Klimaatscans: handvatten voor een klimaatbewuste landbouw
Aangemaakt op
Enerzijds is klimaatverandering een feit: soms is het té droog, daarna weer té nat. Landbouwers ervaren die grillen van de natuur en beseffen dat aanpassen noodzakelijk is. Anderzijds komt er nieuwe regelgeving. Met initiatieven zoals de Green Deal wordt sterk ingezet op het verlagen van broeikasgasemissies tegen 2030. Daardoor groeit de aandacht voor de klimaatimpact van landbouwproducten en wordt het steeds belangrijker om die impact en mogelijkheden om die te verlagen in kaart te brengen.
Binnen het Klimrek-project werd een klimaatscan ontwikkeld die Vlaamse aardappeltelers - en bij uitbreiding alle Vlaamse akkerbouwers - helpt om inzicht te krijgen in hun broeikasgasuitstoot en in mogelijke verbeterkansen. De scan stopt niet bij meten: ze biedt concrete handvatten om klimaatslimme keuzes te maken die passen binnen de bedrijfsvoering. Denk daarbij aan slimmer bemesten (juiste dosis, juiste meststof, juiste tijdstip …), het beperken van werkgangen, energie-efficiënt bewaren en eventueel investeren in hernieuwbare energie. Zo wordt een bedrijf niet alleen klimaatvriendelijker, maar ook economisch sterker en klaar voor de toekomst. Tijdens het Klimrek-project en het demonstratieproject ‘Klimrek Akkerbouw’ werden in totaal 26 akkerbouwbedrijven gescand, waarbij een klimaatimpact werd berekend voor 51 aardappelteelten.
Welk inzicht geeft een klimaatscan?
Een klimaatscan brengt de uitstoot van broeikasgassen in kaart, uitgedrukt in kilogram CO₂-equivalenten. Daarbij wordt gekeken naar alle factoren die een rol spelen: bemesting, dieselverbruik, energie voor bewaring, machines en gewasbescherming. Het resultaat is een duidelijk inzicht in de uitstoot per factor, per product en per hectare, zodat zichtbaar wordt waar de grootste impact ligt en waar verbeteringen mogelijk zijn.
Vergelijking van uitstoot in CO₂-equivalent per hectare tussen afland en bewaarde aardappelen
Bij bewaarde aardappelen is het verschil duidelijk: bewaring voegt een extra component toe aan de totale uitstoot, vooral door energieverbruik voor ventilatie en klimaatsturing.
Toont een overzicht van de belangrijkste factoren en hun aandeel in de totale uitstoot van bewaarde late aardappelen.
Uit de resultaten blijkt dat meststofproductie en veldemissies samen de grootste bijdrage (gemiddeld 44%) leveren aan de totale uitstoot. Onder veldemissies verstaan we de emissies die vrijkomen bij toediening van meststoffen op het veld. Vooral lachgas, een broeikasgas dat 273 keer sterker is dan CO₂, speelt hierbij een belangrijke rol.
Dieselverbruik (vooral van veldwerk) volgt als tweede grootste factor en neemt ongeveer een derde van de uitstoot voor zijn rekening.
Van cijfers naar actie
Een klimaatscan geeft inzicht in de uitstoot van een landbouwbedrijf en biedt concrete aanknopingspunten om gericht te verbeteren. De klimaatconsulent die de scan samen met de landbouwer invult, helpt om klimaatmaatregelen te kiezen die praktisch en economisch haalbaar zijn.
Het demonstratieproject ‘Klimrek Akkerbouw’ werd gefinancierd door de Vlaamse overheid en werd uitgevoerd door Boerenbond, ILVO, Inagro en Viaverda.
Hitte drukt de volumes van vruchtgroenten en stuwt prijzen op de groentemarkt. Tomaten, paprika, bloemkool en sla kennen prijsstijgingen, terwijl courgettes onder druk staan door een ruim aanbod.
Ecorobotix ARA 620 combineert AI, camera’s en individuele dopaansturing voor ultralokale onkruidbestrijding. Zo spuit de machine alleen waar nodig en beperkt ze drift en middelengebruik.
Warme en natte maanden zorgden voor snelle gewasgroei, maar hitte, onweersbuien en hagel zetten de opbrengst van granen, aardappelen, maïs en suikerbieten onder druk.
Landbouwers kunnen tot 18 september 2026 subsidie aanvragen voor boslandbouw: tot 75% van de aanplantkosten, mits voldaan wordt aan strikte voorwaarden rond perceel, boomdichtheid en behoud.
Leer stap voor stap hoe je een arbeidskaart aanvraagt voor niet-Europeanen, volledig online via het Uniek Loket. Ontdek wat je nodig hebt en hoe je de aanvraag snel in orde brengt.
Tijdelijk onttrekkingsverbod in bijna heel Antwerpen door aanhoudende droogte. Vanaf 17 juli mag water niet meer uit onbevaarbare waterlopen en grachten worden gepompt, met enkele uitzonderingen.
Provincie West-Vlaanderen investeert in lokale koolstofopslag in landbouwbodems om CO₂-uitstoot te compenseren en bodemkwaliteit te verbeteren. Ook steden en gemeenten kunnen meedoen.
Koe en Eiwit laat zien hoe melkveehouders met een volledig rantsoen minder stikstof verliezen, zonder in te leveren op melkproductie, diergezondheid en rendement.
Ecorobotix ARA 620 combineert AI, camera’s en individuele dopaansturing voor ultralokale onkruidbestrijding. Zo spuit de machine alleen waar nodig en beperkt ze drift en middelengebruik.
Warme en natte maanden zorgden voor snelle gewasgroei, maar hitte, onweersbuien en hagel zetten de opbrengst van granen, aardappelen, maïs en suikerbieten onder druk.
Landbouwers kunnen tot 18 september 2026 subsidie aanvragen voor boslandbouw: tot 75% van de aanplantkosten, mits voldaan wordt aan strikte voorwaarden rond perceel, boomdichtheid en behoud.
