Kevin Vandevelde: “De juiste tools vinden, om de juiste keuzes te maken”

Kevin Vandevelde zit in de technische adviesraad tomaat van Agrotopia. Via die weg hoorde de teler voor het eerst over het project DigiKas. Dat project onderzoekt welke digitale tools voor de glastuinbouw beschikbaar zijn, wat ze doen en vooral of ze nuttig en bruikbaar zijn. Kevin was meteen geïnteresseerd en experimenteert sinds kort dus nog meer met digitalisering. “De kas wordt alleen maar groter. We kunnen zelf niet elke individuele plant bekijken. Digitale tools kunnen ons helpen bij de opvolging.”

(lees verder onder de video)

We spreken Kevin in het paprikabedrijf Delipa in Zedelgem. Kevin richtte het bedrijf vijf jaar geleden op samen met echtgenote Lies Ranson, als aanvulling op hun tomatenbedrijf in Frankrijk. “Mijn ouders hebben hier vroeger altijd tomaten gekweekt. Wij zijn bewust overgeschakeld op paprika. Die teelt sprak mij altijd al aan. Het vormt ook een mooie aanvulling op de tomaten die we kweken in Noord-Frankrijk. Onze klanten daar waren geïnteresseerd om ook paprika vast te leggen en zo hebben we de link gemaakt. We starten intussen aan onze zesde teelt in de kas hier. Eerst teelden we vier kleuren, maar op een oppervlakte van 2 ha bleek dat te veel rompslomp. Om efficiënter te werken, telen we nu 60% rood en 40% oranje.”

Tussen West-Vlaanderen en Noord-Frankrijk

Dat Kevin voor de tomatenteelt naar Frankrijk is uitgeweken, is een rechtstreeks gevolg van de schaarste aan mogelijkheden in Vlaanderen. “Ik ben hier geboren en opgegroeid en heb mijn ouders altijd geholpen in de tomaten. Maar we wilden graag uitbreiden en dat bleek in de streek moeilijk. Uiteindelijk zijn we in Arques in Frankrijk beland. Sinds 2019 woon ik daar met mijn gezin. Het grote voordeel dat ik heb, is dat mijn ouders hier nog wonen. Mijn vader Henk bekommert zich over de teelt en het water en klimaat in de serre. We kunnen ook rekenen op vaste medewerker Luc die al jaren lang voor ons werkt en de teelt, productie en arbeid opvolgt. Zelf leg ik mij voornamelijk toe op de contacten met de klant. Een keer per week ben ik in Zedelgem, de rest van de tijd in Frankrijk.”

Het bedrijf van Kevin doet het goed, maar dat wil niet zeggen dat er geen uitdagingen zijn. “Ziektevrij blijven, antwoorden op het energievraagstuk vinden, onze milieu-impact beperken, rendement halen, zorgen dat de klant tevreden is en personeel. Dat zijn de grootste werkpunten. En nog een uitdaging: wij als teler zien een plant en volgen die op. Maar de kassen worden groter. We zien niet alle planten. Wij hebben wel de ervaring, maar we zitten niet overal met onze neus op. Eigenlijk zouden we dat wel moeten doen om kwaliteitsgericht te werken en optimale rendementen te halen. De klant wordt alleen maar veeleisender. Daar moeten wij op kunnen inspelen, hierin zie ik mogelijkheden voor digitalisering. Computers worden slimmer en slimmer, maar ze werken niet met dezelfde passie als wij, telers. Er zal wel een dag komen dat computers slimmer zijn dan wij. Ik geloof erin dat dat nog wel even zal duren. Ik zie het nog niet meteen zitten dat ze de volledige sturing van de teelt overnemen, maar er zitten zeker wel kansen in.”

“Computers worden slimmer en slimmer, maar ze werken niet met dezelfde passie als wij.”

De juiste beslissingen

Via de technische adviesraad tomaat van Agrotopia kreeg Kevin bericht over het DigiKas-project en zijn interesse was gewekt. “Ik hoop vooral dat DigiKas ons als sector kan helpen om de juiste tools te krijgen, waarmee we de juiste beslissingen kunnen nemen. Er is nu al een pak informatie beschikbaar, er zijn veel mogelijke meetinstrumenten die je kunnen helpen, allemaal met hun eigen programma. En dan heb je natuurlijk ook nog je eigen computer. Ik vraag mij als teler af: wat is wijsheid, wat is juist, waarop kan ik mij baseren? En ook: waar moet ik beter niet in investeren? Het belangrijkste is dat wij als teler erop vooruit gaan. We hebben onze ervaring en die is waardevol. Maar wij zien enkel de buitenkant. Sensoren registreren ook wat er binnenin de plant gebeurt. Ze helpen ons als teler dus ook om beter te worden.”

