Ook de kunstmestindustrie is ervan overtuigd dat gerecupereerde stikstof uit dierlijke mest de weg vooruit is. De sector ziet de inpassing van renure in kunstmest van chemische oorsprong als manier om zich te onderscheiden, aldus prof. Erik Meers.
Prof Dr. Erik Meers (UGent) is expert nutriëntenrecuperatie en kringlooplandbouw. Hij was een van de centrale sprekers op het jaarlijks duurzaamheidssymposium van VLAM en zuivelverwerkersorganisatie BCZ.
Veel kunstmest
Renure staat voor Recovered Nitrogen from Manure, gerecupereerde stikstof uit dierlijke mest, die door haar werkzaamheid en chemische eigenschappen ingezet kan worden als kunstmest. In Vlaanderen is tussen de 35 en 40% van de stikstof die in de akkerbouw wordt gebruikt afkomstig van kunstmest. Voor heel Europa gaat het zelfs om 50%. In Europa wordt jaarlijks tussen de 1,4 en 1,8 miljard ton aan dierlijke mest geproduceerd. Volgens prof. Meers is dat weliswaar “een oceaan aan dierlijke mest”, maar kan hiermee slechts voor 50% van de stikstofbehoefte van de Europese plantaardige productie voorzien worden.
Omstreden
De kunstmestproductie is omstreden omdat de productie ervan gigantische hoeveelheden aardgas verbruikt, jaarlijks tussen de 160 en 180 miljard m3 aardgas of zo’n vijf procent van de wereldwijde aardgasproductie. Dat is zonder enige twijfel nadelig in de strijd tegen klimaatverandering.
Ook geopolitiek ligt hier een zwakte, aangezien Europa niet alleen heel veel aardgas invoert uit (Wit)-Rusland, maar ook veel kunstmest. “In alle maatregelenpakketten tegen Rusland heeft Europa de kunstmestimport altijd als een heilig huisje ontzien, vanwege de afhankelijkheid ervan voor de voedselproductie”, wist Erik Meers.
Arbitraire grens
In Vlaanderen, maar ook andere Europese veeteeltintensieve regio’s, wordt een deel van de dierlijke mest tegen een kostprijs verwerkt tot het klimaatneutrale maar nutteloze stikstofgas. Dit omdat de Europese Nitraatrichtlijn slechts 170 eenheden stikstof per ha uit dierlijke mest toelaat. De rest van de behoefte (tot maximaal 250 eenheden) moet dus noodzakelijkerwijs met kunstmest gebeuren. “Die 170 eenheden is eigenlijk vrij arbitrair ingesteld op basis van een logisch voelend aantal grootvee-eenheden, maar zonder wetenschappelijke berekening erachter”, duidde Erik Meers. “Er is geen argumentatie waarom 170 juister zou zijn dan 160 of 180.”
Kans voor mestverwerking
Vorige maand keurde het Europese Nitraatcomité eindelijk Renure goed om bovenop die 170 eenheden 80 kg renure te aanvaarden als kunstmestvervanger. De verwachting is dat dit – mits een vlotte Vlaamse omzetting – al vanaf 2026 kan worden ingezet. De renure moet dan wel een hogere nutriëntenwerkzaamheid en een betere chemische samenstelling hebben dan dierlijke mest. Via bepaalde technieken – zoals strippen & scrubben – kan hieraan voldaan worden. Prof. Meers ziet in eerste instantie bestaande mestverwerkers hierop inzetten. Zij beschikken over de logistiek en hebben ook een voordeel in de zin dat zij ermee de capaciteit van hun biologie (mestverwerkingstechniek) kunnen opdrijven.
Manier om te excelleren
Als kunstmest kan vervangen worden door bronnen uit dierlijke mest, gaat dit ten nadele van (de aankoop van) kunstmest. De kunstmestindustrie stond hier lang weigerachtig tegenover. “De Europese wetgeving stelde letterlijk dat kunstmest enkel uit chemische bronnen mocht komen. Maar nu Europa heeft ingezet op circulariteit is er een rijpingsproces in die sector ontstaan. De kunstmestindustrie werkt nu actief mee aan de implementatie uit andere bronnen. Vandaag ondervinden zij felle concurrentie uit Rusland en Wit-Rusland die tot reorganisaties en sluitingen leidt. Door te excelleren in circulariteit kunnen ze zich onderscheiden van deze concurrentie. Net zoals er in brandstoffen biobrandstoffen bijgemengd worden, kunnen kunstmestvervangers ook bijgemengd worden in fossiele kunstmest.”
Om de invoering van renure in Vlaanderen succesvol te laten gebeuren hoopt de professor op een certificatie via mestverwerkingscertificaten en het ontzien van ammoniumzouten uit luchtwassers als renure, die momenteel niet begrensd worden tot 80 kg.
Bayer toont op zijn proefplatform hoe gewasbescherming evolueert naar gerichte, goed getimede combinaties. Van aardappelen tot tarwe en mais: resistentie, timing en formulering bepalen steeds vaker het verschil.
Beitems Bodemfestival bracht landbouwers, onderzoekers en machinebouwers samen rond bodemgezondheid, met demo’s, getuigenissen en praktijkinzichten over innovatie, precisielandbouw en duurzaam bodembeheer.
Boerenbond bracht landbouwers in Ronse en Wetteren samen rond slim energiebeheer, met praktische inzichten over zonnepanelen, batterijen en kosten op het erf.
Aardappeltelers in de EU schakelen terug na de prijs- en voorraadcrisis: het areaal consumptieaardappelen daalt fors, vooral in Vlaanderen, terwijl de vrije markt voor verwerking uitzonderlijk zwak blijft.
Doornappel rukt op in meerdere percelen: snel ingrijpen voorkomt zaadvorming en verspreiding. Kom meer te weten over de aanpak per teelt en lees hoe je planten veilig verwijdert.
De stormschade van 27 op 28 juni heeft heel wat mais doen omvallen. Landbouwcentrum voor Voedergewassen publiceerde nu een beslissingsboom die je helpt te beslissen wat je moet doen na schade.
Bayer toont op zijn proefplatform hoe gewasbescherming evolueert naar gerichte, goed getimede combinaties. Van aardappelen tot tarwe en mais: resistentie, timing en formulering bepalen steeds vaker het verschil.
Ondanks de vele voorzorgen die werden genomen om het draaglijker te maken voor de dieren, heeft de combinatie van hitte en hoge luchtvochtigheid voor oversterfte gezorgd op heel wat veehouderijen. Rendac heeft een achterstand, maar belooft er alles aan te doen om de achterstand zo snel mogelijk weg te werken.
Beitems Bodemfestival bracht landbouwers, onderzoekers en machinebouwers samen rond bodemgezondheid, met demo’s, getuigenissen en praktijkinzichten over innovatie, precisielandbouw en duurzaam bodembeheer.
Doornappel rukt op in meerdere percelen: snel ingrijpen voorkomt zaadvorming en verspreiding. Kom meer te weten over de aanpak per teelt en lees hoe je planten veilig verwijdert.
De sectorvakgroep Fruit trok naar Diest voor een boeiende bijeenkomst over driftreductie, robuuste rassen en inspirerende bedrijfsbezoeken bij fruit-, witloof- en wijnbedrijven.
De stormschade van 27 op 28 juni heeft heel wat mais doen omvallen. Landbouwcentrum voor Voedergewassen publiceerde nu een beslissingsboom die je helpt te beslissen wat je moet doen na schade.