Tijd voor onkruidbestrijding in wintergranen

​Met de uitzaai van wintergerst vanaf de tweede helft van september en wintertarwe vanaf oktober breekt opnieuw een belangrijk moment aan in de teelt van wintergranen. Daarom zetten we graag enkele recente ontwikkelingen en aandachtspunten in de onkruidbestrijding op een rij.

​Einde flufenacet

De laatste jaren zien we de druk van moeilijk te bestrijden grassen zoals (resistente) windhalm, duist en raaigras toenemen. Daarnaast is 2026 het laatste jaar voor het gebruik van flufenacet-houdende producten (Quirinus, Herold, Mertil, Pontos, Battle…) die tot nu toe de basis vormden ter bestrijding van moeilijke grassen. Vanaf 2027 verwachten we enkele nieuwe producten. Toch zal 2026 een overgangsjaar zijn voor vele telers, aangezien niet iedereen voldoende product van vorig jaar beschikbaar heeft. We kijken daarom nu al naar mogelijk alternatieven.

‹

›

​Start in het najaar

Met de uitbreiding van resistente grassen is een bestrijding met voorjaarsmiddelen moeilijk of soms zelfs niet meer mogelijk. Raaigras kan targetresistent zijn tegen zowel de groep van de ACC’ase- (zie groep 3 foto) en de ALS-herbiciden (zie groep 1 foto). Een najaarsbehandeling biedt hier de enige oplossing en vormt alsmaar vaker de basis. Bij resistente windhalm werkt enkel nog de actieve stof pinoxaden (Axial, Axeo) uit de ACC’ase groep. Klik hier voor een grotere afbeelding.

Duist kan dan weer metabolisch resistent zijn tegen beide van voorgenoemde groepen en kiemt voor 90% in het najaar. Voor een maximale bestrijding in het voorjaar maken we een combinatie van zowel ALS- en ACC’ase herbiciden. Toch bestrijd je ook deze best al in de winter voor een voldoende resultaat. Daarnaast concurreren overwinterende onkruiden met het graan en bevinden ze zich al in een groter stadium in het voorjaar wat hen moeilijker te bestrijden maakt. De bestrijding na de winter moet zo snel mogelijk gebeuren, al zijn we hier eerst nog afhankelijk van de berijdbaarheid van het veld.

​Voorjaarsmiddelen

Voorjaarsmiddelen (zie foto) komen slechts uit 3 verschillende werkzame groepen: de ALS-herbiciden [groep 1] (werking vs breedbladigen en/of grassen, bv. iodosulfuron, mesosulfuron, metsulfuron, thifensulfuron, florasulam, pyroxsulam,…), de ACC’ase [groep 3] (werking versus grassen, bijvoorbeeld pinoxaden, fenoxaprop) en de hormoonstoffen [groep 2] (werking vs breedbladigen, bijvoorbeeld MCPA, fluroxypyr, 2,4D, halauxifen …). Let op, enkele middelen uit deze groepen hebben ook een toelating in het najaar, aan een lagere dosering dan het voorjaar. Denk daarbij bijvoorbeeld aan Axial, Axeo, Zypar, Mattera …

Najaarsmiddelen

Najaarsmiddelen (zie foto: groep 4, 5, 6, 7, 8) behoren tot andere werkzame groepen dan de voorjaarsmiddelen (groep 1, 2, 3), zie HRAC 2024. Hiertoe behoren chloortoluron (CTU) [groep 4], diflufenican (DFF) [groep 5], beflubutamide [groep 5], picolinafen [groep 5], en aclonifen [groep 6], triallaat [groep 7], flufenacet [groep 7], prosulfocarb [groep 7], pendimethalin [groep 8], isoxaben [groep 9]. Tegen deze middelen is tot nu toe nog geen resistentie van onkruiden gekend. Binnen het resistentiemanagement is het ideaal om deze te integreren in onze schema’s.

