Ledencongres AVBS: wereldmachtsverhoudingen versus ons bedrijf

Elk jaar opnieuw verrast het ons hoe de gemoedelijke sfeer van collega’s, ambtenaren en onderzoekers actief in de sector meteen bezit neemt van het AVBS ledencongres. Voeg daar nog een interessante gastspreker aan toe, en we kunnen weeral van een geslaagd congres spreken.

Met ‘Navigeren in een wereld vol verandering’ had het bestuur nochtans niet voor het meest sexy onderwerp gekozen. Maar het valt moeilijk te ontkennen dat wereldleiders die de grenzen van het welvoeglijke keer na keer overschrijden met aan de andere kant van de weegschaal oorlogen en de klimaatramp waarvoor ze amper een structurele oplossing aanreiken ons allemaal raken, ook in ons bedrijf.

Inzetten op de jeugd

In die context was het verfrissend dat AVBS-voorzitter Erik Boterdaele zijn toespraak begon met de manieren waarop AVBS de jeugd probeert te prikkelen om ook in de sector te stappen als werknemer of ondernemer’: “Met onze ‘Young, Wild & Tree’-campagne zetten we de sierteeltsector opvallend en fris in de kijker op Instagram. Die campagne creëerde precies de impact die we wilden: jonge mensen warm maken voor een sector vol toekomst. In 2026 willen we die dynamiek nog versterken door de link tussen werkgevers en werknemers concreter te maken. Ook Europees zetten we stappen vooruit via het Erasmus+ Tree-o-neer project. En dichter bij huis gaf ‘Sierteelt in Actie’ van de Boomtelersfederatie Noord-België leerlingen de kans om te proeven van een echte werkervaring. Dat zijn de investeringen die op lange termijn het verschil maken.”

Uit zijn toespraak pikken we ook nog het AIPH-congres mee. In september mocht AVBS niet minder dan 125 deelnemers uit 25 landen verwelkomen, op het congres van deze internationale sierteeltorganisatie in Gent. Het maakte van de gelegenheid gebruik om enkele bedrijven te tonen en te laten zien hoe bedrijven en toegepast wetenschappelijk onderzoek hier samenwerken.

Langetermijnvisie en digitale transformatie

Het woord van Boerenbondvoorzitter Lode Ceyssens werd voorafgegaan door het promotiefilmpje ‘Boerenbond beweegt met je mee’. Refererend naar het congresthema stelde hij dat ook Boerenbond moet navigeren in een wereld vol verandering. En dat zal op 1 januari volledig duidelijk worden, omdat dan de digitale transformatie volledig uitgerold wordt. “We hebben veel vragen gekregen van leden, of we ‘het papier’ wel kunnen loslaten. Maar we zijn aan onze leden verplicht om nieuws te leveren, en dat kan in deze tijden niet meer op papier. Onze leden verwachten informatie onmiddellijk, en die kunnen ze dankzij de Boerenbond-app nu op hun eigen maat krijgen, op hun smartphone. Maar anderzijds verwachten ze ook diepgang en duiding bij thema’s. En die blijven we maandelijks verzekeren met een Boer&Tuinder op papier”, en ook onder meer met podcasts en andere moderne communicatiemiddelen.

De Boerenbondvoorzitter stelde ook dat het voor iedereen belangrijk is om een bedrijfsvisie te hebben, en dat geldt ook voor een belangenorganisatie. “Met ‘Boeren voor morgen’ hebben we niet alleen onze leden en bestuursleden bevraagd, maar ook burgers en allerlei stakeholders.” Hij lichtte de vier pijlers toe, die daaruit naar voor kwamen. Op basis daarvan worden nu ieder jaar werkthema’s naar voor geschoven. Hij stipte drie syndicale strijdpunten aan: gewasbeschermingsmiddelen, de export naar het Verenigd Koninkrijk en Arbeid, in het bijzonder het dossier seizoenarbeid – waarin met de regering een akkoord werd bereikt dat de ten gevolge van juridische procedures onderuitgehaalde aspecten van de regeling voor seizoenarbeid opnieuw op de sporen moet zetten. Hij eindigde met een uitdaging voor AVBS-voorzitter Boterdaele, om 7 sierteeltbedrijven te hebben die deelnemen aan de Dag van de Landbouw, in plaats van de 6 van 2025 (wat op zich ook al een mooi cijfer was).

