Vlaamse pioniers zoeken hun weg in de hazelnootteelt
De hazelnootteelt staat in Vlaanderen nog maar in de kinderschoenen, maar een kleine groep pionierende landbouwers zet er al volop op in. Intussen zijn er 24 telers die samen ongeveer 21 hectare hazelaars beheren. Zij onderzoeken welke rassen het best presteren onder Vlaamse omstandigheden, hoe je de teelt optimaal aanpakt en welke afzetkansen er bestaan voor lokaal geteelde hazelnoten.
De interesse komt niet uit het niets. De hazelaar is een inheemse plant in Vlaanderen en hazelnoten zijn een gegeerde grondstof in de voedingsindustrie, onder meer voor chocopasta en andere verwerkte producten. Toch wordt het overgrote deel van de hazelnoten die hier worden verwerkt, geïmporteerd. Internationaal domineren regio’s zoals Piemonte in Italië en Turkije de productie. Zij vormen dan ook een belangrijke bron van inspiratie voor Vlaamse telers.
Een struik met lange levensduur
De hazelaar (Corylus avellana) is een meerjarige struik die meestal als meerstammige struik of kleine boom wordt geteeld. Afhankelijk van ras en teeltwijze kan hij enkele meters hoog worden en tientallen jaren productief blijven.
De teelt vraagt weinig dagelijkse arbeid, maar heeft wel een lange opstartperiode. Pas na drie à vier jaar verschijnt een eerste beperkte oogst, waarna de opbrengst geleidelijk toeneemt. Daardoor wordt de teelt vaak bekeken als een langetermijninvestering.
De oogst gebeurt in het najaar, wanneer de noten uit de omhulling vallen. Op grotere percelen gebeurt het verzamelen mechanisch, gevolgd door enkele stappen in de naoogstverwerking zoals drogen, sorteren en eventueel roosteren.
Pioniers zoeken hun weg
De totale oppervlakte hazelnootteelt in België bedoeg in 2024 135 hectare, waarvan ongeveer 80% in Wallonië. In Vlaanderen staat de teelt nog in haar beginfase. Momenteel zijn er 24 telers actief op 42 percelen, samen goed voor ongeveer 21 hectare hazelnoten.
De redenen om met hazelaars te starten verschillen sterk. Heel wat landbouwers plantten ze aan als groenscherm rond een nieuwbouwstal. Anderen begonnen uit interesse in de noot, zonder meteen een doorgerekend verdienmodel. Intussen bekijken sommigen de teelt bewuster als een manier om hun bedrijfsvoering robuuster te maken, bijvoorbeeld door hazelaars te planten op weides of op buffer- en erosiestrips.
Veel telers zoeken nog naar de beste aanpak. Ze experimenteren met rassenkeuze, plantafstand, oogstmethodes en drogen van de noten en verkennen tegelijk mogelijke afzetkanalen. Voor kennis over de teelt loopt onder meer het ILVO-project Pro-Noot. Om samenwerking tussen telers te stimuleren en nieuwe afzetmogelijkheden voor Belgische hazelnoten te ontwikkelen, werd daarnaast het EIP-project HazelSamen opgestart, onder begeleiding van Flanders’ Food, ILVO en Boerenbond.
De telers bezochten Agronuts in Wallonië om inspiratie op te doen.
Projectwerking brengt telers samen
Waar bij de start vier actieve telers betrokken waren in HazelSamen groeide de groep gaandeweg en toonden ook nieuwe telers interesse. Tijdens het project werd duidelijk dat er nog heel wat vragen leven rond de teelt en de afzet. Zo is de Belgische keten voor hazelnoten nog weinig ontwikkeld. Wie zijn de mogelijke afnemers en welke volumes en kwaliteit verwachten zij precies? Ook op technisch vlak zijn er uitdagingen. Zodra de teelt opschaalt, wordt mechanisatie belangrijk, bijvoorbeeld voor het oogsten, sorteren of verwerken van de noten.
Via het project werden ook nieuwe contacten gelegd met mogelijke afnemers. Zo verwerkt Migino noten tot meel, pasta en olie voor horeca en foodservice. Ranobo brengt gedroogde noten en vruchten op de markt via verschillende supermarktketens. Beide bedrijven staan open voor Belgische hazelnoten, maar wijzen wel op het belang van voldoende volume, constante kwaliteit en samenwerking tussen telers.
