De energietransitie vraagt om creatieve oplossingen, ook op het platteland. Agrivoltaïcs – het combineren van landbouwproductie met zonne-energie – is zo’n win-winscenario. Maar niet elke installatie die zich als ‘agrivoltaïcs’ presenteert, is dat ook in de praktijk. Boerenbond moest dit jaar al in heel wat vergunningsprocedures tussenkomen om oneigenlijk gebruik van de term én onze landbouwgrond te vermijden.
Begin dit jaar werden in Vlaanderen een tiental vergunningsaanvragen ingediend voor zonnepaneelinstallaties in agrarisch gebied. Boerenbond stelde vast dat het in deze dossiers ging om zogenaamde schijnagrivoltaïcs: installaties zonder landbouwtechnische meerwaarde. Er was geen sprake van bescherming van teelten, geen bijdrage aan dierenwelzijn, geen ondersteuning van de landbouwactiviteit. Kortom: PV-projecten die de landbouwgrond enkel als goedkope ondergrond gebruiken. Dit soort installaties brengen de primaire functie van ons areaal in gevaar en dreigen de druk op landbouwgrond verder te verhogen.
Duidelijke argumenten
Daarom heeft Boerenbond in elk van deze openbare onderzoeken bezwaar ingediend. De argumenten zijn duidelijk: de installaties liggen in (herbevestigd) agrarisch gebied, brengen de landbouwbestemming in het gedrang, zijn onverenigbaar met landbouwgebruik, verhogen de druk op grond, en zijn ruimtelijk moeilijk inpasbaar – niet enkel, maar zeker ook in gevoelige gebieden zoals polders. Niet alleen voor Boerenbond beantwoorden de aangevraagde installaties niet aan de criteria van ‘agrivoltaïcs.’ Het Departement Omgeving en het Agentschap Landbouw en Zeevisserij maakten vorig jaar een afwegingskader voor fotovoltaïsche installaties in agrarisch gebied. Ook de toets aan dat afwegingskader kunnen de ingediende dossiers niet doorstaan.
Open voor echte agrivoltaïcs
Tot nu toe werd nog geen enkele vergunning afgeleverd voor deze schijnagrivoltaïcs. In ongeveer de helft van de dossiers is de vergunning inmiddels geweigerd. De overige dossiers zijn nog in behandeling. Boerenbond volgt deze evolutie nauwgezet op. Tegelijk blijft Boerenbond openstaan voor échte agrivoltaïsche projecten. Wat dat voor Boerenbond betekent is helder: op onverharde landbouwgrond kunnen PV-installaties enkel als er een aantoonbare landbouwtechnische meerwaarde is én als de installatie dus volledig in functie staat van de landbouwactiviteit. Denk aan panelen boven fruitteelt als vervanging van hagelnetten of op beschuttingsplaatsen voor vee. Er zijn in Vlaanderen momenteel al mooie agrivoltaïcs-cases te vinden die volledig aan deze beschrijving voldoen.
Meersporenaanpak
Boerenbond blijft dus pleiten voor een meersporenaanpak: ruimte voor innovatie, maar met duidelijke randvoorwaarden. Zo beschermen we onze landbouwgrond én bouwen we mee aan een duurzame toekomst. Boerenbond roept de vergunningverlenende overheden op om met dat mantra in het achterhoofd ook in de toekomstige dossiers beslissingen te nemen.
Binnen het Europese project Re-Greenhouse kunnen glastuinbouwers zich kandidaat stellen voor een begeleidingstraject met een nieuwe energietool. Die helpt om na te gaan welke hernieuwbare of alternatieve energiebronnen technisch en economisch interessant kunnen zijn voor jouw bedrijf. Inschrijven kan tot 23 augustus 2026 om 17 uur.
Ontdek tijdens de Demoreeks Klimaat & Technologie praktische innovaties voor land- en tuinbouwbedrijven. Bekijk demo’s op het veld, stel vragen en laat je inspireren door concrete oplossingen uit de praktijk.
Ferm voor Agravrouwen organiseerde op 3 juli een fietsbenefiet om aandacht te vragen voor het mentale welzijn van boeren en boerinnen. De opbrengst gaat naar Boeren op een Kruispunt.
Boerenbond bracht landbouwers in Ronse en Wetteren samen rond slim energiebeheer, met praktische inzichten over zonnepanelen, batterijen en kosten op het erf.
Peilbesluiten bepalen waterpeilen in Vlaanderen en beïnvloeden landbouw, natuur en bedrijfsvoering. Ontdek hoe de procedure verloopt, waar inspraak mogelijk is en wat de impact is op percelen.
VMM werkt aan een totaalplan voor de Getestreek om wateroverlast beter op te vangen, met maatregelen per deelgebied en prioriteit voor woonkernen. De stand van zaken van dit klimaatrobuuste project.
