Zachtere en nattere winters maken van winteronkruiden een steeds grotere uitdaging in de biologische akkerbouw en groenteteelt. Vooral vogelmuur, straatgras en echte kamille profiteren van de milde omstandigheden en kunnen zich snel opbouwen in de bodemzaadbank. Om beter te begrijpen welke factoren deze soorten stimuleren of afremmen, onderzochten UGent, Inagro en ILVO de winteronkruidzaadbank op 50 biologische praktijkpercelen.
Typische winterperceeltoestanden met welig tierende winteronkruidflora. Rechts: CSA winterpreiperceel met vogelmuur en straatgras (foto 17/03/2025). Links: wintergraanperceel met vogelmuur en echte kamille (foto 15/04/2025).
De resultaten tonen aan dat de verborgen onkruiddruk sterk verschilt tussen percelen. Sommige bevatten minder dan 5.000 onkruidzaden per vierkante meter, terwijl andere meer dan 50.000 zaden per vierkante meter herbergen. Straatgras bleek het meest voorkomende winteronkruid, terwijl echte kamille op sommige percelen zelfs volledig ontbrak.
De gewasrotatie speelt een belangrijke rol. Een hoger aandeel breedrijige zomergewassen, zoals aardappelen en groenten, gaat samen met minder echte kamille in de zaadbank. Die soort wordt immers vaak bestreden tijdens de zaadbedbereiding en via mechanische onkruidbeheersing in het gewas. Vogelmuur gedraagt zich anders: deze snelgroeiende jaarrondkiemer profiteert van open gewassen die laat op het veld blijven staan, zoals prei of wortelen.
Ook grondbewerking beïnvloedt de winteronkruiddruk. Ploegen bleek vooral effectief tegen straatgras doordat de zaden diep worden begraven en hun kiemkracht verliezen voordat ze opnieuw aan de oppervlakte komen. Voor echte kamille lijkt een beperkte, doordachte inzet van ploegen aangewezen, vooral na jaren met sterke zaadproductie.
Een vals zaaibed verlaagt vooral de zaadbank van echte kamille en kan ook straatgras terugdringen. (x-as: aantal keer vals zaaibed in de laatste 5 jaar).
Een vals zaaibed biedt bijkomende mogelijkheden. Deze techniek verlaagt vooral de zaadbank van echte kamille sterk en kan ook straatgras terugdringen. Voor vogelmuur was het effect beperkter doordat deze soort vanuit grotere diepte kan kiemen.
Naast teeltmaatregelen blijken ook bodemkenmerken van belang. Percelen met veel plantbeschikbaar fosfor vertonen hogere zaadbanken van vogelmuur en straatgras. Echte kamille komt vaker voor op bodems met veel arbusculaire mycorrhiza en op slempgevoelige gronden met een ongunstige calcium-magnesiumverhouding. Een actief en evenwichtig bodemleven kan dus bijdragen aan een lagere onkruiddruk.
De studie bevestigt dat er geen universele oplossing bestaat voor winteronkruiden. Elke soort reageert anders op gewasrotatie, grondbewerking en bodemkwaliteit. Door maatregelen af te stemmen op de dominante onkruiden kunnen biologische telers de opbouw van de zaadbank afremmen en toekomstige problemen voorkomen.
Onderzoek uitgevoerd in kader van het bio onderzoeksproject “Winteronkruiden proactief aanpakken in biologische akkerbouw en groenteteelt”, met financiële steun van het Agentschap voor Landbouw en Zeevisserij van Vlaanderen.
J. Feys, M. De Meester, B. De Cauwer (Universiteit Gent) J. Barbry, L. Delanote (Inagro) K. Willekens (ILVO)
Arvesta draagt de Certiplant-activiteiten over aan Globachem, terwijl klanten de bestaande Certiplant-merken in België exclusief via Arvesta blijven verkrijgen.
De Belgische vrije aardappelmarkt trekt aan: telers houden hun voorraad vast, exportvraag blijft stevig en de noteringen stijgen tot 250 euro per ton. Maar bewaarproblemen en kwaliteitsverlies dreigen.
Parlementsleden leren bij om de uitdagingen rond gewasbescherming te bespreken: van verdwijnende middelen en resistentie tot alternatieven, voedselveiligheid en de gevolgen voor telers en het leefmilieu.
De projectpartners benadrukken dat landbouwers nood hebben aan een duidelijk kader dat rechtszekerheid en een correcte vergoeding biedt wanneer ze vrijwillig investeren in natuur en landschap.
Tijdens deze infosessies komen telkens 5 digitale teeltregistratiesystemen voor akkerbouw en ruwvoeders aan bod. Vergelijk aanbieders en bereid je bedrijf voor op het verplichte digitale gewasbeschermingsregister vanaf 2027.
Heel wat seizoenwerknemers ontvingen recent opnieuw een fiscale aangifte. Na overleg met Financiën geldt uitstel tot 15 december 2026. Intussen werkt Boerenbond aan een structurele oplossing zodat seizoenwerknemers met bevrijdende bedrijfsvoorheffing geen aangifte meer hoeven te doen.
Ontdek tijdens het inspiratie-evenement van Grenspark Groot Saeftinghe nieuwe ideeën rond klimaat- en droogterobuust landbouw en nieuwe technieken. Maak kennis met Innovatiefonds dat jouw ideeën in de praktijk kan helpen omzetten.
Arvesta draagt de Certiplant-activiteiten over aan Globachem, terwijl klanten de bestaande Certiplant-merken in België exclusief via Arvesta blijven verkrijgen.
Parlementsleden leren bij om de uitdagingen rond gewasbescherming te bespreken: van verdwijnende middelen en resistentie tot alternatieven, voedselveiligheid en de gevolgen voor telers en het leefmilieu.
Inagro bundelt aanvragen voor een groepsinzameling van restwater in Diksmuide. Schrijf je vrijblijvend in vóór 6 december en ontdek na de offerte of de inzameling doorgaat en wat ze kost.
De projectpartners benadrukken dat landbouwers nood hebben aan een duidelijk kader dat rechtszekerheid en een correcte vergoeding biedt wanneer ze vrijwillig investeren in natuur en landschap.
Bekijk wat de ontwerpplannen voor Rivierherstel Leie betekenen voor landbouwpercelen in Sint-Baafs-Vijve en Heuvelhoek, en ontdek hoe betrokken eigenaars en gebruikers hun vragen kunnen stellen tijdens de zitdagen.