De hazelnoten worden ingevoerd voor verwerking.
Voorzichtige groei
Na een jaar verkennen tekenen zich twee mogelijke richtingen af voor de verdere ontwikkeling van de teelt. Sommige landbouwers willen samenwerken rond machines, eerste naoogstverwerking en afzet, terwijl anderen kiezen voor een kleinschaligere aanpak met eigen verwerking en korte keten.
Wat wel duidelijk is: wil de hazelnotenteelt in Vlaanderen echt een rol spelen op de markt, dan zal het areaal aanzienlijk moeten uitbreiden. Binnen de huidige telersgroep leeft de ambitie om meer hazelaars aan te planten. Anderzijds kan die uitbreiding ook komen van nieuwe telers, al dan niet zij-instromers, die met hazelaars aan de slag gaan. Om dergelijke groei te ondersteunen, is er wel nog nood aan meer praktijkcijfers over arbeid, opbrengst en kostprijs, zodat landbouwers beter kunnen inschatten wat de teelt economisch kan betekenen voor hun bedrijf.
HazelSamen word mede gefinancierd door de Vlaamse en Europese overheden.
Landbouwers-vermeerderaars zijn essentieel in het innovatieproces van zaaizaden. Goede contractuele praktijken en sluitende afspraken staan garant voor een goede samenwerking tussen de vermeerderaars en de handelaars-bereiders
Extreme droogte en hitte hebben de Belgische aardappeloogst zwaar getroffen. Belpotato.be en Boerenbond roepen telers en afnemers op om snel in overleg te gaan over volumes, kwaliteit en contracten van aardappelen.
Nieuwe regels maken fiscale compensatie voor seizoenwerknemers opnieuw mogelijk vanaf 1 januari 2026. Ontdek hoe de gedeeltelijke niet-doorstorting van bedrijfsvoorheffing werkt en wat je nu moet doen.
Kom naar de Netwerkdag 'Techniek in bio tuinbouw' en ontdek de wondere wereld van bio-regerenatieve landbouw: een beurs- en demonstratiedag rond mechanisatie voor biologische tuinbouw op kleine en middelgrote schaal. Zet jij verschillende teelten op een beperkte oppervlakte of ben je benieuwd naar hoe dit in de praktijk kan? Ontdek innovatieve mechanisatie op maat, gedemonstreerd in het veld!
Landbouweducatie laat kinderen de sector van dichtbij beleven en vergroot begrip en draagvlak voor de landbouw van morgen. Ontdek hoe boeren hun verhaal kunnen delen met scholen en jongeren.
De Vlaamse uienteelt groeit snel, maar telers worstelen met gewasbescherming en rassenkeuze. Jonas Bodyn van Viaverda pleit voor een scherpere blik op opbrengst, kwaliteit en afzet.
Nieuwe regels maken fiscale compensatie voor seizoenwerknemers opnieuw mogelijk vanaf 1 januari 2026. Ontdek hoe de gedeeltelijke niet-doorstorting van bedrijfsvoorheffing werkt en wat je nu moet doen.
Kom naar de Netwerkdag 'Techniek in bio tuinbouw' en ontdek de wondere wereld van bio-regerenatieve landbouw: een beurs- en demonstratiedag rond mechanisatie voor biologische tuinbouw op kleine en middelgrote schaal. Zet jij verschillende teelten op een beperkte oppervlakte of ben je benieuwd naar hoe dit in de praktijk kan? Ontdek innovatieve mechanisatie op maat, gedemonstreerd in het veld!
Jonge boeren lopen vast op de complexe NER-regels in Vlaanderen. Groene Kring vraagt snelle hervorming, zodat bedrijfsovernames haalbaar blijven en de sector toekomst krijgt.
De Vlaamse uienteelt groeit snel, maar telers worstelen met gewasbescherming en rassenkeuze. Jonas Bodyn van Viaverda pleit voor een scherpere blik op opbrengst, kwaliteit en afzet.
Belgische kersen kregen dit seizoen af te rekenen met hagel, droogte en regen, waardoor kwaliteit en opbrengst onder druk stonden. Goedkope import en stijgende kosten maken de teelt extra moeilijk.
Aubergines begonnen 2026 sterk met hoge prijzen door beperkt aanbod uit Zuid-Europa. Vanaf april drukte de hogere aanvoer de markt, al bleef de prijs boven het vijfjarig gemiddelde. Belgische teelt groeide met 8%.