Navigeren in een wereld…

Voormalig luitenant-generaal Marc Thys treedt nu op als geopolitiek consultant. Zijn ‘vredesplan’ is gebaseerd op ons welvaartsmodel. Rond ieder individu bevindt zich een kring van familie en vrienden, die onmiddellijk bijspringen wanneer iemand hulp of steun nodig heeft. “De staat verzekert onze individuele veiligheid met onder meer onderwijs, sociale zekerheid en civiel recht.” Maar we hebben ook onze collectieve veiligheid, die hij opdeelt in interne en externe veiligheid. “Voor onze interne veiligheid moeten onder meer politie, brandweer en het strafrecht instaan. En het leger, maar ook diplomatie en ontwikkelingssamenwerking verzekeren onze externe veiligheid.” Al die vormen van veiligheid samen moeten een basis creëren waarop onze economische activiteiten kunnen gedijen. “Als je stabiliteit hebt, kan je investeren, innoveren en groeien, waaruit dan weer welvaart kan volgen. Elk van die verdedigingslijnen heeft belang. We moeten ze allemaal onderhouden.”

En daarin hebben we volgens Thys in Europa de laatste decennia tekortgeschoten. Daarin speelt mee dat het merendeel van de West-Europeanen jonger dan tachtig geen oorlog heeft meegemaakt in zijn leven, wat hoogst uitzonderlijk is op wereldschaal. “We moeten als Europa terug de taal van de macht leren spreken.” En dat is naast militair ook onder meer op economisch, diplomatiek en informationeel vlak.

De samenhang tussen die vier is wiskundig. Zoals in een vermenigvuldiging met één element op nul eindig je op nul, wanneer je een van die vier verwaarloost. Hij ziet dat Rusland – volgens Thijs een vazal in het Chinese machtsblok – China zelf en ook de VS de taal van de macht wel spreken. Europa heeft het moeilijk om met één stem te spreken, zeker militair. “Wie gaat een Europees leger leiden?” Binnen de EU zijn er ook lidstaten zoals Oostenrijk die zich neutraal opstellen en de EU is Europa niet. “De Russen zijn cultureel en qua mentaliteit in oorlog met ons, maar wij willen de status quo behouden (80 jaar vrede).

We moeten durven verdedigen waar we voor staan en we moeten ook de machtsinstrumenten durven gebruiken. Op dit moment is er te veel blabla en te weinig boemboem.

In praktische alle kwesties zoals grondstoffen, energie, water, migratie … speelt de rivaliteit tussen de VS en China op de achtergrond. Europa moet zijn ideologische maagdelijkheid verliezen en in de nieuwe geopolitiek stappen. Niemand luistert nog naar ons opgestoken vingertje.” Dat komt volgens Thijs zeer sterk tot uiting in het klimaatdebat, waarin Europa het voortouw neemt. “Korte termijn haalt het boven lange termijn. Europa werkt aan de Green Deal, maar slechts 7% van de CO2-uitstoot op wereldvlak komt uit Europa. We moeten ook pragmatisch zijn.”

Onze welvaart in stand houden moet volgens Thijs starten met het heropbouwen van onze afschrikking, wat veel geld kost. “Als je dat hebt, kan je ook weer diplomatiek uitpakken, en dan kom je nadien ook weer economisch aan bod.” Een tweede aspect is het herwinnen van ons sociaal zelfvertrouwen. “We moeten durven verdedigen waar we voor staan en we moeten ook de machtsinstrumenten durven gebruiken. Op dit moment is er te veel blabla en te weinig boemboem.” Europa heeft niet meer het gewicht van vijftig jaar geleden en maakt ook maar 8% van de wereldbevolking uit.

Thijs ziet ook veel containerbegrippen met weinig inhoud: “Wie zijn de ‘Internationale gemeenschap’, de ‘Coalition of the willing’, ‘het Westen’? Dat zijn lege begrippen.” Thijs ziet veel heil in het sluiten van kleinere coalities binnen Europa, zoals met de Benelux of de Baltische staten. “en we moeten komaf maken met onze naïviteit en arrogantie. Naïviteit, omdat we denken dat iedereen denkt zoals wij en arrogantie omdat we denken dat iedereen moet denken zoals wij.”

Europa moet minder afhankelijk worden. Thijs verwees naar technologie uit de VS die we dagelijks gebruiken, zoals de gps, Word, Teams en Google drive. “Daar zijn Europese alternatieven voor, maar ze worden niet in de markt gezet. De EU moet werk maken van innovatie, om onder die afhankelijkheid uit te geraken. En onze CO2-afhankelijkheid verder afbouwen zal maar marginale effecten hebben, in vergelijking met de groeilanden in de wereld die enorme hoeveelheden energie gebruiken.” Ook binnen de EU moeten de Belgen zich meer laten gelden. “België en Luxemburg hebben zich altijd opgesteld als teamspelers, waar veel andere lidstaten voor zichzelf spelen.” In die zin is het sterk hoe premier De Wever en zijn team zich nu opstellen in het Eurocleardebat.

In de vraagstelling nadien bewees ‘de zaal’ dat Marc Thys hen aan het denken had gezet, en dat kreeg een vervolg in de vele informele gesprekken nadien.