Akkoord over barema’s landbouw, rundvee en varkenshouderij

​Guy Vandepoel, lid Hoofdbestuur Boerenbond en Katrien Helsen, SBB Bedrijfsdiensten

​Eind vorige week bereikten de landbouworganisaties Boerenbond en ABS voor Vlaanderen en FJA en FWA voor Wallonië een akkoord met de fiscale administratie over de barema’s voor de sectoren akkerbouw, rundvee en varkens.

​2025 gaf voor de verschillende sectoren een wisselend beeld op het vlak van rendabiliteit. Voor de landbouwbarema’s werd een akkoord bereikt, maar de onderhandelingen over de forfaits werden overschaduwd door de golf aan controles die de FOD financiën momenteel uitrolt in de landbouwsector. Vanuit Agrofront werd eerder al aangeklaagd dat dit niet conform de geest en de afspraken van het barema is. Het is niet zo moeilijk om bij controles op de beste bedrijven in jaren van gunstige conjunctuur meerwinsten vast te stellen! De extreme volatiliteit van de inkomens door schommelende markten en klimatologische impact zorgt echter ook voor slechte jaren met rode cijfers op bedrijfsniveau en dat aspect van schommelende inkomsten wordt in controles nooit meegenomen. In het verleden werden al afspraken gemaakt met de fiscus om in de barema’s meer rekening te houden met de toenemende specialisatie en diversiteit binnen de sectoren, waardoor voor melk, varkens en aardappelen een progressietoeslag toegevoegd wordt aan het basisbarema en dit afhankelijk van de grootte van het bedrijf. Maar toch blijft de landbouwsector in het vizier van de controleurs. Extra winsten worden vastgesteld met terugwerkende kracht, wat oorzaak is van bijkomende rechtsonzekerheid. Een overleg rond de aanpak van de controles en de toekomst van het barema werd ondertussen toegezegd door de fiscus.

Barema’s akkerbouw dalen met 8,33%

Voor de akkerbouwteelten wordt gekeken naar de samenstelling van het specifieke teeltplan in de leemstreek. In de besprekingen wordt rekening gehouden met de evolutie van opbrengsten, verkoopsprijzen en kosten van granen, suikerbieten, aardappelen, vlas, peulvruchten en koolzaad. Er werden in 2025 meer granen uitgezaaid. De gemiddelde opbrengst van de granen steeg ten opzichte van het kletsnatte 2024 met ruim 30%, de prijsnoteringen van de granen kenden een bescheiden stijging van 13%. Een gelijkaardig beeld werd vastgesteld bij de suikerbieten, met een stijging van het rendement met 21% tot ruim 94 ton per ha en een even grote prijsdaling tot gemiddeld 31,2 euro/ton.

In 2025 is de grote malaise in de aardappelsector echter bepalend voor de evolutie van het barema akkerbouw. Het ruime aanbod van aardappelen door de forse areaaluitbreiding en meevallende rendementen zorgden voor een vrije val in de prijsvorming. Rekening houdende met een toenemend areaal contractaardappelen en een bodemnotering van de vrije aardappelen werd de gemiddelde prijs voor alle aardappelen vastgesteld op 122 euro/ton, wat een daling van ruim 22% betekent. Gezien de extreem lage notering voor vrije aardappelen moet er dit jaar geen toeslag aardappelen worden toegevoegd aan het barema akkerbouw voor het areaal aardappelen. Voor de teelten werd een stijging van de bemestingskosten (+10%) genoteerd. Voor fytoproducten (-2%) werd door een drogere zomer een lager volume voor ziektebestijding aangewend. Energiekosten (-2%) daalden beperkt. Bij de berekening van de SBW werd bovendien rekening gehouden met een stijging van alle andere kosten met minimaal de waarde van de indexstijging. In de SBW zijn de vergoedingen uitgekeerd door een brede weersverzekering of rampenfonds en compensaties voor opslag van koolstof in de bodem globaal verrekend. Een extra taxatie van die opbrengsten uit koolstofcertificaten zou helemaal niet stimulerend zijn voor landbouwers die als bedrijf bijdragen aan de oplossing van de klimaatopwarming. Ten slotte is ook de vergoeding die uitbetaald werd ter compensatie van een opgelegde nulbemesting, meegerekend in het bedrag van de SBW in de Vlaamse landbouwstreken. Landbouwers die hierdoor bijkomende beperkingen krijgen opgelegd op hun percelen, hoeven deze vergoedingen dus niet apart te vermelden in hun fiscale aangifte.

Barema’s melkvee stijgen met 27,04%

De melkveesector kon in 2024 opnieuw genieten van een gunstige conjunctuur. De combinatie van een goeie opbrengsten voor melk en vlees en slechts een beperkte stijging van de kosten, maakten dat een forse stijging van het barema genoteerd werd! De gemiddeld uitbetaalde melkprijs 2025 op basis van de BCZ-notering werd vastgesteld op €51,75/100 liter tegenover 47,79 vorig jaar. Aangezien de melkprijs >35 euro noteert, blijft de toe te passen progressiecoëfficiënt behouden op 5. De verhoging van het basisbarema moet toegepast worden voor een oppervlakte melk vanaf 35 ha en loopt tot 115 ha. Voor melkvee werd door de problemen met blauwtong geen productiviteitsstijging toegepast inzake melkproductie. De schade die aangericht werd door blauwtong kan bovenop de voorkomende sterfte in rekening gebracht worden op basis van een attest van de dierenarts. Ook de forse stijging van de verkoopsprijzen van koeien en kalveren werd in rekening gebracht bij de opbrengsten. De krachtvoederprijzen per ton noteerden in 2025 licht stijgend (+5%). Bij de ruwvoeders werd rekening gehouden met extra aankopen wat resulteerde in een stijging van 10% ruwvoederkosten. Onder de streep resulteert dit in een stijging van het melkveebarema met 27,04% waardoor 2025 nauw aansluit met 2022 als beste zuiveljaar ooit.

