“Ons proefveld met appelbomen is als een speeltuin voor mij”

In Sint-Truiden baat Laura Nicolaï samen met haar broers Vincent en Michiel als derde generatie de appelboomkwekerij Johan Nicolaï nv uit, die de naam draagt van hun vader. De kwekerij werd opgericht in 1984 en is ondertussen een gevestigde waarde in de sector. Er worden jaarlijks zo’n 1,2 miljoen appelbomen geproduceerd.

Naast de kwekerij richtte de familie in 2010 ook ZOUK bv op, een zusterbedrijf dat zich toelegt op het ontwikkelen en op de markt brengen van nieuwe appelrassen. Laura, met een achtergrond in biomedische wetenschappen en een doctoraat in neurogenetica, vond via de genetica van planten een nieuwe passie. “Ik wist niet veel van appels, maar het kruisen van rassen, het selecteren van eigenschappen en het analyseren van resultaten boeide me meteen.”

Tijd en zorg

Een appelboom maken duurt twee jaar en begint bij een onderstam, die wordt ingekocht bij gecertificeerde leveranciers. “Het enthout – een takje van een geselecteerde appelvariëteit – kweken we zelf en enten we op die onderstam. Zo groeit een gezonde boom met de eigenschappen die we zoeken”, legt Laura uit. De kwekerij plant per hectare ongeveer 26.000 bomen, uitsluitend op verse grond. “Een perceel dat ooit appelbomen droeg, gebruiken we niet opnieuw. Dat vraagt jaarlijks 35 tot 40 ha nieuwe landbouwgrond. Die vinden we vaak in Wallonië, waar grotere percelen beschikbaar zijn. ” De lat ligt hoog bij Johan Nicolaï nv. Van onderstam tot eindproduct is elk onderdeel van het proces gericht op kwaliteit. “We leveren bomen van ongeveer 1,90 meter, met een stevige structuur en voldoende takken. We volgen streng onze kwaliteitsnormen op, en dat waarderen onze klanten.” Het overgrote deel van de productie is bestemd voor het buitenland. De bomen gaan naar onder meer het VK, Noord-Afrika en India. In verre markten, waarnaar volledige bomen exporteren niet toegestaan is, wordt enthout verstuurd. “We baten zelf geen kwekerijen uit in die landen, maar via onze partners en licentiehouders worden onze rassen wereldwijd geteeld”, zegt Laura. “In bijvoorbeeld Noord-Amerika, Chili, India en Zuid-Afrika werken we samen met lokale kwekers die onder onze begeleiding bomen opkweken met ons enthout. Zo kunnen we ons genetisch materiaal wereldwijd verspreiden, zonder onze productie te verplaatsen.” Dankzij die aanpak behoudt het familiebedrijf controle over de kwaliteit en blijft het verankerd in de Belgische fruitstreek, terwijl het toch internationaal impact maakt. “Om een internationale speler te blijven, staan we op beurzen zoals Fruit Logistica, Fruit Attraction en Interpoma. Dat zijn belangrijke momenten om nieuwe klanten te ontmoeten, voor zowel onze bomen als onze rassen. Hoewel België slechts een handvol gespecialiseerde fruitboomkwekers telt, hebben we Johan Nicolai nv dus wel stevig kunnen verankeren binnen Europa en daarbuiten.

“We moeten jaarlijks op zoek naar 40 ha nieuwe landbouwgrond.”

Nieuwe rassen ontdekken

Via ZOUK bv werkt de familie aan rassen die aansluiten op de noden van vandaag: hogere opbrengst, een betere resistentie en kwaliteit tot in de winkelrekken. Succesvolle voorbeelden zijn Coryphée – met exclusieve verkoop via Colruyt – en Rubis Gold. De licentie van die laatste ligt in België bij de groep Devos-Wouters en de appel wordt voornamelijk verkocht bij Lidl. Het is een knapperige gele appel die ook in Frankrijk en Spanje terrein wint. Ook Gala One, een vroegrijpe mutatie van de klassieke Gala-appel, en de nieuwe zomerappel Ziola tonen de richting die het bedrijf uit wil: meer spreiding in oogsttijd, minder afval, en betere smaak en houdbaarheid. “Ziola pluk je al eind juli, ideaal om het Belgische appelaanbod in de zomer aan te vullen.”

Passie voor veredeling

Laura focust zich op de genetica en veredeling. Met haar wetenschappelijke achtergrond is haar passie voor veredeling groot. “Ik ben constant op zoek naar nieuwe of verbeterde rassen om de uitdagingen van vandaag en van de toekomst aan te kunnen. We doen klassieke kruisingen, maar doen ook een beroep op DNA-analyses om de aanwezigheid van genetische merkers in kaart te brengen. Zo kunnen we eigenschappen beter inschatten en doelgerichter werken. Ik doe dan ook niets liever dan door ons proefveld te lopen en onze bomen en appels te zien groeien. Dat is als een speeltuin voor mij. Momenteel is genetische manipulatie niet toegelaten in Europa, maar ik vind dat wel een zeer interessante ontwikkeling, dus ik volg dat van dichtbij op en verdiep me daar graag in. Het beeld van genetische verandering is vaak negatief, maar het gaat hier om technieken die ook op natuurlijke wijze zouden kunnen ontstaan. Ze bieden reële oplossingen voor fruittelers, en dat intrigeert me. De drie kinderen van Johan Nicolaï hebben elk hun rol in het bedrijf. “We hebben allemaal een andere achtergrond, maar werken goed samen en vullen elkaar aan. Die verschillende achtergronden zien we echt als een verrijking voor de bedrijven. Geen grote ego’s, wel veel vertrouwen. Ook onze vader blijft betrokken. Hij is officieel met pensioen, maar is nog vaak op het bedrijf. Zijn liefde het vak en voor vernieuwing is besmettelijk. Dat zit intussen ook in ons DNA.”

Kwaliteit en duurzaamheid

“De fruitsector staat onder druk: lagere prijzen, stijgende kosten en een generatie die stopt zonder opvolging. Toch zie ik toekomst in de sector. “We willen blijven investeren in kwaliteit en vernieuwing. Als onze bomen sneller productief zijn en beter gewapend tegen ziektes, verhoogt dat het rendement voor de telers. Daarnaast blijft ook duurzaamheid belangrijk voor ons. We doen proeven met alternatieve onkruidbestrijding zoals schoffelen, en zoeken naar rassen die met minder middelen toch gezond blijven. We willen een modern, veerkrachtig bedrijf zijn dat fruitbomen van topkwaliteit levert, vandaag en morgen.”

‹

›

Johan Nicolaï (67) en Lut Verleysen (69) 
Laura (40), Vincent (36), Michiel (34) 
Appelboomkwekerij 
Sint-Truiden (Limburg)