Klimaatscans: handvatten voor een klimaatbewuste landbouw
Enerzijds is klimaatverandering een feit: soms is het té droog, daarna weer té nat. Landbouwers ervaren die grillen van de natuur en beseffen dat aanpassen noodzakelijk is. Anderzijds komt er nieuwe regelgeving. Met initiatieven zoals de Green Deal wordt sterk ingezet op het verlagen van broeikasgasemissies tegen 2030. Daardoor groeit de aandacht voor de klimaatimpact van landbouwproducten en wordt het steeds belangrijker om die impact en mogelijkheden om die te verlagen in kaart te brengen.
Binnen het Klimrek-project werd een klimaatscan ontwikkeld die Vlaamse aardappeltelers - en bij uitbreiding alle Vlaamse akkerbouwers - helpt om inzicht te krijgen in hun broeikasgasuitstoot en in mogelijke verbeterkansen. De scan stopt niet bij meten: ze biedt concrete handvatten om klimaatslimme keuzes te maken die passen binnen de bedrijfsvoering. Denk daarbij aan slimmer bemesten (juiste dosis, juiste meststof, juiste tijdstip …), het beperken van werkgangen, energie-efficiënt bewaren en eventueel investeren in hernieuwbare energie. Zo wordt een bedrijf niet alleen klimaatvriendelijker, maar ook economisch sterker en klaar voor de toekomst. Tijdens het Klimrek-project en het demonstratieproject ‘Klimrek Akkerbouw’ werden in totaal 26 akkerbouwbedrijven gescand, waarbij een klimaatimpact werd berekend voor 51 aardappelteelten.
Welk inzicht geeft een klimaatscan?
Een klimaatscan brengt de uitstoot van broeikasgassen in kaart, uitgedrukt in kilogram CO₂-equivalenten. Daarbij wordt gekeken naar alle factoren die een rol spelen: bemesting, dieselverbruik, energie voor bewaring, machines en gewasbescherming. Het resultaat is een duidelijk inzicht in de uitstoot per factor, per product en per hectare, zodat zichtbaar wordt waar de grootste impact ligt en waar verbeteringen mogelijk zijn.
Vergelijking van uitstoot in CO₂-equivalent per hectare tussen afland en bewaarde aardappelen
Bij bewaarde aardappelen is het verschil duidelijk: bewaring voegt een extra component toe aan de totale uitstoot, vooral door energieverbruik voor ventilatie en klimaatsturing.
Toont een overzicht van de belangrijkste factoren en hun aandeel in de totale uitstoot van bewaarde late aardappelen.
Uit de resultaten blijkt dat meststofproductie en veldemissies samen de grootste bijdrage (gemiddeld 44%) leveren aan de totale uitstoot. Onder veldemissies verstaan we de emissies die vrijkomen bij toediening van meststoffen op het veld. Vooral lachgas, een broeikasgas dat 273 keer sterker is dan CO₂, speelt hierbij een belangrijke rol.
Dieselverbruik (vooral van veldwerk) volgt als tweede grootste factor en neemt ongeveer een derde van de uitstoot voor zijn rekening.
Van cijfers naar actie
Een klimaatscan geeft inzicht in de uitstoot van een landbouwbedrijf en biedt concrete aanknopingspunten om gericht te verbeteren. De klimaatconsulent die de scan samen met de landbouwer invult, helpt om klimaatmaatregelen te kiezen die praktisch en economisch haalbaar zijn.
Het demonstratieproject ‘Klimrek Akkerbouw’ werd gefinancierd door de Vlaamse overheid en werd uitgevoerd door Boerenbond, ILVO, Inagro en Viaverda.
Tijdens een praktijknamiddag in Huldenberg ontdekten deelnemers hoe drones, artificiële intelligentie en taakkaarten precisielandbouw concreet ondersteunen. Van het detecteren van coloradokeverlarven en onkruid tot het uitvoeren van gerichte behandelingen: de volledige keten kwam aan bod.
De deadline om de niet-doorgestorte bedrijfsvoorheffing over te maken naar FOD Financiën is opgeschoven naar 20 december 2026. Intussen wordt nog gewerkt aan een oplossing voor de compensatie in 2024 en 2025.
Tijdens de netwerkdag Techniek in de bio-tuinbouw stelde Maarten Cools van gastbedrijf Goedinge zijn vernieuwende bedrijfsmodel voor. Hier lees je het bijzondere verhaal van deze zij-instromer in de sector.
Als antwoord op een vraag die Ruben Van Gucht in de podcast Boer&Bondig beantwoordde, laat Tanja Van Poecke recht vanuit het hart zien hoe zwaar, onzeker en passioneel landbouw echt is.
Van 28 september tot 13 oktober 2026 trekt de Europese Herderstocht met schapen en herders door Vlaanderen naar Brussel. Een inspirerende tocht rond herderschap, graslanden en de verbinding tussen landbouw en natuur.
Het project rond toekomstbestendige melkgeiten- en schapenhouderij bundelt veelbelovende pistes om stikstofemissies te verlagen: luchtwassers, rantsoenaanpassingen, micro-organismen,....
Praktische opleidingen helpen landbouwers veilig werken met mestgassen. Ontdek de risico’s, leer preventiemaatregelen en schrijf je tijdig in voor een gratis opleiding in West-Vlaanderen.
Ontdek tijdens het match-making event Natte Landbouw: van teelt tot afzet inspirerende praktijkvoorbeelden, marktkansen en netwerkmomenten rond natte teelten, met focus op nieuwe samenwerkingen.
Vlaamse landbouwers krijgen straks meer ruimte om reststromen op het eigen bedrijf te composteren: een win voor bodem, klimaat, natuur en voedselzekerheid.