Sensoren helpen de teler om beter te worden.

Kevin maakt momenteel al actief gebruik van enkele digitale tools. “Een automatische klimaatsturing was voor ons een must en is voor mij de basis. Voor warme groenteteelt moet je goed inspelen op hoe warm en vochtig het is. Als dat niet geautomatiseerd gebeurt, loopt je zeker iets mis. Ik heb ook geëxperimenteerd met GroSens van Grodan voor het meten van het vochtgehalte. Sinds vorig jaar gebruiken we in de serre in Frankrijk ook de sensoren van 2grow. Die werken via een ring die rond de stam gaat en de sapstroom meet. Ik moet toegeven dat ik er initieel niet zo voor openstond, maar uiteindelijk ben ik toch beginnen testen. In de piekmomenten, wanneer alles vlot loopt, heb je zo’n sensor niet nodig. Maar wanneer het plots heel heet of koud wordt, of op donkere dagen, dan helpt het wel. Ik vind het ook leerrijk om de resultaten van de sensoren af te toetsen tegen mijn eigen gevoel. Heb ik de situatie goed ingeschat? En indien niet: waarom zat ik ernaast, wat zijn de oorzaken?”

“Er zijn veel mogelijke technologieën en je moet als teler iets vinden waar je jezelf goed bij voelt, anders ga je het toch niet goed gebruiken. Daarvoor kijk ik echt wel in de richting van het DigiKas-project. Ik hoop dat daar uit komt wat echt goed is. Als je snel iets moet vinden, is het te veel als je tien sensoren met een eigen dashboard moet bekijken. Ik zou graag een geïntegreerd en goed werkend systeem vinden.”

“Na de eigenlijke teelt zit er trouwens ook nog digitalisering in ons productieproces. We hebben een sorteermachine met camera die de vruchten op kleur, grootte en gewicht sorteert, en automatische oogstwagentjes in de kas om het verkeer efficiënt te laten verlopen. En ik verwacht dat we in de toekomst nog wel op andere vlakken digitaler gaan werken. De contacten met de veiling lopen nu - zowel voor tomaat als voor paprika - via mail. Dat moet digitaler worden, het is iets dat in onze overlegmomenten wel aan bod komt. Vooral jonge kwekers denken aan bijvoorbeeld een app. De wereld gaat sneller, we moeten mee en we willen vooral niet altijd achter de computer zitten.”

“Veiligheid is daarbij ook belangrijk. Ik heb misschien geen geheimen, maar een hacker zou het bedrijf wel helemaal op zijn kop kunnen zetten. Beveiliging daartegen is essentieel. En hoewel elk bedrijf net een beetje anders is, moet data delen ook bewust gebeuren. Wie daarin investeert, moet op een of andere manier gecompenseerd worden. Het mag niet zo zijn dat sommigen erin investeren en anderen met de kennis gaan lopen.”

Toekomst

“We zijn in het noorden van Frankrijk ons eigen tomatenmerk aan het uitbouwen: Coeur En Or. Hopelijk gaat dat goed lopen. Sowieso is uitbreiding in tomaat en paprika een droom. Ideaal en efficiënt zou dat op één locatie zijn, maar we moeten zien wat mogelijk is. We waren bij de eersten die in het noorden van Frankrijk met tomaat begonnen zijn. En daarna waren we een van de eersten met paprika op REO. We hebben twee keer een gat opgevuld door omstandigheden, zonder dat dat eigenlijk de bedoeling was. Wie weet wat er nog komt!”

“Wat fantastisch zou zijn is als meer mensen weten wat het inhoudt om groenten en fruit te kweken. Er zijn altijd hoogtes en laagtes, dat is zo bij elke job, maar de eisen worden alleen maar hoger en de erkenning en wil om te betalen blijven achterwege. In onze sector wordt hard gewerkt. Het werk van al onze medewerkers moet naar waarde geschat worden. Op het vlak van erkenning liggen er zeker nog mogelijkheden via sociale media, en dus ook voor digitalisering.”