Hoorzitting Vlaams Parlement: Boerenbond en Groene Kring pleiten voor bescherming landbouwgronden en boerderijen

​De commissie Landbouw in het Vlaams Parlement hield een hoorzitting over vrijkomende agrarische sites en zonevreemde functiewijzigingen in het landbouwgebied. Boerenbond en Groene kring lichtten er hun beleidsaanbevelingen toe om landbouwgronden en boerderijen duurzaam te vrijwaren voor landbouwgebruik.

Boerenbond en Groene Kring waarschuwen dat voormalige landbouwsites steeds vaker worden opgekocht door niet-landbouwers en omgevormd tot luxewoningen of zonevreemde bedrijven. Dat drijft de grondprijzen op, en bemoeilijkt de toegang tot betaalbare landbouwgrond, voor actieve landbouwers. Met onze beleidsaanbevelingen willen we die trend keren en tegelijk juridische conflicten tussen nieuwe plattelandsbewoners en landbouwbedrijven voorkomen.

Ruimte om te boeren garanderen

Het landbouwareaal in Vlaanderen staat onder druk. “Om te blijven voorzien in onze lokale voedselvoorziening is het essentieel dat landbouwers voldoende ruimte krijgen om te boeren,” duidt Lode Ceyssens, voorzitter van Boerenbond. “Hiervoor kijken we naar een systematische beoordeling van sites op basis van hun landbouwpotentieel en het afsplitsen en vrijwaren van de landbouwgronden wanneer er toch een zonevreemde functiewijziging zou plaatsvinden.”

Luxe-villa mag boeren niet hinderen

Boerenbond pleit voor betere, heldere en duidelijke criteria in de regelgeving rond zonevreemde functiewijzigingen. “We merken te vaak dat niet-landbouwers procedures aanspannen tegen landbouwbedrijven in de omgeving voor geur- of lawaaihinder. Dat gaat dan bijvoorbeeld over het aantekenen van beroepen tegen vergunningen voor activiteiten die thuishoren in landbouwgebied. Voor ons is het essentieel dat actieve landbouwbedrijven zich kunnen blijven ontwikkelen. Daarom pleiten we voor een beoordeling van een functiewijziging in functie van de impact op de ontwikkelkansen voor de omliggende bedrijven en een bijzonder statuut na zonevreemde functiewijzigingen zodat nieuwe bewoners niet zomaar juridische stappen kunnen ondernemen tegen bestaande landbouwactiviteiten, vertelt Ceyssens.”

Minder verharding meer open ruimte

Boerenbond pleit ook voor een ruimtelijke krimp bij zonevreemde functiewijzigingen zodat er meer open ruimte vrijkomt voor zone-eigen activiteiten. Een landbouwsite bestaat niet alleen uit landbouwgrond en de gezinswoning maar ook uit stallen, loodsen,… De bebouwde of verharde oppervlakte bij een zonevreemde functiewijziging zou moeten dalen om zo ten goede te komen van onder meer de open ruimte.

Een correcte vergoedingsregeling, gekoppeld aan financiële instrumenten

Wanneer een site niet in aanmerking zou komen voor agrarisch hergebruik en ook niet voor een zonevreemde functiewijziging, moet er voorzien worden in een correcte vergoeding voor het verlaten en slopen van de woning. Enkel op die manier kan men een gelijke behandeling garanderen. Omdat ook het financieel plaatje moet kloppen, zijn ook financiële instrumenten nodig. Een voor de hand liggende piste is dan een proportionele financiële last die moet worden opgelegd als een vergunning voor een zonevreemde functiewijziging wordt afgeleverd.

Aandacht voor jonge boeren

Groene Kring vraagt tijdens de hoorzitting ook aandacht voor de jonge boeren. Ze is vragende partij voor een duidelijk kader omtrent zonevreemdheid dat agrarisch gebied vrijwaart voor landbouwdoeleinden.

“Men heeft de mond vol van het verbeteren van het mentaal welzijn en generatievernieuwing, maar wat heeft een jonge boer daaraan wanneer landbouwgrond schaars en duur wordt, vergunningen zomaar aangevochten kunnen worden, vaak door mensen die in een voormalige hoeve wonen, en de ruimte dreigt te verliezen die hij heeft in zijn eigen gebied?”, vraagt Justine Arkens, voorzitter van Groene Kring zich af.

Je kan de Commissie Landbouw hier herbekijken.