Joris Relaes schetst toekomst van landbouw en voeding

​Terwijl de agenda's in de zomer doorgaans wat minder vol zitten, maakt het provinciaal bestuur van Boerenbond Oost-Vlaanderen bewust tijd voor verdieping. Tijdens een jaarlijkse extra vergadering wordt ingezoomd op een actueel thema uit de land- en tuinbouw, telkens met een gastspreker. Dit jaar deelde Joris Relaes, administrateur-generaal van ILVO en co-auteur van ‘Het komt goed met ons eten’, zijn inzichten over de toekomst van ons voedselsysteem.

Voor deze gelegenheid werd ook het provinciaal bestuur van Landelijke Gilden uitgenodigd. Deze gezamenlijke bijeenkomst bood een mooie kans om ervaringen uit te wisselen en samen na te denken over de toekomst van landbouw, voeding en het platteland.

Hoopvol verhaal over ons voedselsysteem

​Joris Relaes begon zijn uiteenzetting met een pleidooi voor meer waardering voor onze landbouw en voedselproductie. Dat we dagelijks drie maaltijden op tafel krijgen, lijkt vanzelfsprekend, maar achter die evidentie gaat een indrukwekkende prestatie van landbouwers, verwerkers en de rest van de voedselketen schuil.

De titel van zijn boek ‘Het komt goed met ons eten’ klinkt hoopvol, maar neemt de uitdagingen niet weg. Relaes maakte duidelijk dat de landbouwsector voor belangrijke uitdagingen staat. De manier waarop voedsel wordt geproduceerd, verwerkt, verdeeld en geconsumeerd, zal de komende jaren verder veranderen. Dat vraagt om kennis, samenwerking en ruimte voor ondernemerschap.

De spreker benadrukte ook het belang van vertrouwen. Landbouwers hebben nood aan een duidelijk kader en een beleid dat rekening houdt met de realiteit op het terrein. Tegelijk verwachten consumenten en de samenleving dat de sector blijft zoeken naar oplossingen die economisch haalbaar, sociaal gedragen en ecologisch verantwoord zijn.

Landbouwgrond is een uitdaging

Tijdens zijn toelichting ging Joris Relaes in op verschillende ontwikkelingen die bepalend zijn voor de toekomst van de land- en tuinbouw.

De eerste grote uitdaging is landbouwgrond. Dan gaat het over de beschikbaarheid van grond, die momenteel bijzonder duur is. Maar het gaat ook om de kwaliteit van de grond. Het goed zorgen voor onze bodem wordt een van de grootste uitdagingen voor de komende jaren. Enkel op die manier zal de sector oplossingen kunnen vinden voor veranderende klimaatomstandigheden, druk op natuurlijke hulpbronnen en regelgeving.

Het gezinsbedrijf onder druk

Volgens Joris Relaes vormt de toekomst van het gezinsbedrijf een tweede grote uitdaging. Het landbouwmodel dat de voorbije 70 jaar de ruggengraat van de Vlaamse landbouw vormde, staat steeds meer onder druk. De administratieve lasten worden niet kleiner, ongeacht de politieke beloften, terwijl de kapitaalbehoefte voor een modern landbouwbedrijf blijft toenemen. Daardoor worden bedrijfsovernames almaar moeilijker. De sector en de overheid moet nadenken over andere samenwerkingsvormen en bedrijfsformats. In een aantal mediaoptredens had Relaes het over de Agro-kmo. Dit is geen ideaal beeld, maar wel een formule waar we over moeten nadenken.

Troeven

Vlaanderen beschikt over sterke troeven voor een toekomstgerichte landbouw: bekwame en ondernemende land- en tuinbouwers, een grote expertise in onderzoek en innovatie, vruchtbare productieomstandigheden, een sterke voedingsindustrie en bemiddelde consumenten die steeds meer belang hechten aan kwaliteitsvolle, lokale voeding. Door die krachten te bundelen, kan onze landbouw ook morgen economisch rendabel, ecologisch verantwoord en stevig verankerd in de samenleving blijven.

Joris Relaes: “De toekomst van de landbouw wordt niet door één partij alleen bepaald.”

Samen werken aan de toekomst

De bijeenkomst maakte duidelijk dat de toekomst van landbouw niet door één partij alleen wordt bepaald. Boerenbond blijft zich inzetten voor een sterk en toekomstgericht landbouwbeleid, terwijl Landelijke Gilden de verbinding met het platteland en de samenleving versterkt.

De gezamenlijke avond bood ruimte voor een open gesprek over de rol van landbouw in onze maatschappij. De aanwezigen kregen niet alleen inzicht in de uitdagingen die voor ons liggen, maar ook in de kansen om er samen mee aan de slag te gaan.

Met zijn heldere toelichting bracht Joris Relaes een genuanceerd en hoopvol verhaal. Zijn boodschap was duidelijk: er zijn grote uitdagingen, maar door samenwerking, innovatie en vertrouwen kan de landbouwsector blijven bouwen aan een sterke toekomst.