De eerste resultaten van het onderzoek naar herfstframbozen onder zonnepanelen op pcfruit tonen aan dat agrivoltaics een interessant toekomstperspectief biedt voor de Vlaamse kleinfruitsector”, communiceert Limburgs gedeputeerde Inge Moors (cd&v), bevoegd voor Landbouw & Platteland en voorzitter van pcfruit.
Vorig jaar stelde pcfruit in Sint-Truiden een nieuwe proefopstelling voor binnen het VLAIO-project AgriPV, waarin pcfruit, KU Leuven en Boerenbond onderzoeken hoe landbouw en zonne-energie elkaar kunnen versterken. Agrivoltaics is een technologie waarbij gewassen onder zonnepanelen worden geteeld. Die zonnepanelen bestaan deels uit fotovoltaïsche cellen, zoals de zonnepanelen op een dak, maar zijn ook gedeeltelijk lichtdoorlatend zodat de gewassen eronder voldoende licht krijgen voor de fotosynthese. De proefsite met frambozen onder zonnepanelen is een primeur voor Vlaanderen. Er worden 4 types van zonnepanelen getest. Onderzoekers gaan er na hoe verschillende types en transparanties van zonnepanelen de groei, opbrengst en kwaliteit van kleinfruit beïnvloeden.
Dit jaar werden onder de agrivoltaics-opstelling herfstframbozen van het ras Kwanza aangeplant. Daarbij werd niet alleen gekeken naar productie en vruchtkwaliteit, maar ook naar watergebruik, klimaat, ziekten en plagen.
Minder water, zonder opbrengstverlies
Een belangrijke vraag in het onderzoek is of frambozen onder agrivoltaics met minder water geteeld kunnen worden. Daarom kregen sommige planten de gebruikelijke hoeveelheid voedingswater, terwijl andere het met 25% minder moesten doen.
De eerste resultaten zijn veelbelovend. Omdat de planten onder de zonnepanelen minder zonlicht ontvangen, verdampen ze ook minder water. Daardoor blijkt het mogelijk om herfstframbozen met minder voedingswater te telen. Als die resultaten zich de komende jaren bevestigen, kunnen de frambozen met minder water geteeld worden.
Sterke scheuten als basis voor volgend jaar
Naast het waterverbruik viel ook de groei van de planten op. Onder de agrivoltaics-opstelling ontwikkelden de frambozen langere scheuten dan onder de traditionele regenkap. Dat komt doordat de planten iets minder zonlicht ontvangen.
Volgens de onderzoekers zijn die scheuten bovendien van goede kwaliteit. Dat is belangrijk, want sterke scheuten vormen bij verschillende kleinfruitsoorten de basis voor een goede productie in het volgende teeltjaar.
Meer kwaliteitsfruit
Hoewel de oogst nog loopt, tonen de eerste cijfers een opvallend verschil in vruchtkwaliteit. Onder de agrivoltaics-opstellingen werd voorlopig meer klasse 1-fruit geoogst dan onder de traditionele regenkap. Dat is belangrijk, omdat die frambozen de hoogste marktwaarde hebben.
De totale productie verschilde echter naargelang het type opstelling. Onder bepaalde types zonnepanelen lag de opbrengst lager dan onder een regenkap. Dat is te wijten aan de sterke vermindering van de hoeveelheid licht die de planten bereikt. Sommige opstellingen presteerden qua opbrengst wel vergelijkbaar met de traditionele regenkap die uit plastic bestaat.
In die verschillen schuilt de meerwaarde van het onderzoek. De onderzoekers willen achterhalen welke types zonnepanelen en welke mate van lichtdoorlaatbaarheid het best geschikt zijn voor frambozen en andere kleinfruitsoorten.
Langere oogstperiode
Onder de agrivoltaics-opstellingen startte de oogst ongeveer vier dagen later dan onder de regenkap. Tegelijk konden eind oktober nog steeds frambozen worden geplukt onder de zonnepanelen, terwijl de oogst onder de regenkappen al was afgelopen.
Dat wijst erop dat de oogstperiode mogelijk iets verschuift en verlengt. Voor telers kan dat een voordeel zijn, omdat ze langer Belgische frambozen kunnen aanbieden wanneer er minder lokaal fruit op de markt beschikbaar is.
Dit jaar volgden de onderzoekers de productie van de verse planten op. Volgend jaar wordt dezelfde aanplant verder opgevolgd om ook de opbrengst van de overwinterende scheuten in kaart te brengen. Zo willen zij een globaal beeld krijgen van de totale productie van herfstframbozen over de volledige productiecyclus.
