Antwerps gedeputeerde voor Klimaat, Milieu en Natuur Jan De Haes en gedeputeerde voor Landbouw Jinnih Beels brachten op dinsdag 31 maart een bezoek aan de beverdam op de Breyloop in Geel. Die zorgt ervoor dat landbouwer Ben Van Looveren een groot deel van zijn aanpalend land niet kan bewerken. De dam continu blijven aftoppen is volgens de provincie te veel werk. De aanvraag tot schadevergoeding die de landbouwer indiende, werd afgekeurd.
Landbouwer Ben Van Looveren en Antwerpse gedeputeerden Jan De Haes en Jinnih Beels bij de beverdam op de Breyloop die voor veel problemen zorgt voor de landbouwers in de buurt.
“Maar ik wil geen schadevergoeding”, aldus de boer. “Ik wil dat de bever hier vetrekt.” Ben Van Looveren kocht dit veld vier jaar geleden aan. “Het gaat om een mooi stuk grond van 4 hectare. Had ik geweten dat er een bever zich hier wilde komen vestigen, had ik dat natuurlijk nooit gedaan. We willen bewust inzetten op precisielandbouw, maar het is de moeite niet om de gps in te stellen. In plaats van een mooi blok van 4 hectare, kunnen we op dit veld hoop en al een hectare bewerken, bestaande uit twee kleine stukjes.”
De bever heeft hier in de buurt al op meerdere plaatsen gezeten. Op deze plek dook hij vorig jaar op en zorgde meteen voor heel wat zorgen bij de landbouwers in de buurt. De schade op het veld van Ben is duidelijk zichtbaar, maar ook stroomopwaarts liggen de velden te nat. Stroomafwaarts droogde vorige zomer de drinkwatervoorziening van de weidedieren dan weer op.
De buurman en de vader van Ben Van Looveren inspecteren de situatie. De problemen beperken zich niet tot dit veld. Ook in de omgeving zorgt de beverdam voor overlast.
Bever in bouwmodus
Bij de dienst integraal waterbeheer van de provincie erkennen ze de problematiek, maar kunnen ze weinig doen, aldus Pieter Van Dyck. “Een bever die in bouwmodus is, bouwt elke avond zonder fout aan zo’n dam. Wij kunnen vanuit de provincie maximaal 1 keer per week de dam aftoppen. We kunnen het tempo van de bever dus niet aan.” Meer mankracht zou een oplossing zijn, maar daarvoor blijkt er geen budget te zijn. De verschillende bestuursniveaus lijken vooral naar elkaar te kijken. Gedeputeerde De Haes haalt aan dat de minister werk moet maken van acties die ervoor kunnen zorgen dat beleidsplannen in de praktijk worden omgezet en stelt voor om een brief te sturen naar Vlaanderen. Gedeputeerde Beels erkent dat een schadevergoeding geen duurzame oplossing is.
Zo ziet zo’n beverdam eruit. De constructie houdt het water van de beek tegen en dat zorgt voor problemen.
Uit eerdere experimenten op andere locaties blijkt alvast dat het afvangen en verplaatsen van de bever geen solaas biedt. Eens zo’n dier zijn zinnen heeft gezet op een leefgebied, vindt hij over meerdere kilometers de weg terug naar zijn dammen en zijn beverburcht. Gedeputeerde De Haes: “Dit gaat ook op langere termijn een probleem blijken. Afvangen blijkt niet te werken en de dammen aftoppen is te intensief. Nu wordt het leefgebied van de bever nog begrensd door de Antitankgracht en het kanaal Dessel-Schoten, maar dat gaat niet blijven duren.”
Ben Van Looveren benadrukt nog dat oplossingen er zo snel mogelijk moeten komen. “Nu is het moment waarop het water moet zakken, want nu moeten wij op onze velden kunnen.”
In een communicatie naar aanleiding van dit bezoek benadrukt de provincie nog dat zij niet pleit tegen de bever als soort, maar wel voor een aanpak die beter aansluit bij de realiteit op het terrein. Het gaat niet over de vraag of de bever er mag zijn, maar wel waar en onder welke voorwaarden. Een groeiende populatie vraagt nu eenmaal duidelijke keuzes over waar de bever maximaal ruimte krijgt en waar andere belangen zwaarder moeten kunnen doorwegen. Alleen zo kan het samenleven tussen mens en bever op lange termijn werkbaar blijven.
‹
›
De vermelding ”laarzen zijn noodzakelijk” bij de uitnodiging voor dit bezoek bleek helaas niet overdreven. De beverdam heeft het veld van Ben Van Looveren blank gezet.
Dringende nood aan structureel beleid
Tijdens het bezoek met de provincie werd duidelijk dat er onvoldoende middelen beschikbaar zijn om de beverproblematiek doeltreffend aan te pakken. Vanuit de sector klinkt dan ook een duidelijke oproep om op korte termijn bijkomende middelen te voorzien. Alleen zo kunnen waterloopbeheerders hun verantwoordelijkheid opnemen en – waar nodig – beverdammen op regelmatige basis verwijderen of verlagen. Een dergelijke aanpak zou op korte termijn al een merkbaar verschil maken voor de getroffen landbouwers, die vandaag vaak machteloos moeten toezien hoe hun gronden onbruikbaar worden.
Tegelijk wordt benadrukt dat er nood is aan een grondige herziening van het huidige beleid. Naast acute ingrepen moet er werk worden gemaakt van een duurzame langetermijnvisie, met duidelijke en werkbare beheermaatregelen. Daarbij mag ook het debat over populatiebeheer niet uit de weg worden gegaan. Met een jaarlijkse groei van de beverpopulatie van naar schatting 20 tot 25 procent neemt immers ook het aantal schadegevallen snel toe.
Europese spelregels voor koolstofopslag krijgen vorm, maar voor Boerenbond moet koolstoflandbouw vooral een haalbaar verdienmodel voor landbouwers worden, met minder administratie en meer duidelijke vergoedingen.
179 kievitsnesten werden dit voorjaar opgevolgd in West-Vlaanderen, met 139 beschermde nesten dankzij samenwerking tussen landbouwers en vrijwilligers. De subsidie krijgt in 2027 een vervolg.
Binnen het Europese project Re-Greenhouse kunnen glastuinbouwers zich kandidaat stellen voor een begeleidingstraject met een nieuwe energietool. Die helpt om na te gaan welke hernieuwbare of alternatieve energiebronnen technisch en economisch interessant kunnen zijn voor jouw bedrijf. Inschrijven kan nog tot 23 augustus.
Via de Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) wil Europa een stimulans geven om de gehele levenscyclus van verpakkingen te verduurzamen. Een aantal specifieke landbouwtoepassingen (zoals landbouwfolies) zijn expliciet uitgesloten van de regeling.
Viaverda bracht in Kruisem nieuwe inzichten in biologische gewasbescherming en glastuinbouwonderzoek, met demonstraties, serrebezoek en concrete innovaties voor telers.
Oost-Vlaanderen breidt het tijdelijke onttrekkingsverbod uit: vanaf 7 augustus 2026 geldt in 119 zones geen waterpomp meer uit onbevaarbare waterlopen en grachten, met enkele duidelijke uitzonderingen.