Barema vleesvee stijgt met 37,17%

De stijging van de rundvleesprijzen in 2025 was lang niet meer gezien. Bij de berekening van het vleesveebarema, worden de evoluties van 3 types bedrijven vastgesteld: een gesloten bedrijf met verkoop van slachtrijpe dieren, een opfokbedrijf met verkoop van kalveren en een afmestbedrijf. In het gesloten bedrijf werd voor de verschillende diergroepen een stijging van de vleesopbrengsten vastgesteld. Door tegenvallende vruchtbaarheid en daardoor beduidend minder geboren kalveren, werd voor kweekbedrijven de stijging beperkt tot ruim 10%. Bij de afmestbedrijven was de stijging beperkt, aangezien ook de magere dieren fors in prijs zijn gestegen. Het effect van blauwtong werd in alle bedrijfstypes in rekening gebracht en zal ook voor de inkomsten 2026 nog resulteren in minder te verkopen dieren. Aangezien er steeds minder dieren zijn in de vleesveesector en het areaal blijvend grasland op Belgisch niveau moet in stand gehouden worden, werd de gemiddelde veebezetting dit jaar ook verlaagd. Dit zorgt voor een matiging van het vleesveebarema. Met een forse stijging aan de opbrengstenzijde en beperkt stijgende kosten noteert het barema vleesvee inkomsten 2025 fors hoger. Net zoals bij melkvee kunnen buitengewone verliezen door blauwtong die zich voordeden in 2024, afgetrokken worden met een attest opgemaakt door de veearts. Het is van eind jaren ’80 geleden dat dergelijke hoge barema’s werden vastgesteld in de vleesveesector. Door een beter evenwicht op de rundvleesmarkt kan de sector hopelijk nog een tijdje profiteren van de gunstige conjunctuur. Tot slot nog vermelden dat voor de rundveesector de vergoedingen die uitbetaald werden door het sanitair fonds voor IBR-bestrijding, niet individueel moeten aangegeven worden, aangezien ze mee in rekening gebracht werden in de berekening van de SBW.

Dalende cijfers voor varkens

De varkenssector werd in 2025 opnieuw met dalende noteringen geconfronteerd. Bij de verkoopsprijzen van biggen werd een daling van 13 euro/big vastgesteld tot 43,5 euro/stuk. Het aantal biggen werd verhoogd met 1,5 tot 27,5 biggen per zeug. In combinatie met een beperkte daling van de voederkosten werd een semibrutowinst vastgesteld van 130 euro/zeug, wat fors lager is dan vorig jaar (420 euro/zeug). In de afmestbedrijven werden de lagere opzetprijzen voor biggen, ruimschoots gecompenseerd door verder dalende varkensprijsnoteringen. De Europese varkensmarkt vindt maar moeilijk een evenwicht, zodat de prijsdaling van de vleesvarkens oploopt tot 0,18 euro/kg. Op twee jaar tijd dalen de prijzen voor de baremaberekening al meer dan 30 cent per kg, De voorbije weken gingen de varkensnoteringen onverwacht verder onderuit, wat weinig goeds belooft voor de komende zomerperiode. In combinatie met beperkt lagere voederkosten zorgt dit voor dalende marges op de afmestbedrijven. Bij de vleesvarkens werd een SBW vastgesteld van 11 euro per verkocht vleesvarken tegenover 19 euro vorig jaar. Per vetgemest varken onder contract werd de SBW gelijk gehouden op 10 euro per afgeleverd varken. Er moet geen rekening gehouden worden met fictieve zeugen in geval van hogere productiviteit vermits er, naar analogie met de andere sectoren, ook in de varkenssector een hogere SBW toegepast wordt bij grotere bedrijven door toevoeging van een progressie aan het basisbarema.

Extra forfaitaire aftrek als compensatie voor hoge brandstofprijzen

Tot slot nog aandacht voor een compensatie voor alle forfaitair belaste bedrijven die de gestegen energiefactuur niet kunnen recupereren als kosten. Eind april besliste de federale regering een pakket maatregelen ter compensatie van de hoge brandstofprijzen voor inkomstenjaar 2025. Concreet kan iedere landbouwer voor de inkomsten 2025 een bijzondere forfaitaire extra energiekost van 64 euro/ha inbrengen. Dit is van toepassing op de oppervlakte die wordt weerhouden voor de maximale forfaitaire loonberekening. Dit bedrag kan toegepast worden bovenop de bewezen kosten voor loonwerk zonder dat hiervoor extra bewijsstukken dienen voorgelegd te worden. Er werd in de onderhandelingen van uit gegaan, dat de hoge energiefactuur zorgt voor 10% extra kosten, berekend op basis van het maximale aftrekbare bedrag van 640 euro/ha. De regering besliste deze maatregel al toe te passen voor de inkomsten 2025, zodat de bedrijven in het lopende teeltjaar al een extra voordeel hebben om de energiefactuur te matigen.