In de Wase polders zien boeren de voorbije jaren een sterke toename van de vraatschade door ganzen. Deze hongerige watervogels overwinteren traditioneel in het Schelde-estuarium. We zien vandaag dat de algemene populatie sterk gestegen is en dat steeds meer ganzen ook in de zomer blijven hangen. Boerenbond kaartte deze problematiek aan bij het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB). Onlangs ging een werkgroep Ganzen van start onder de beheercommissie Natuur Linkerscheldeoever met betrokkenheid van landbouworganisaties, landbouwers en jacht. De eerste bijeenkomst verliep constructief en biedt perspectief om uit de huidige probleemsituatie te geraken.
Wout Van den Bossche, regioconsulent
Toename van vraatschade
Ganzen overwinteren van nature in het brede Schelde-estuarium. Dit beslaat gebieden zowel in Nederland als in Vlaanderen. Om deze reden zijn er ook bindende doelstellingen voor bepaalde ganzensoorten opgenomen in het instandhoudingsbesluit voor het vogelrichtlijngebied in het polder- en havengebied (vogelrichtlijngebied ‘Schorren en polders van de Beneden-Schelde’). Meerdere natuurgebieden rond de haven zijn ook ingericht voor watervogels. Ganzen liften mee op deze inrichting.
De toegenomen ganzendruk is ook duidelijk zichtbaar in de vraatschade op de percelen en de aangegeven schadedossiers bij het ANB. Dit wijten we aan een combinatie van factoren:
Toegenomen totale populatie in het Schelde-estuarium;
Toegenomen aantal ganzen die langer of gedurende de hele zomer blijft ‘hangen’ en niet migreren naar het noorden (zomerpopulatie);
Toegenomen klimaatextremen. We zien in droge jaren meer ganzenschade, vermoedelijk door gebrek aan voedsel elders.
De unieke combinatie van vruchtbaar landbouwgebied en natte natuur dicht bijeen in de polder. Hierdoor vinden ganzen hier zowel een rustplek als een rijkelijk buffet.
Problematiek aangekaart
In juni kaartte Boerenbond de problematiek van de ganzenschade aan. We bezorgden onze punten in een brief aan de administrateur-generaal van het ANB, dat deze knelpunten meeneemt op Vlaams niveau. Het gaf ook opdracht aan de beheercommissie Natuur Linkerscheldeoever om de ganzenproblematiek duidelijk in kaart te brengen en een bestrijdingsplan op te maken voor de ganzen in het poldergebied van Linkeroever.
Werk van lange adem
Voor de opmaak van het bestrijdingsplan riep de beheercommissie in november een eerste werkgroep bijeen. Hierin zitten alle betrokken actoren: overheden, jacht, landbouwers, Boerenbond, natuur en lokale besturen. De eerste bijeenkomst maakte duidelijk dat alle betrokkenen aan tafel het erover eens zijn dat het probleem moet worden aangepakt en dat men de populatie moet terugdringen. Boerenbond drong erop aan om vaart te maken met de opmaak van dit plan, zodat in 2026 al van start kan gegaan worden met een betere bestrijding.
Dat blijkt ook de ambitie. Dit betekent niet dat het ganzenprobleem meteen opgelost zal zijn. We verwachten dat de ganzendruk de komende jaren hoog zal blijven en dat het enige tijd zal duren voor de bestrijding effect zal hebben. Daarom pleit Boerenbond om in de tussentijd werkbare oplossingen te zoeken voor landbouwers die lijden onder de ganzen. We pleiten voor een eenvoudige schadeprocedure en een soepele toepassing van de geldende wetgeving.
Hoe meer waarnemingen gemeld worden, hoe meer druk we kunnen zetten om tot werkbare oplossingen te komen.
Schade melden blijft belangrijk
Een duidelijk beeld van de omvang van de schade blijft belangrijk om ons punt aan de overlegtafel te kunnen maken. De huidige cijfers van ganzenwaarnemingen en schade zijn in alle gevallen een onderschatting. Hoe meer waarnemingen er gemeld worden en hoe meer schade aangegeven wordt, hoe meer druk wij kunnen zetten om een werkbare oplossing te vinden in deze problematiek.
Meld waarnemingen of schade gemakkelijk via Wild In Zicht op de website van ANB. Dat kan ook op je smartphone als je op het veld bent.
Volg de stappen op de site van ANB onder 'nieuwe melding' indien je schade wil melden of een vergoeding aanvragen, of ‘nieuwe waarneming’ als je een waargenomen groep ganzen wil melden;
Vul de gevraagd informatie in;
Vergeet op het einde van een schademelding niet door te klikken op ‘schadevergoeding aanvragen’ indien van toepassing.
Hou ook nauw contact met je lokale jager. Die kan opdrachten krijgen voor bejaging of specifieke bestrijdingsacties aanvragen.
Voor verdere informatie of bezorgdheden kan je steeds terecht bij je regioconsulent.
Beitems Bodemfestival bracht landbouwers, onderzoekers en machinebouwers samen rond bodemgezondheid, met demo’s, getuigenissen en praktijkinzichten over innovatie, precisielandbouw en duurzaam bodembeheer.
De sectorvakgroep Fruit trok naar Diest voor een boeiende bijeenkomst over driftreductie, robuuste rassen en inspirerende bedrijfsbezoeken bij fruit-, witloof- en wijnbedrijven.
De stormschade van 27 op 28 juni heeft heel wat mais doen omvallen. Het (Landbouwcentrum voor Voedergewassen) publiceert nu een beslissingsboom die je helpt te beslissen wat je moet doen na schade.
Campo Solar groeide in tien jaar van een tuinfeest uit tot een festival voor 30.000 bezoekers, met landbouw als hart van de beleving: tussen mais, bloemen en lokale smaken.
John Deere vernieuwde de T5- en T6-maaidorsers met meer digitalisering, automatisering en gebruiksgemak, zonder het beproefde schudderconcept los te laten. Capaciteit, cabine en precisielandbouw kregen een stevige upgrade.
Everzwijnen wordenwaargenomen in de regio Nazareth–Merelbeke–Gent. Melding en snelle opvolging zijn cruciaal, want in faunabeheerzone 3 geldt nulstand en wordt meteen ingegrepen bij schade of zichtingen.
Wiedrobots, lasertechnologie, drones en slimme werktuigen beloven oplossingen voor arbeidstekort, strengere regels rond gewasbescherming en (wild)schade. Drie jaar praktijkproeven tonen wat vandaag al werkt op het veld, en wat nog niet.
Een beverdam op de Breyloop in Geel zet landbouwgrond blank, maar aftoppen is te arbeidsintensief en verplaatsen werkt niet. Landbouwer Ben Van Looveren vraagt een snelle, duidelijke aanpak.
Ruim twintig landbouwers en jagers kwamen in Hoeve De Peinwinning samen voor een heldere infosessie over wildbeheer. Met de stijgende everzwijnenpopulatie wordt één boodschap cruciaal: meld elke wildschade.
De bever duikt de laatste jaren steeds vaker op in de provincie Antwerpen. Wat begin deze eeuw een zeldzame soort was, is nu op veel plaatsen een vaste bewoner langs waterlopen geworden. Deze opmars verhoogt de biodiversiteit, al zorgt het in praktijk ook voor steeds meer problemen bij landbouwers. In onder andere Arendonk en Lille zorgen beverdammen de laatste weken lokaal voor steeds meer wateroverlast.
