Sectorvakgroep akkerbouw staat stil bij teeltplan 2026

​Teeltplan akkerbouwers staat voor bijzondere uitdaging

In de loop van 2025 werd het steeds meer duidelijk dat akkerbouwers veel meer dan ooit tevoren strategisch moeten nadenken over hun teeltplan voor 2026. Met enige nuance tussen de twee grote suikerverwerkers in België is toch duidelijk dat het areaal suikerbieten zal dalen. Dit naast een bieten- en suikerprijs die akkerbouwers niet stimuleert om hierin verder te doen. De sectorvakgroep blijft oproepen om samen met de bietensyndicaten verder te werken aan een toekomstplan voor de Belgische suikerindustrie. De aardappelteelt staat voor nog grotere uitdagingen. Aardappeltelers worden geconfronteerd met contractvoorstellen die tot 50% lager liggen in volume dan het voorgaande jaar. Bovenop de dramatische daling in aardappelcontracten is er ook nog een dalende contractprijs die ook oploopt richting 15 à 20%. De sectorvakgroep akkerbouw staat achter de oproep van Belpotato.be om zeer goed na te denken over het areaal aardappelen dat je gaat uitplanten. Het valt de sector zwaar dat er zoveel minder gecontracteerd wordt aan lagere contractprijzen, maar dat er wel een koppeling gevraagd wordt om pootgoed af te nemen in ruil voor een contract consumptieaardappelen. We moeten onafhankelijk van onze afnemers pootgoed kunnen blijven kopen. Strategisch gaan we de afweging maken in de loop van de komende periode of we niet moeten evolueren naar een minimale teeltrotatie met aardappelen van 1 jaar op 4. Ook akkerbouwmatige industriegroenten krijgen klappen, enerzijds door dalende prijzen en anderzijds door dalende contracthoeveelheden. Graan blijft een stabiele teelt, maar de prijsvorming staat dermate onder druk dat hier weinig rendement moet verwacht worden. Het grootste voordeel zit er dan in dat je bodem een jaar kan rusten tijdens de teelt van een graangewas. Een aantal landbouwers zoeken ook mogelijkheden in de ecoregeling met redelijke vergoedingen voor faunavriendelijke teelt, wat voor de sectorvakgroep akkerbouw eigenlijk geen duurzaam verdienmodel is. Met andere woorden, akkerbouwers zitten met de handen in het haar en zoeken naar duurzame en rendabele teelten.

Hoge verwachtingen over aanpassingen in Europees beleid

Door alle acties over het handelsakkoord Mercosur zou je kunnen denken dat Boerenbond tegen handel en bilaterale handelsakkoorden is, maar niets is minder waar. Wel moeten die handelsakkoorden wederzijdse belangen respecteren en moeten gevoelige producten worden beschermd. In die zin willen wij respect voor maatschappelijke keuzes zoals de voorwaarden in productiestandaarden en voedselveiligheid. In tegenstelling tot het Mercosur akkoord zit het nieuwe handelsakkoord met India veel meer gebalanceerd met meer aandacht voor een gelijk speelveld en productienormen. Omdat Europa voelt dat we ons in vele dossiers vastrijden in Europese wetgeving heeft Europa eindelijk voorstellen gelanceerd om dit aan te pakken. Hierin worden stresstests uitgevoerd in de habitatrichtlijn en de kaderrichtlijn water. Ook de nitraatrichtlijn wordt geëvalueerd en dat toont toch aan dat het hoogste politieke niveau de urgentie inziet. De sectorvakgroep wil snel resultaat zien, want zij hebben het gevoel dat dit zeker nog niet zichtbaar is bij onze Vlaamse of Belgische overheden. De sectorvakgroep is duidelijk dat het over resultaten moet gaan die zichtbaar zijn tot op het bedrijfsniveau. Positief zijn de voorstellen die gedaan worden over de aanpassingen in het beleid van gewasbescherming, maar de lat mag hoger liggen. Het mag ook gaan over een snellere toelating voor synthetische gewasbeschermingsmiddelen en niet enkel over de biologische, kijken naar risico’s en gevaren is belangrijker dan de oorsprong van het product. Het vereenvoudigen van het gewasbeschermingsmiddelenregister is hierin ook cruciaal en mag niet beperkt blijven tot een vereenvoudiging bij het gebruik van biologicals.

Werkbare oplossingen voor probleemonkruiden zijn cruciaal

De problematiek van probleemonkruiden zoals knolcyperus, doornappel en distels blijft de gemoederen bedaren. De vraag die de sectorvakgroep zich hier stelt, gaat erover of de wetgeving wel voldoende rekening houdt met de situatie op het terrein. De huidige regelgeving omtrent doornappel mag behouden blijven, maar er moet blijvend ingezet worden op sensibilisering zowel binnen als buiten de landbouw. Een extra aandachtspunt die de sectorvakgroep wil belichten zijn duidelijke noodzakelijke afspraken tussen de pachter en de verpachter wie de doornappels effectief gaat verwijderen. Daarnaast moeten we werk maken van een Vlaams afsprakenkader over hoe doornappels kunnen aangevoerd en verwerkt worden richting afvalintercommunales. De sectorvakgroep oordeelt dat het beleid met betrekking tot knolcyperus eigenlijk voorbijgestreefd is. Hier vragen wij een afschaffing van het teeltverbod gezien de reeds zeer ruime verspreiding. Wel is het cruciaal om meer in te zetten op een bestrijdingsplicht in teelten waar de bestrijding mogelijk is, alsook in bufferstroken waar de bestrijdingsmogelijkheden op vandaag zeer beperkt zijn. Pleksgewijze bestrijding of uitzonderingen op maaibeperkingen in ecoregelingen en beheersovereenkomsten zouden terug mogelijk moeten worden in functie van de bestrijding van knolcyperus.