​Tolsma Optica S brengt kwaliteitscontrole en bewaring dichter bij elkaar

Bij het inschuren van aardappelen komt traditioneel vooral één vraag aan bod: hoe krijg je de oogst zo snel mogelijk en met zo weinig mogelijk stenen, kluiten en loof de bewaring in? Met de nieuwe Optica S wil Tolsma-Grisnich daar een extra dimensie aan toevoegen. Camera's brengen niet alleen verontreinigingen in beeld, maar verzamelen ook informatie over de kwaliteit van de aardappelen. Die gegevens kunnen in de toekomst worden gebruikt om de bewaring beter af te stemmen op de partij die binnenkomt.

De Optica S werd ongeveer een maand voor PotatoEurope gelanceerd en was daar voor de tweede keer op een beurs te zien. De machine is bedoeld voor de inslag van aardappelen en uien, meteen na de oogst. Waar de bestaande Optica Q vooral als optische leestafel wordt ingezet, is de Optica S ontworpen om grote hoeveelheden product rechtstreeks vanaf de stortbak te verwerken.

De capaciteit loopt op tot ongeveer 80 ton per uur. Dat is belangrijk bij het inschuren, want de teler wil de oogst zo vlot mogelijk van het veld naar de bewaring krijgen. Tegelijk moeten stenen, kluiten en andere ongewenste materialen zo veel mogelijk uit de productstroom worden gehaald.

Camera's kijken mee tijdens het inschuren

De Optica S werkt met een spijlenband. Daardoor kunnen kleine stukjes loof, grond en stenen tussen de spijlen door vallen. Boven de band zitten vier camera's die de aardappelen voortdurend in beeld brengen.

De camera's kunnen onder meer stenen, kluiten, groene aardappelen en andere zichtbare kwaliteitsproblemen herkennen. De machine kan op basis daarvan producten uit de stroom verwijderen.

Er is wel een verschil met een optische leestafel met rollen. Daar draait de aardappel rond, waardoor de volledige buitenkant kan worden bekeken. Op de spijlenband draait de aardappel niet noodzakelijk volledig rond. De Optica S is daardoor in de eerste plaats bedoeld om grote hoeveelheden product snel te controleren en ongewenst materiaal uit de stroom te halen, eerder dan om elke aardappel vanuit alle hoeken volledig op kwaliteit te beoordelen.

Dat onderscheid is belangrijk voor de toepassing. Bij het inschuren wil een teler vooral vermijden dat stenen, kluiten of duidelijk afwijkende producten mee de bewaring ingaan, zonder daarvoor de capaciteit van de inslag sterk te verlagen.

Van camerabeeld naar kwaliteitsdata

De interessante ontwikkeling zit volgens Tolsma echter niet alleen in wat de machine op dat moment uit de productstroom haalt. De beelden leveren ook informatie over de kwaliteit van de partij. De camerabeelden worden gekoppeld aan kwaliteitskenmerken en opgeslagen. Die informatie kan vervolgens met AI worden geanalyseerd. Hoe meer machines draaien en hoe meer beelden en kwaliteitsgegevens beschikbaar komen, hoe meer het systeem kan leren.

Daarmee verschuift de functie van de camera's. Ze dienen niet alleen om op het moment zelf een aardappel of verontreiniging te herkennen, maar kunnen ook gegevens opleveren die later in het proces opnieuw bruikbaar zijn. Dat opent volgens de fabrikant de weg naar een verdere koppeling met de bewaring. Vandaag wordt een partij aardappelen ingeschuurd op basis van de informatie die op dat moment beschikbaar is. In de toekomst kan de bewaarcomputer die kwaliteitsinformatie mee in rekening brengen.

Bewaring kan rekening houden met de kwaliteit

De gedachte daarachter is eenvoudig. Als bij het inschuren bekend is hoeveel procent van een partij bijvoorbeeld aan een bepaalde kwaliteitsklasse voldoet, welke maatverdeling aanwezig is en welke kwaliteitsproblemen voorkomen, kan die informatie worden meegenomen in de bewaarstrategie.

Tolsma werkt aan een systeem waarbij informatie uit verschillende stappen in de keten uiteindelijk met elkaar verbonden wordt. Gegevens die al tijdens de teelt worden verzameld, bijvoorbeeld via andere machines, kunnen daarbij in de toekomst samenkomen met de informatie die tijdens het inschuren wordt verzameld.

De bedoeling is dat de bewaarcomputer daardoor niet alleen weet hoeveel aardappelen binnenkomen, maar ook wat voor partij er binnenkomt. Op basis daarvan kan de bewaring beter anticiperen op de eigenschappen van het product. Die volledige koppeling is vandaag nog niet gerealiseerd. Tolsma werkt er stapsgewijs naartoe. De Optica S vormt wel een belangrijke schakel omdat de kwaliteitsinformatie al bij de ingang van de bewaring wordt verzameld.

Voor de teler kan dat uiteindelijk een belangrijk voordeel opleveren. Een aardappelbewaring draait immers niet alleen om temperatuur en ventilatie, maar ook om het zo goed mogelijk bewaren van een product met bepaalde eigenschappen. Hoe meer de computer over dat product weet, hoe gerichter de bewaring kan worden aangestuurd.