Oude schema’s

Tot dit jaar vormde flufenacet de basis met middelen zoals Quirinus, Herold, Pontos, Mertil … Deze middelen kunnen tevens een tweede actieve stof zoals picolinafen of diflufenican kunnen bevatten. Plaats deze middelen al dan niet in combinatie met chloortoluron om de werking tegen grassen en breedbladigen zoals kamille te versterken. Voor tarwe moet u opletten voor de gevoeligheid van het betrokken ras voor chloortoluron. Voor gevoelige rassen kan max. 1 l/ha, voor de andere tarwerassen en gerst is er geen probleem.

Nieuwe schema’s

Zonder flufenacet focussen we op combinaties van prosulfocarb (Defi, Jura Max, Moose), Aclonifen (Bianchi, Bandur Duo, Chanon, Mateno Duo), chloortoluron, diflufenican (Bandur Duo, Jura Max, Diflanil, Brodal) en tri-allaat (Avadex Factor, Clary). Daarnaast heeft pethoxamide (Mojang, Successor) recent een 120-dagen toelating verkregen van 01/09/2026 tot en met 29/12/2026 voor gebruik in de granen. We baseren onze keuze op de aanwezige onkruidflora.

Belangrijk is dat voor deze producten het zaaizaad voldoende bedekt moet zijn alvorens de onkruidbestrijding uit te voeren. Dit om uitdunning te vermijden. Enkele mogelijke schema’s zijn hier Quirinus, Mertil of Herold in combinatie met chloortoluron. Let wel op de erkenning per product. Quirinus en Herold mogen in voor- en na-opkomst. Mertil mag dan weer enkel in na-opkomst. Chloortoluron mag dan weer enkel in VO en vanaf dat 5 spruiten zichtbaar zijn, tot het einde van de uitstoeling.

Beperkingen

Zoals hierboven reeds duidelijk werd botsen de herbicidenschema’s per product op (wettelijke) uitdagingen volgens het etiket. Daarnaast kan je niet alle actieve stoffen binnen éénzelfde toepassing mengen. De producten Avadex Factor, Bianchi en Chanon mogen enkel in VO. Een middel zoals Bandur Duo mag dan weer in voor- en na-opkomst. Prosulfocarb-houdende producten (Defi, Jura Max…) mogen niet in menging met ureum-houdende producten (chloortoluron). Tot slot kan fytotoxiciteit optreden bij het achtereenvolgens gebruiken van middelen zoals bij een dubbele voor- en na-opkomst bij zware grassenproblemen.

Voor- of na-opkomst

In de schema’s met flufenacet kozen telers meestal voor een na-opkomst in combinatie met een bladluisbestrijding. Zonder flufenacet verschuift de focus naar een vooropkomst om moeilijke grassen voldoende te bestrijden. In dit geval is een aparte nabehandeling tegen bladluizen vereist, zeker in gerst.

In gerst zijn sommige combinaties van actieve stoffen met aclonifen niet mogelijk. Kies bijvoorbeeld voor een drieledige combinatie van DFF (Jura Max, Diflanil) met PSC (Jura Max, Defi) en ten derde pendimethalin (Stomp Aqua) of triallaat (Avedex Factor). Voor tarwe kan een drieledige combinatie van prosulfocarb, diflufenican en aclonifen de basis vormen, zoals Jura Max met Bianchi. Wanneer veel moeilijke grassen aanwezig zijn, vullen we aan met een vierde actieve stof zoals triallaat (Avadex Factor).

In de schema’s zonder flufenacet kan je in de na-opkomst nog bijkomend corrigeren met Axial, eventueel tezamen met chloortoluron en een bladluisbestrijding met een pyrethroïde zoals Patriot Protech, Karate Zeon ... Let op, Axial is in het najaar slechts toegelaten aan 0,9 l/ha, in het voorjaar aan 1,2 l/ha. In het voorjaar is een correctie mogelijk met middelen zoals Sigma Maxx, Capri, Axial.

​Stewardship prosulfocarb-houdende producten

​Om het gebruik van prosulfocarb-houdende producten (Jura Max, Defi ...) in de toekomst te vrijwaren is het belangrijk om enkele voorzorgsmaatregelen te nemen bij toepassing van deze producten. Hieronder een kort overzicht.

Frederik Goossens, Sanac en Hermoo Fyto