Landbouwers sluiten opnieuw meer beheerovereenkomsten voor meer biodiversiteit
Aangemaakt op
In 2026 sloten 2.822 landbouwers één of meer beheerovereenkomsten met de Vlaamse Landmaatschappij (VLM). Samen beheren zij 7.114 hectare landbouwgrond met extra aandacht voor biodiversiteit. Dat betekent een stijging van 20% in areaal en 11% in het aantal landbouwers met een beheerovereenkomst ten opzichte van 2025. De VLM doet meteen een oproep aan landbouwers om nieuwe beheerovereenkomsten te sluiten.
De trendbreuk is opvallend. In de vorige legislatuur nam het areaal beheerovereenkomsten immers sterk af. Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns is dan ook tevreden dat landbouwers opnieuw massaal intekenen op deze vrijwillige engagementen. Opvallend is bovendien dat Limburg de sterkste stijger is in areaal beheerovereenkomsten.
Jo Brouns:
Dat landbouwers opnieuw kiezen voor beheerovereenkomsten, is voor mij een duidelijk signaal van het herwonnen vertrouwen tussen landbouw en natuur.
Beheerovereenkomsten zijn contracten die landbouwers vrijwillig afsluiten met de VLM voor een periode van vijf jaar. In ruil voor een vergoeding leveren zij inspanningen voor de biodiversiteit. Het gaat dan bijvoorbeeld om het verbeteren van leefgebieden voor soorten zoals veldleeuwerik en grutto, of om het onderhoud van kleine landschapselementen zoals hagen en heggen of knotbomen.
Na een duidelijke terugval in de vorige legislatuur keert het tij nu opnieuw. In 2020 sloten nog 3.749 landbouwers beheerovereenkomsten af, goed voor 12.755 hectare. In 2025 was dat gedaald tot 2.549 landbouwers en 5.948 hectare. De cijfers van 2026 tonen opnieuw een duidelijke groei.
Alle types beheerovereenkomsten in de lift in 2026
Elk type beheerovereenkomst kende in 2026 een duidelijke toename:
de beheerovereenkomsten voor soortenbescherming groeiden met 14 %, van 2.557 hectare in 2025 naar 2.915 hectare in 2026,
de beheerovereenkomsten bufferen en verbinden (perceelsranden) namen toe met 20 %, van 2.050 hectare in 2025 naar 2.467 hectare in 2026,
de beheerovereenkomsten voor botanisch beheer stegen met maar liefst 29 %, van 1.328 hectare in 2025 naar 1.715 hectare in 2026,
ook bij de beheerovereenkomsten voor het onderhoud van kleine landschapselementen is er een opvallende groei. Zo steeg vooral het aantal knotbomen onder beheerovereenkomst van 14.000 knotbomen naar bijna 20.000 knotbomen in één jaar tijd. Het areaal houtkanten nam toe tot 16 hectare, heggen tot 95 kilometer en hagen tot 433 kilometer.
“Onze landbouwers tonen hiermee dat ze niet alleen instaan voor lekker en kwaliteitsvol voedsel, maar tegelijk ook actief meewerken aan oplossingen voor biodiversiteit,” zegt minister Brouns. “Met die inspanningen maken landbouwers een wezenlijk verschil voor de toekomst van onze landbouw en onze leefomgeving. Daarvoor verdienen ze alle waardering.”
Limburg sterkste stijger
De positieve evolutie is zichtbaar in alle Vlaamse provincies, zowel in het aantal deelnemende landbouwers als in het areaal onder beheerovereenkomst.
In de provincie Limburg sloten 606 landbouwers één of meer beheerovereenkomsten met de VLM, goed voor 21% van alle landbouwers met een beheerovereenkomst in Vlaanderen. Samen beheren zij 1.440 hectare, of 20% van het totale areaal beheerovereenkomsten.
Dat betekent een stijging van 50% in areaal en 20% in het aantal landbouwers ten opzichte van 2025. Vooral de beheerovereenkomsten voor botanisch beheer (+49%) en soortenbescherming (+66%) namen sterk toe.
Optimistisch voor de toekomst
De onduidelijkheid vorig jaar rond de beschermingsstroken langs VHA-waterlopen is intussen weggewerkt. Nu duidelijk is dat de verplichte beschermingsstrook gecombineerd kan worden met heel wat beheerovereenkomsten in beheergebied én dat die beheerovereenkomsten voortaan langs alle VHA-waterlopen in beheergebied gesloten mogen worden, verwacht de VLM een toenemende vraag naar beheerovereenkomsten langs die waterlopen. Landbouwers kunnen zo beschermingsstroken ecologisch opwaarderen, én rekenen op een interessante vergoeding.
Daarnaast heeft de VLM de jaarlijkse vergoedingen voor de beheerovereenkomsten kruidenrijke akkerrand met zo’n 300 euro per hectare opgetrokken. Ook voor lopende beheerovereenkomsten geldt die verhoging.
Beheerovereenkomsten bieden vijf jaar lang een zeker inkomen. Zeker nu de prijzen van de landbouwproducten gedaald zijn, zijn de beheerovereenkomsten met vergoedingen van gemiddeld 2.000 euro per hectare een interessante aanvulling op het inkomen.
Oproep aan landbouwers om nieuwe beheerovereenkomsten te sluiten
Landbouwers die interesse hebben in een beheerovereenkomst kunnen zich aanmelden via het e-loket beheerovereenkomsten. Een VLM-bedrijfsplanner neemt vervolgens contact op voor vrijblijvend advies en begeleiding bij de aanvraag.
Met een beheerovereenkomst dragen landbouwers bij aan een biodiverser landschap. Tegelijk profiteren ze van een gezondere bodem, een betere waterhuishouding, minder erosie en meer natuurlijke plaagbestrijding dankzij nuttige insecten.
VLAM brengt de consumptiecijfers van 2025 in kaart met opvallende trends in vlees, zuivel, groenten, fruit, aardappelen en bio. Ontdek wat de Belgische consument vandaag echt kiest.
Boerennatuur Vlaanderen lanceert een groepsaankoop voor productief kruidenrijk grasland: een klimaatrobuust, meerjarig mengsel voor melkveehouders met korting, praktische begeleiding en mogelijke subsidie.
Wasbeer en wolf rukken op in Vlaanderen: ontdek het verschil tussen invasieve exoot en beschermde soort, plus wat het Verzamelbesluit Omgeving wijzigt en waarom schademelden belangrijk blijft.
Boerenbond nuanceert de commotie rond aardbeien en pesticiden: een expert plaatst de studie in perspectief en legt uit waarom de consument zich geen zorgen hoeft te maken.
Pitch je landbouwidee tijdens Schatten op de Boerderij en krijg feedback van experten, praktische tips en kans op een begeleidingstraject om je concept uit te werken tot een haalbaar businessplan.
