Landbouwers helpen erosie en afspoeling te beperken + VIDEO

Door recente slibmetingen in Dikkebusvijver (Ieper) zien we dat de hoeveelheid slib zich minder snel opstapelt dan verwacht. Dit ondanks hevigere neerslagbuien in ons veranderende klimaatpatroon. Meer dan een derde van de landbouwers in het gebied Heuvelland-Ieper investeerde de afgelopen jaren in extra maatregelen. De resultaten zijn beter dan verwacht en onder andere het gevolg van duurzame landbouwpraktijken die als voorbeeld kunnen dienen voor alle erosiegevoelige regio’s in Vlaanderen. 

De coalitie ‘Robuuste Waterlopen Westhoek’ binnen het Water-Land-Schap 1.0-project ging van start in 2019 en heeft onder meer tot doel de frequentie van het baggeren in de Dikkebusvijver te verlagen. Door erosie en afspoeling van de omliggende landbouwgronden komen er nutriënten, gewasbeschermingsmiddelen en slib in Dikkebusvijver en Zillebekevijver. Door overschrijdingen (strengere normen dan milieukwaliteitsnormen) van moeilijk te zuiveren stoffen kan gedurende een periode van enkele maanden geen water ingenomen worden voor drinkwaterproductie. Dankzij de intensieve samenwerking van lokale landbouwers met de provincie West-Vlaanderen, Ieper, Heuvelland, Inagro, De Watergroep, VMM en Regionaal Landschap Westhoek wordt volop ingezet op het verminderen van gewasbeschermingsmiddelen in het water en het verminderen van erosie.

Hoopvolle resultaten

In 2018 werd Dikkebusvijver geruimd en werd 118.000 m³ sediment verwijderd. De vorige ruiming dateerde toen van 2005. De recente metingen in juni dit jaar werden door een landmetingsbureau uitgevoerd in opdracht van de provincie West-Vlaanderen en kunnen enkel effectief gebeuren bij droog en windstil weer. De resultaten tonen nu aan dat er momenteel 40.000 m³ slib aanwezig is in het drinkwaterwinningsgebied. Er is dus nog steeds afgespoelde grond in het bekken aanwezig, maar op basis van deze resultaten zal de volgende slibruiming pas over 12 à 15 jaar moeten gebeuren. 

Uitgevoerde maatregelen

Meer dan een derde van de landbouwers in het gebied investeerde in maatregelen zoals bufferstroken langs waterlopen, die in 2024 zo’n 40% van het projectgebied afdekken. Er werden erosiedammen op knelpuntplaatsen opgetrokken: 8 dammen werden reeds gerealiseerd en er staan er nog drie op de planning. Niet-kerende bodembewerking werd en wordt sterk gestimuleerd als een erosiebeperkende maatregel. Bart Naeyaert, gedeputeerde voor Waterbeleid en Landbouw, is tevreden met de resultaten. “Sinds de start van het project werpt de samenwerking tussen de lokale gebiedsactoren en de inzet van de landbouwers in het gebied z’n vruchten af. Deze resultaten tonen duidelijk aan dat toekomstbestendige landbouw en oordeelkundig land- en waterbeheer hand in hand kunnen gaan.”