Geen verschil in ziekten en plagen
Ook wat ziekten, plagen en nuttige insecten betreft, werden geen verschillen waargenomen tussen de regenkappen en de agrivoltaics.
Koeler microklimaat tijdens warme periodes
Ook de temperatuur, luchtvochtigheid en lichthoeveelheid onder de verschillende systemen werd nauwkeurig opgevolgd. Daarbij werd vastgesteld dat onder een regenkap 70% van het zonlicht de planten bereikt. Onder een agrivoltaics-opstelling met 50% transparantie bereikt ongeveer 30% van het zonlicht de planten.
Voor de luchtvochtigheid werden geen verschillen vastgesteld. Voor de temperatuur was dat wel het geval. Onder de agrivoltaics-opstellingen lag die gemiddeld ongeveer 1 °C lager dan onder een regenkap. Tijdens extreme hittedagen liep dat verschil zelfs op tot 3 °C. Dat zorgt niet alleen voor een aangenamer werkklimaat voor de medewerkers, maar kan ook bijdragen aan een betere weerbaarheid van het gewas tegen steeds vaker voorkomende hittepieken. “Agrivoltaics kunnen dus in hete zomers bijdragen tot een betere teelt”, vult Dany Bylemans, directeur van pcfruit, aan.
Veelbelovende start
“De komende jaren wordt het onderzoek verdergezet. Daarbij wordt niet alleen de volledige productiecyclus opgevolgd, maar ook onderzocht hoe landbouw en energieproductie elkaar kunnen versterken. De eerste resultaten tonen alvast aan dat agrivoltaics perspectief biedt voor een duurzame fruitteelt met minder waterverbruik, meer kwaliteitsfruit, een koeler teeltklimaat en mogelijk zelfs een langere beschikbaarheid van Belgische frambozen”, besluit gedeputeerde Inge Moors.
Boerenbond heeft een aantal bedenkingen bij de nitraatresiducampagne die momenteel aan de gang is. We zoomen dieper in op de landbouwcijfers en gaan op zoek naar de lievelingskost van de Vlaming.
Vlaamse perentelers wachten al jaren op toegang tot de Japanse markt. Jo Brouns vraagt Europa om druk te zetten. Vanuit Boerenbond willen we ook meer aandacht voor promotie dichter bij huis.
Ontdek tijdens deze Lunchdate op 12 november hoe je als bedrijf slimmer met water omgaat: van grondwater en drainage tot regenwater opwaarderen, wateropslag en innovatieve buffering.
Controleer je verzamelaanvraag tijdig. Pas nateelten, percelen voor organisch materiaal en duurzame praktijken aan, of schrap je aanvraag voor inkomenssteun voor de deadline.
Statbel organiseert de landbouwenquête 2026 om de structuur en activiteiten van Belgische landbouwbedrijven in kaart te brengen. Vul ze zeker in en draag zo bij aan betere landbouwcijfers.
De nieuwe meetmethode en uitdagende weersomstandigheden zorgen voor onrust over de nitraatresiducampagne 2026. Deel je resultaten via het meldpunt, schrijf je in voor het webinar en ontdek wat Boerenbond vraagt.
Praktische opleidingen helpen landbouwers veilig werken met mestgassen. Ontdek de risico’s, leer preventiemaatregelen en schrijf je tijdig in voor een gratis opleiding in West-Vlaanderen.
De Vlaamse Regering start het GRUP voor de CO₂-leiding tussen Opwijk en Lievegem. Ontdek wat het tracé betekent voor landbouwers en hoe je tot 11 december 2026 opmerkingen of bezwaren kunt indienen.
Ontdek tijdens deze Lunchdate op 12 november hoe je als bedrijf slimmer met water omgaat: van grondwater en drainage tot regenwater opwaarderen, wateropslag en innovatieve buffering.
De nieuwe meetmethode en uitdagende weersomstandigheden zorgen voor onrust over de nitraatresiducampagne 2026. Deel je resultaten via het meldpunt, schrijf je in voor het webinar en ontdek wat Boerenbond vraagt.
Vanaf januari 2027 berekent Klimrek de klimaatimpact van mengvoeders nauwkeuriger en met minder administratie. Plan je in 2027 een klimaatscan voor boekjaar 2026? Informeer dan nu je mengvoederfabrikant.
In Nossegem is het grondwitloofseizoen feestelijk geopend. Ontdek hoe telers, de provincie en lokale bestuurders deze arbeidsintensieve traditie in de kijker zetten.
