Hoe verloopt de controle van ecoregelingen op het bedrijf?

Op 26 juni organiseerde het Vlaams Ruraal Netwerk, in samenwerking met het Agentschap Landbouw en Zeevisserij, een demonstratieve controle op het landbouwbedrijf Redingenhof in Boutersem.

Na een korte beschrijving van het landbouwbedrijf en de voornaamste aanwezige ecoregelingen door het gastgezin werd dieper ingegaan op het hoe en waarom van controles op ecoregelingen door medewerkers van het Agentschap Landbouw en Zeevisserij.

Ben je actieve landbouwer en pas je GLB-maatregelen toe op je bedrijf, dan weet je dat je verschillende voorwaarden moet naleven die verbonden zijn aan deze maatregelen. Europa eist een goed beheer van de toegekende middelen en verwacht een correcte naleving van de opgelegde voorwaarden. Controles hebben als doel ervoor te zorgen dat de correcte premies bij de juiste landbouwers terechtkomen.

Een eerste controle op ecoregelingen gebeurt onmiddellijk bij het invullen van de verzamelaanvraag zelf. Soms krijg je een blokkerende opmerking dat de aangevraagde ecoregeling op dat perceel niet mogelijk is, zoals bijvoorbeeld de ecoregeling ‘ecologisch beheerd grasland’ op een perceel grasland dat al een bemestingsverbod heeft. Soms krijg je een informatieve opmerking waarbij wordt aangegeven dat je met bepaalde elementen rekening moet houden zoals het nemen van foto’s met de Agrilens-app als bewijsmateriaal voor de ecoregeling ‘verhogen van organische koolstof via teeltplan’.

Na controle bij de aangifte gebeuren er uiteraard ook nog veel controles op de maatregel zelf. In eerste instantie door gebruik te maken van satellietbeelden waarbij wordt geverifieerd of de correcte teelt wel aanwezig is. Hierbij denken we bijvoorbeeld aan de ecoregelingen ‘Vruchtafwisseling met vlinderbloemigen’, ‘Verhogen organische koolstof op basis van teeltplan’, ‘Behoud meerjarig grasland’ ... Bij twijfel wordt er dan alsnog een controle ter plaatse uitgevoerd.

Sommige ecoregelingen worden gecontroleerd door koppeling met bestaande digitale databanken zoals de ecoregeling ‘bodempaspoort’ en ‘antibioticareductie’. Mogelijk wordt er in de toekomst ook gebruikgemaakt van de Mestbankgegevens om bij de ecoregeling ‘Verhogen organische koolstof via stalmest’ te controleren of het bedrijf in kwestie voldoende stalmest heeft geproduceerd of aangevoerd om deze ecoregeling te verantwoorden. Hierdoor zou het niet langer nodig zijn om foto’s van Agrilens-app als bewijsmateriaal aan te leveren.

Ten slotte, en zeker niet onbelangrijk, zijn er nog de controles te velde ofwel de terreincontroles. Dit zijn dan daadwerkelijk controles ter plaatse bij de landbouwer of op het perceel zelf. Denken we hierbij aan breedtes van bufferstroken, controles op samenstelling van zaadmengels, respecteren van verplichte aanhoudingsdata … in functie van de aangevraagde ecoregeling. Ook andere elementen gekoppeld aan de conditionalieiten wordt terzelfdertijd meegenomen tijdens de terreincontrole. De selectie van bedrijven voor een terreincontrole gebeurt enerzijds op basis van een risicolanalyse en anderzijds ook nog steekproefsgewijs. Belangrijk om weten is dat niet de controleur zelf aangeeft welke bedrijven gecontroleerd moeten worden; de selectie gebeurt centraal op basis van computerprogramma.

Na de toelichting over de manier waarop controles worden uitgevoerd, kwamen de voorwaarden bij diverse ecoregelingen aan bod tijdens een rondwandeling op de percelen van het gastbedrijf. Voornaamste conclusie is dat het zeer belangrijk is om alle voorwaarden die gekoppeld zijn aan de respectievelijke ecoregeling goed na te lezen en te respecteren. Indien de landbouwer deze correct interpreteert en ook naleeft, hoeft hij niet bevreesd te zijn voor mogelijke controles.

Checklist voor GLB-controle

Administratie en controles kosten tijd en energie. Bovendien kan een onregelmatigheid leiden tot een vermindering van de uitbetaalde GLB-steun. Daarom publiceert het agentschap Landbouw en Visserij een ‘checklist conditionaliteit’ op haar website.

Deze checklist geeft een overzicht van alle GLB-verplichtingen waaraan een landbouwer moet voldoen, op perceelsniveau en bedrijfsniveau. Zo kan je voor de start van de controle nagaan of je met alles in orde bent.

Lees meer over de checklist in dit artikel.
Je kan de checklist hier downloaden.

Toon De Keukelaere, dienstbetoonconsulent