijkdemo tonen we hoe dronebeelden worden omgezet in taakkaarten en hoe je deze inlaadt in jouw tractor en spuit.
Binnen het Europese project Re-Greenhouse kunnen glastuinbouwers zich kandidaat stellen voor een begeleidingstraject met een nieuwe energietool. Die helpt om na te gaan welke hernieuwbare of alternatieve energiebronnen technisch en economisch interessant kunnen zijn voor jouw bedrijf. Inschrijven kan nog tot 23 augustus.
Italiaanse bedrijven tonen kracht van robotisering. Op het bedrijf van de familie de Poda in Montecchio Emilia kregen de Meetjeslandse melkveehouders een inkijk in batchmelken met robots.
Tijdens de eerste dag van onze reis in Italië kwamen twee sterk gespecialiseerde melkveebedrijven in beeld. Buffels en koeien melken wordt er gecombineerd met energieproductie.
De Vlaamse Energietaxshift verplaatst beleidskosten van elektriciteit naar fossiele verwarmingsbrandstoffen. Deze hervorming moet elektriciteit goedkoper maken en fossiele verwarmingsbrandstoffen duurder, om zo de elektrificatie van verwarming met warmtepompen aantrekkelijker te maken.
Ontdek tijdens de Demoreeks Klimaat & Technologie praktische innovaties voor land- en tuinbouwbedrijven. Bekijk demo’s op het veld, stel vragen en laat je inspireren door concrete oplossingen uit de praktijk.
Boerenbond bracht landbouwers in Ronse en Wetteren samen rond slim energiebeheer, met praktische inzichten over zonnepanelen, batterijen en kosten op het erf.
