Boerenbond vraagt brede, onderbouwde aanpak voor bestuivers

Dit voorjaar liep er een openbare raadpleging over het ontwerp van het Federaal Bestuiversplan 2026-2028, georganiseerd door de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu. Ook Boerenbond gaf zijn advies. Een samenvatting van onze vragen.

​Geïntegreerde aanpak

Met het Federaal Bestuiversplan wil de federale overheid de achteruitgang van bestuivers stoppen en hun leefomgeving verbeteren. Bestuivers zijn cruciaal voor de bestuiving van bepaalde planten en imkeren wordt dan ook aanzien als landbouwactiviteit.

​Het plan omvat maatregelen voor zowel honingbijenkolonies als wilde bestuivers, zoals wilde bijen, vlinders en zweefvliegen. Het zet alle beschikbare hefbomen in - wetenschappelijk onderzoek, specifieke projecten enzovoort - via een geïntegreerde aanpak. Daarvoor werken verschillende bevoegde federale instanties samen.

Vanuit Boerenbond ondersteunen we die ambitie, maar we vragen dat het definitieve plan feitelijk correct, wetenschappelijk stevig en socio-economisch evenwichtig wordt uitgewerkt.

Maak een objectieve analyse van bijensterfte

In 2012-2013 werd de hoogste wintersterfte van honingbijen opgetekend: 32,4 %, in 2018 was dat het laagst: 14,4%. Deze cijfers blijven schommelen. Een aantal jaar geleden werd gedacht dat de grootste oorzaak van wintersterfte lag bij het gebruik van neonicotinoïden. Door het verbod daarop (enkel acetamiprid is nog toegelaten), verdween een belangrijk deel van het middelenpakket voor landbouwers, terwijl de bijen bleven sterven.

We vragen daarom om expliciet te onderzoeken wat de belangrijkste oorzaken zijn en welk effect eerdere beleidskeuzes hadden. Daarbij moet het plan ook oog hebben voor mogelijke andere factoren waarop vaak gewezen wordt door imkers, zoals ziekteverwekkers, parasieten (bv. Varroa) en invasieve uitheemse soorten.

Daarnaast kennen we graag objectief de meerwaarde van initiatieven uit het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB), waarbij bufferstroken, ecoregelingen en beheersovereenkomsten zorgen voor nieuwe faunamengsels die graag fungeren als habitat voor bestuivers. Boerenbond vraagt dat de Europese context correct wordt vertaald en dat het bestuiversplan beter wordt afgestemd op monitoring en op de richtlijnen voor natuurherstel, zodat middelen efficiënt worden ingezet en processen niet naast elkaar lopen.

Betrek de landbouwers

In de uitvoering van het plan wil Boerenbond mee aan tafel: landbouworganisaties horen thuis in de geplande werkgroep bijen. Verder vragen we dat de impact op bestuivers breed wordt bekeken: door niet enkel naar landbouw te kijken maar ook naar particulier gebruik van middelen en mogelijke druk die er is vanuit andere sectoren. Hierbij is een holistische aanpak belangrijk, waar zowel aandacht is voor het ecologische aspect als de economische realiteit. We zien ook mogelijkheden voor meer aandacht op groendaken en private tuinen.

Gelijk speelveld

Bij de herziening van de risicobeoordeling voor gewasbescherming vragen we dat in het actieplan expliciet wordt opgenomen dat er een gelijk speelveld nodig blijft (geen import met andere standaarden) en dat er werkbare alternatieven worden voorzien om teelten haalbaar te houden. We vragen dat er daarbij rekening wordt gehouden met actuele evoluties zoals precisietechniek in spuitapparatuur.

Samen tegen de Aziatische hoornaar

Tot slot vragen we een hogere prioriteit en consequente aanpak voor de Aziatische hoornaar, gezien de snelle uitbreiding op het terrein. Deze soort hebben we helemaal niet onder controle, het is belangrijk om hier blijvend op in te zetten.