“Je investeert pas als je weet dat iets werkt”

Technologie en digitalisering spelen een steeds grotere rol in onze samenleving. Ook de Vlaamse productiviteits- en competitiviteitsagenda schuift ze naar voren als motor voor een toekomstgerichte economie. Voor landbouwbedrijven biedt dat heel wat kansen: efficiënter werken, beter onderbouwde beslissingen nemen en het werkcomfort verhogen. Toch toont recent Europees onderzoek aan dat geavanceerde toepassingen nog maar beperkt hun weg vinden naar het erf. Met het nieuwe AgriTech-adviesloket willen we de kloof tussen technologie en praktijk verkleinen.

Volgens het JRC-rapport ‘The state of digitalisation in EU Agriculture’ (2025) gebruiken bijna alle Europese landbouwbedrijven intussen digitale basismiddelen zoals internet, smartphones en kantoorsoftware. Maar zodra het gaat over toepassingen als precisielandbouwsoftware, sensoren, robotica of digitale diermonitoring zakt het gebruik sterk. De redenen? Technologie is vaak duur, de baten zijn niet altijd meteen zichtbaar, sommige toepassingen sluiten onvoldoende aan bij de praktijk en er zijn grote verschillen in digitale geletterdheid tussen de bedrijven.

Geen een-op-eenkopie

Ook in Vlaanderen zien we die drempels. “Een landbouwer is een ondernemer zoals elke andere”, zegt Robby Cloesen, sinds kort consulent digitale innovatie bij Boerenbond. “Je investeert pas als je weet dat iets werkt. Veel technologie is ontwikkeld voor grootschalige landbouw, terwijl Vlaamse bedrijven kleiner en diverser zijn. Het is vaak onduidelijk of die toepassingen hier even goed renderen.”

Alleen is maar alleen

Landbouwers staan er bovendien vaak alleen voor. “Digitale innovatie gebeurt meestal op eigen initiatief van de boer, eventueel met steun van een praktijkcentrum of een innovatieproject”, gaat Robby verder. “Er ontbreekt een centraal aanspreekpunt dat technologieën verbindt. Tegelijk combineren landbouwers al veel kennisdomeinen - van wetgeving en boekhouding tot teelt en personeelsbeheer. Verwachten dat ze ook digitale specialisten worden, is niet realistisch. In andere sectoren wordt daarvoor een consultant ingeschakeld, maar dat is door de kleine marges in de landbouw meestal geen optie.”

Naast drempels ook mogelijkheden

Waar drempels zijn, ziet Robby ook mogelijkheden. “Ondanks de opstartkosten verlicht technologie op termijn het werk op het bedrijf”, zegt Robby. “Door gegevens uit verschillende bronnen - bijvoorbeeld bodem, gewas, diergezondheid, klimaat en machines - te combineren, zie je verbanden die je anders zou missen. Zo kan je middelen gerichter inzetten, waardoor je kosten bespaart en vaak ook duurzamer werkt.”

​Ook administratief kan technologie veel opleveren. Automatische melkgeldafrekeningen en taakkaarten verminderen de papierberg en besparen tijd. En nu arbeidskrachten schaars zijn, kunnen digitale en geautomatiseerde toepassingen repetitieve of zware taken overnemen. “Dat verhoogt de efficiëntie én maakt de sector aantrekkelijker voor jonge mensen die technologie willen combineren met praktijkwerk”, besluit Robby.

Eerst zien, dan geloven

Digitalisering brengt dus grote beloftes met zich mee, maar voor landbouwers is het vaak moeilijk om in te schatten wat die in de praktijk waard zijn. Precies daar wil Robby als consulent digitale innovatie op inspelen. Met zijn jarenlange ervaring in automatisering helpt hij om de stap van ontwikkeling naar gebruik op het veld te versnellen. “Te veel oplossingen blijven hangen in de ontwikkelingsfase”, zegt hij. “Het testen en valideren door eindgebruikers - in dit geval landbouwers - en het effectief op de markt brengen, zijn vaak de grootste uitdagingen. Ik wil de vinger aan de pols houden bij technologiebedrijven en onderzoeksinstellingen, zodat oplossingen niet pas bij landbouwers terechtkomen als de trein al vertrokken is, maar samen mét hen ontwikkeld worden.”

Daarnaast wil Robby inzetten op praktijkdemo’s: demonstraties op echte bedrijven waar digitale toepassingen in reële omstandigheden getest worden. Zo kunnen landbouwers zelf zien hoe een technologie werkt, inschatten of ze past bij hun bedrijf en ervaringen uitwisselen met collega’s. “Uiteindelijk weet je pas of iets haalbaar en nuttig is voor jouw bedrijf als je het zelf hebt gezien en uitgeprobeerd.”

Digitale vragen? Eén aanspreekpunt

Maar ook als je zelf landbouwer bent en met een vraag zit rond digitalisering kan je bij Robby terecht. Met het nieuwe AgriTech-adviesloket krijgen Boerenbondleden één aanspreekpunt voor digitale technologie, data en automatisering op hun bedrijf. Het loket richt zich zowel op starters als op voorlopers in digitalisering. De bespreekbare thema’s zijn bovendien breed: van kantoorwerking en databeheer tot toepassingen zoals variabele bemesting, slimme irrigatie, drones of robotisering. “We bekijken samen welke technologie relevant en haalbaar is voor je bedrijf en maken een duidelijk stappenplan”, zegt Robby. “Na het gesprek krijg je een overzicht van de besproken punten en mogelijke vervolgstappen waarin we je kunnen begeleiden, zoals ondersteuning bij een VLIF-innovatieaanvraag of deelname aan onderzoeksprojecten.” Tot eind januari kan je helemaal gratis een afspraak boeken.