Hogent bouwt aan de landbouw van morgen

​Op de Proefhoeve in Bottelare tonen Hogent en UGent hoe de landbouw van morgen steeds concreter wordt. De site fungeert als praktijkgerichte proeftuin waar technologie zoals 5G, artificiële intelligentie, sensoren en drones samenkomen in toepassingen voor de landbouwsector. De focus ligt op datagedreven werken, met als doel efficiënter produceren met minder inputs en een beter economisch en ecologisch resultaat voor de landbouwer.

De ontwikkelingen passen binnen bredere beleidsprioriteiten zoals de eiwitstrategie en de digitale transformatie van de landbouw. Het bezoek van Vlaams minister Jo Brouns onderstreept het belang van deze innovaties voor de sector.

Een belangrijke basis is het privaat 5G-netwerk op de site, ontwikkeld binnen het Europese 5GENIUS-project in samenwerking met Citymesh. Sinds 2024 werd met Europese steun een 5G-infrastructuur uitgebouwd over drie campussen, goed voor bijna 40 hectare. Hogent is daarmee de eerste hogeschool in België die 5G op deze schaal inzet als digitale strategie. Hierdoor kunnen data van sensoren, drones en machines in real time worden doorgestuurd en verwerkt, ook op grote percelen waar klassieke wifi tekortschiet. Dat maakt snellere en beter onderbouwde beslissingen op het veld mogelijk.

Een belangrijk onderzoeksdomein is optimalisatie van het inkuilproces van ruwvoeders. Via proeven met microkuilen van slechts 2.75 liter inhoud worden diverse invloedsfactoren op het inkuilproces (gewassamenstelling, haksellengte, kuiladditieven, enz.) onderzocht. Op de proefhoeve werd recent een geklimatiseerde kamer geplaatst met daarin een robot die de microkuilen op regelmatige tijdstippen weegt om de kuilfermentatieverliezen op te volgen. Na uitkuilen worden de bekomen kuilvoeders door de robot opgevolgd via een thermale camera om broei te detecteren en via een hyperspectrale camera om voederwaarde, schimmelgroei en eventuele mycotoxineproductie op te volgen. De grote hoeveelheid data die hierbij gegenereerd wordt, wordt via het private 5G netwerk naar de server verstuurd. De inzichten bekomen via deze experimenten resulteren in gericht advies aan landbouwers om het inkuilproces van verschillende voedergewassen te optimaliseren, met als doel de nutritionele en de hygiënische kwaliteit te maximaliseren.

Op het veld zelf wordt gemeten via het EcoHarvest FieldLab, een mobiel ‘labo op wielen’ dat gewassen rechtstreeks op het perceel analyseert. Het platform meet opbrengst, kwaliteit en locatie met onder meer NIRS (Near InfraRed Spectroscopy) en RTK-GPS. Zo wordt duidelijk wat het effect is van bemesting, irrigatie of oogsttijdstip. Door de combinatie van sensoren ontstaat een volledig beeld van het perceel. Dat helpt landbouwers om gerichter te sturen op opbrengst, bodemgezondheid en biodiversiteit.

Op de proefhoeve wordt zo duidelijk hoe precisielandbouw stap voor stap praktijk wordt. Bodemsensoren meten vocht en groei, drones brengen stress in gewassen in beeld en machines werken steeds nauwkeuriger met GPS. Dat maakt het mogelijk om inputs zoals water, meststoffen en gewasbescherming gerichter in te zetten, met behoud van opbrengst.

Minister Brouns benadrukte tijdens zijn bezoek dat technologie essentieel is om landbouw zowel duurzaam als economisch leefbaar te houden. Precisie in het gebruik van inputs is volgens hem noodzakelijk om milieu en rendement te verzoenen, op voorwaarde dat landbouwers er zelf ook sterker van worden. Tot slot wees hij op de bredere context van de sector, met hoge lokale normen en tegelijk import uit regio’s met minder strikte regels. Volgens hem blijft het belangrijk om die realiteit mee te nemen in het debat over de toekomst van de Vlaamse landbouw.