Veldbezoek Praktijkpunt Landbouw: innovatie in de kijker

Op 9 juli stelde Praktijkpunt Landbouw Vlaams-Brabant zijn proefvelden open voor landbouwers, onderzoekers en afnemers. Tijdens het veldbezoek werd toelichting gegeven bij een reeks praktijkproeven rond winterteelten, aromatische wortelgewassen en eiwitteelten. Naast de onderzoeksresultaten lag de nadruk ook op de afzetmogelijkheden. Zowel bedrijven zoals Arvesta als producentenorganisaties zoals de Eiwitboeren van Nederland gaven toelichting vanuit hun praktijkervaring. Het programma werd verder aangevuld met demonstraties over directe zaai en een toelichting bij de nieuwe bufferstrookregels in het kader van MAP7.

Winterteelten als antwoord op klimaatonzekerheid

De aandacht voor winterteelten is geen toeval. Door de toenemende weersextremen met natte lentes en droge zomers wordt het steeds moeilijker om op het juiste moment zomergewassen in te zaaien. Winterteelten bieden hier een potentieel alternatief. Winterdeder, een oliehoudend gewas met lage teelteisen, werd voorgesteld als mogelijke grondstof voor culinaire olie of industriële toepassingen zoals verf of biobrandstof. Binnen het CropExplore for Farmers-project wordt deze teelt verder onderzocht en opgeschaald in Vlaanderen. Het project bracht ondertussen al meer dan 200 alternatieve gewassen in kaart die relevant kunnen zijn voor landbouwers en bedrijven in de bio-economie.

Ook winterblauwmaanzaad kwam aan bod. Deze teelt kent toepassingen in bakkerijproducten en vindt al afzet in Nederland en Duitsland. Door samenwerking met lokale bakkers zou ook binnen Vlaanderen een afzetmarkt opgebouwd kunnen worden. Een derde wintergewas is karwij, een tweejarige teelt waarvan de aromatische olie als smaak- en geurstof gebruikt wordt. De binnenlandse interesse voor karwij groeit en vormt een stimulans voor verder praktijkonderzoek.

Aromatische wortels met gegarandeerde afzet

Ook voor aromatische wortels groeit de belangstelling. Binnen het Aromaroots-project worden drie gewassen onderzocht: lava’s, mierikswortel en angelicawortel. Vanuit de industrie is er een concrete vraag naar een lokale aanvoer van deze gewassen, die gebruikt worden voor hun aromatische eigenschappen. Sommige landbouwers telen deze gewassen al met een gegarandeerde afzet en aantrekkelijke prijzen. Tijdens het veldbezoek werd stilgestaan bij de praktische uitdagingen, zoals onkruidbeheer, teelttechniek en oogstmethodes.

Eiwitteelten: potentieel met groeipijnen

De aandacht voor lokale eiwitteelten blijft groeien, al zijn er nog drempels die hun doorbraak vertragen. Gewassen zoals gele erwt of veldboon zijn vanuit marktperspectief interessant, maar vormen voor landbouwers nog geen vanzelfsprekend alternatief. Een hoge ziekte- en plaagdruk, beperkte rassenkeuze, beperkte teeltkennis en een vaak onzekere afzet blijven belangrijke knelpunten.

Toch zijn er initiatieven die perspectief bieden. Zo gaf Arvesta toelichting bij hun aankoop en verwerking van gele erwt, waarvoor ze contracten aanbieden. Vanuit Nederland kwam het verhaal van de Eiwitboeren, een producentenorganisatie die inzet op een duurzame en transparante keten voor plantaardige eiwitten. Ze versterken de positie van de boeren en dragen bij aan een landbouwsysteem dat goed is voor de bodem, biodiversiteit en consument.

Samen werken aan toekomstgerichte landbouw

Het veldbezoek illustreerde dat er binnen Vlaanderen werk wordt gemaakt van toekomstgerichte teelten die inspelen op klimaatuitdagingen, marktvragen en bodemkwaliteit. De combinatie van praktijkonderzoek en concrete keteninitiatieven blijkt essentieel om landbouwers de nodige kennis én afzetzekerheid te bieden.

De projecten CropExplore for Farmers en Aromaroots worden uitgevoerd door de partners; Flanders’ food, Catalisti, HO Gent, ILVO, Inagro, KU Leuven, Boerenbond, Praktijkpunt Landbouw Vlaams Brabant, Viaverda en Vives.